Asosiy ma’lumotlar

  • Yevrozona inflyatsiyasi 2026-yil sentyabrda — 3,8% (YMB bahosi), avgustda — 3,2%
  • Yaqin Sharqdagi urush fonida SPG uzilishlari tufayli energiya narxlari 18,8%ga oshdi
  • Uy-joy: uylar narxlari +5,1%, ijara +3%, 2026-yil I choragida yiliga (Eurostat)

Inflyatsiya o‘sishi va mamlakatlar bo‘yicha farqlar

Yevropa Markaziy banki baholariga ko‘ra, yevrozona inflyatsiyasi 2026-yil sentyabrda 3,8%ga yetdi, avgustda esa 3,2% edi. Qiymatlar mamlakatlar bo‘yicha sezilarli farq qiladi: 6,1% bilan Litva yetakchilik qilmoqda, undan keyin Bolgariya (5,6%), Lyuksemburg va Kipr (har biri 5,2%). Eng past ko‘rsatkich Maltada — 2,4%.

Energiya — asosiy omil

O‘sishning asosiy omili energiya bo‘ldi: sentyabrda uning narxlari 18,8%ga ko‘tarildi. Euronews ma’lumotlariga ko‘ra, Yaqin Sharqdagi urush suyultirilgan tabiiy gaz ishlab chiqarishini to‘xtatdi, gaz narxlarining o‘zgaruvchanligini kuchaytirdi va jahon energiya bozorida shok yaratdi. Bunga javoban Yevropa Ittifoqi energiya barqarorligini mustahkamlash uchun AccelerateEU tashabbusi, jumladan, bir qator chora-tadbirlarni taklif qildi. A’zo davlatlar maqsadli qo‘llab-quvvatlash choralarini joriy etdi: elektr energiyasiga narx to‘siqlari, energiya vaucherlari va yoqilg‘i aktsizlarini kamaytirish.

Iqtisodiyot va iste’mol narxlariga ta’sir

Energiya hisoblarining o‘sishi butun iqtisodiyotga ta’sir qiladi. Energiya talab qiladigan tarmoqlar — ishlab chiqarish, kimyo sanoati va qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarish xarajatlarining o‘sishiga duch kelmoqda; oziq-ovqat qayta ishlash va farmatsevtika sohalari operatsion xarajatlar va ta’minot zanjirlarining qimmatlashuvi tufayli bilvosita zarar ko‘rmoqda. Kompaniyalar xarajatlarni iste’molchilarga yuklamoqda, bu Yevropadagi hayot qimmatligi inqirozini chuqurlashtirmoqda. YMB ma’lumotlariga ko‘ra, sentyabrda asosiy zarur mahsulotlar, jumladan oziq-ovqat, spirtli ichimliklar va tamaki inflyatsiyasi 1,4%ni, xizmatlar (sog‘liqni saqlash, ta’lim, transport) inflyatsiyasi — 3,2%ni, sanoat tovarlari — 1,1%ni tashkil etdi.

Uy-joy va byudjet bahslari

Eurostat ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning birinchi choragida 2025-yilning birinchi choragi bilan solishtirganda uy-joy narxlari 5,1%ga, ijara esa 3%ga oshdi, bu butun Yevropa bo‘ylab noroziliklarga sabab bo‘ldi. Italiya va Gretsiya, jumladan, bir qator a’zo davlatlar oilalar va biznesga narxlar o‘sishi bilan kurashishda yordam berish maqsadida Bryusseldan kattaroq byudjet moslashuvchanligi so‘radi, biroq Yevropa Komissiyasi bu so‘rovni rad etdi.