«inflyatsiya» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.
49 maqola
Eurostat ma’lumotlariga köra, sentyabrda yevrozona inflyatsiyasi 3,8%ni taşkil etdi, energiya narxlari yiliga 18,8%ga oşdi. Euronews iste’molçilarga bosim va Yevropa Komissiyasi çoralari haqida şarh e’lon qildi hamda Yevropa Ittifoqining javobining yetarliligi haqida anonim öquvçilar sörovnomasini işga tuşirdi.
Nilufar KarimovaYevropa Markaziy banki ma’lumotlariga köra, yevrozona inflyatsiyasi 2026-yil sentyabrda 3,8%ni taşkil etdi, avgustda esa 3,2% edi. Asosiy omil — energiya: Yaqin Şarqdagi uruş fonida SPG işlab çiqariş töxtaşi sababli narxlar 18,8%ga oşdi. Litva eng yuqori körsatkiçni (6,1%), Malta esa eng past körsatkiçni (2,4%) berdi. YI energiya barqarorligi böyiça çora-tadbirlarni taklif qildi, biroq Italiya va Gretsiyaning byudjet moslaşuvçanligi haqidagi sörovlarini rad etdi.
Dilnoza RahimovaThe Economist ma’lumotlariga köra, Eron rioli bir yilda ikki barobar qadrsizlandi, inflyatsiya 90%ga yetdi, ötgan oyda 1979-yildan beri birinçi marta neft quvurlari böş qoldi — neft eksporti amalga oşirilmadi. AQŞ sanksiyalarni portlarning harbiy blokadasi bilan töldirdi. Bosim Tehronni sakkizinçi oyini davom etayotgan uruşni töxtatişga majburlay oladimi — hozirça noma’lum.
Otabek YusupovEnergiya resurslari narxlarining ösişi, Eron atrofidagi mojaro fonida yirik iqtisodiyotlarda inflyatsion bosimni kuçaytirmoqda. FRB, YEB va Yaponiya banki sentyabrda stavkalarni oşirdi, Angliya banki esa stavkani saqlab qoldi, biroq qömitaning uç a’zosi oşiriş uçun ovoz berdi. Iqtisodçi Xyu Dikson 2027-yilga qadar ösişning töxtaşi va G7ning ayrim mamlakatlarida retsessiya bölişi ehtimoli haqida ogohlantiradi.
Nilufar KarimovaPayşanba kuni jahon bozorlari ijobiy savdo qildi: oldingi kungi qulaşdan söng texnologiya aksiyalari tiklandi, AQŞ davlat obligatsiyalari daromadlari pasaydi. AQŞda sentyabrda PPI oylik 1,3% va yillik 6,3% ösdi — bu 2022-yildan buyengi eng yuqori körsatkiç bölib, FRSning stavkani oşiriş ehtimoli haqidagi xavotirlarni kuçaytirdi. Çakana savdo kutilganidan yuqori böldi (+0,8%). Osiyo indekslari sezilarli ösdi, Yevropa va Amerika indekslari asosan ijobiy yopildi.
Dilnoza RahimovaTurkiya vitse-prezidenti Jevdet Yilmaz 2027-yil byudjet loyihasini taqdim etdi: iqtisodiy ösiş 2026-yildagi 3,3% ga qarşi 4,2% darajasida kutilmoqda, inflyatsiya 21% gaça pasayişi, byudjet defitsiti esa YaIMning 3,5% ini taşkil etişi kerak. Xarajatlar 27,276 trln lira, daromadlar 23,408 trln lira miqdorida rejalaştirilgan.
Nilufar KarimovaBangkokda bölib ötayotgan XMF va Jahon bankining yillik yiğilişlarida sözlagan FHB raisi Kevin Varş narx barqarorligiga sodiqligini tasdiqladi, biroq oktabr va dekabr yiğilişlari böyiça stavka qarorlarini oldindan hal qilişdan boş tortdi. U jahon iqtisodiyotining kutilmagan çidamliligini, AQŞdagi investitsiya bumini qayd etdi va sun’iy intellektni hozirça talab va inflyatsiyani tezlaştirayotgan eng yirik iqtisodiy transformatsiya deb atadi.
Dilnoza RahimovaXalqaro valyuta fondi Özbekiston YaIM ösiş prognozini 2026-yil uçun 6,8%dan 7,8%gaça, 2027-yil uçun 6%dan 6,5%gaça oşirdi. Yangilangan baholar 12-oktabrda e’lon qilingan hisobotda keltirilgan. Şuningdek, inflyatsiya, işsizlik va joriy hisob defitsiti böyiça prognozlar qayta körib çiqildi.
Dilnoza RahimovaAQŞda iste’mol narxlari indeksi sentyabrda yillik hisobda 3,7% ga ösdi, avgustdagi 3,4% ga qaraganda yuqori va iqtisodçilar prognozlaridan oşdi. Bazaviy inflyatsiya 2,6% gaça tezlaşdi. Asosiy omil — Eron bilan uruş tufayli benzin narxining bir oyda 9,1% ga ösişi böldi. Ma’lumotlar 27–28 oktyabrdagi yiğilişda FRSning yangi stavka oşirişiga bölgan kutişlarni kuçaytirdi.
Nilufar KarimovaAQŞ Ijtimoiy ta’minot boşqarmasi 2027-yil uçun 3,6% ga teng bölgan — tört yil içidagi eng katta — hayot narxi tuzatmasi (COLA) haqida e’lon qildi. Taxminan 76 mln amerikalik oyiga örtaça $75 köproq oladi, biroq keksalarni himoya qiluvçilar bu qöşimça tölov inflyatsiyani qoplay olmasligidan şubhalanmoqda. Alohida: Floqer startapi TechCrunch Disrupt konferensiyasida B2B-sotuvlar uçun AI-agentlarni taqdim etib, 2027-yil boşida öz ma’lumotlar bazasi kodini oçiş rejasini e’lon qildi.
Nilufar KarimovaGermaniya kansleri Fridrix Merts YI sammiti arafasida Bundestagda dasturiy nutq sözlab, avlodlar örtasidagi adolat uzilişi kengayayotgani haqida ogohlantirdi va ijtimoiy tizimlarni isloh qilişga çaqirdi. Ukrainaga yordam ijtimoiy xarajatlar hisobiga moliyalanmoqda degan ayblovlarni rad etdi va çekka oqimlarni xaos qözğatişda aybladi. Şu bilan birga, Gamburgda «Şimoliy oqimlar»dagi diversiya ayblovi bilan Sergiy K. işi böyiça sud jarayoni boşlandi, Germaniyada inflyatsiya 3,3 foizga kötarildi.
Aziz KarimovPrezident Trump 2024-yilda benzin narxini galloniga 2 dollardan pastga tuşiriş va 2% lik ipoteka stavkalari va'dalari bilan kampaniya olib bordi. Ikki yil ötib iste'molçilar köplab zarur buyumlar böyiça yuqori narxlarga duç kelmoqda. Nyu-York Federal Rezerv banki tadqiqotiga köra, tariflar inflyatsiyaga taxminan 2,9 foiz punkt qöşdi, Eron mojarosi esa neft va gaz narxlarini keskin oşirdi. Sentyabr inflyatsiyasi 3,6% bölişi kutilmoqda. Oq uy ma'muriyat siyosatlari iqtisodiy ğalabalar keltirayotganini ta'kidlaydi.
Dilnoza RahimovaRF pul bazasi keng ta'rifda 2026-yil sentyabrda 1 trln 481,2 mlrd sömga (4,7%) ösib, 32 trln 977,7 mlrd sömga yetdi. Yanvar-sentyabrda ösiş 2 trln 313,6 mlrd söm (7,5%)ni taşkil etdi. Yillik ösiş sur'ati 1-oktyabr holatiga köra 18,5%ga kötarildi. Naqd pul hajmi sentyabrda 1,6%ga ösdi, yil boşidan beri esa 14,3%ga köpaydi; yillik sur'ati 20,9% — 2023-yil oktyabridan buyongi maksimum. Naqd pulning bazadagi uluşi 67,4%gaça kamaydi. Korrespondent hisobvaraqalar 38,2%ga ösdi, depozitlar 13,2%ga kamaydi.
Dilnoza Rahimova
