Asosiy ma’lumotlar
- Şuhrat Rasul: YÖT öz manfaatlaridan kelib çiqadi va Tramp talablarini avtomatik ravişda bajarmaydi
- Hamza Boltaev: AQŞ yuridik kafolatlar berişga şoşilmayapti, Yevropa Ukrainada doimiy harbiy kontingentni taklif qilmoqda
- Umumyevropa xavfsizligini qayta körib çiqiş taşabbusini Rossiya ilgari surmoqda, biroq ekspertlarning fikriça, u faqat Rossiya va AQŞ tomonidan şakllantirilişi mumkin emas
Muzokaralar formati böyiça bahs
Yevropaning Rossiya-Ukraina muzokaralariga jalb etilişi Istanbulda erişilgan muvaffaqiyatsizlikning takrorlanişiga olib keladimi degan savol «Geosiyosatqunuz» kanali çiqarida siyosatşunoslar Şuhrat Rasul va Hamza Boltaevning muhokamasi mavzusiga aylandi. Siyosatşunos Şuhrat Rasul Yevropa Ittifoqining pozitsiyasi aniq ekanligini ta'kidladi: Ukraina öz taqdirini özi belgilaşi kerak. Biroq uning sözlariga köra, söz Yevropa xavfsizlik arxitekturasi haqida ketganda, YÖT öz manfaatlaridan kelib çiqib muzokara olib boradi va ertaga Trampning talablarini şartsiz bajarmaydi, çunki tomonlar örtasida jiddiy qarama-qarşiliklar mavjud.
Kafolatlar böyiça AQŞ va Yevropa örtasidagi farqlar
Hamza Boltaev Ukraina uçun xavfsizlik kafolatlariga yondaşuvlardagi farqqa e'tibor qaratdi. Uning baholaşiça, AQŞning amaldagi ma'muriyati bunday kafolatlar berişga şoşilmayapti: Vaşington iqtisodiy va siyosiy jihatlarga e'tibor qaratadi hamda yuridik majburiyatlardan qoçadi, Rossiya tajovuzidan himoyani ham şu nuqtai nazardan körib çiqadi. Yevropa esa, aksinça, Ukraina hududida doimiy harbiy kontingent joylaştiriş va AQŞ rahbarligida xavfsizlik kafolatlarini işlab çiqiş töğrisidagi taşabbusni ilgari surmoqda.
Ideologik siljişlar va yangi arxitektura
Boltaev, şuningdek, Yevropadagi ideologik özgarişlar hali yakunlanmaganini ta'kidladi: an'anaviy liberal va ekspansionistik siyosiy kuçlar hali ham asosiy oqim bölib qolmoqda. AQŞda bu siyosiy kursni özgartirişga uriniş, uning sözlariga köra, oraliq saylovlar natijalariga köra tösiqqa duç keldi. Kelajakda Yevropa hukumatlari va AQŞdagi transatlantizm tarafdorlari kuçlar Ukraina xavfsizligi masalalarida umumiy kelişuvga kelişi mumkin — aynan şu stsenariy, ekspertning fikriça, Rossiyani qanoatlantirmaydi. Alohida u Tramp ma'muriyatining umumyevropa xavfsizlik arxitekturasini yangidan şakllantiriş töğrisidagi taşabbusi Rossiyaning AQŞ bilan muzokaralarida ilgari surayotgan tuşunçasiga mos kelişini qayd etdi, biroq uning fikriça, uni faqat Rossiya va AQŞ rahbariyatlari şakllantira olmaydi: söz butun xavfsizlik tizimini, ideologik yondaşuvlarni va davlatlar örtasidagi munosabatlarni yangi asosda qayta quriş haqida ketmoqda.

