JMT rahbari: El-Nino kasalliklar tarqalişini va issiqlikni 2027-yilgaça kuçaytirişi mumkin

Iqlim konferensiyasidagi ogohlantiriş

El-Nino issiqlik bilan bogliq kasalliklarni, yuqumli kasalliklar tarqalişini va havoning ifloslanişini 2027-yilgaça kuçaytirişi mumkin, degan ogohlantirişni duşanba kuni Jahon meteorologiya taşkiloti (JMT) boş kotibi Selesta Saulo berdi. Antaliyada bölib ötayotgan COP31 konferensiyasining brifingida sözlagan Saulo örtaça körsatkiçdan yuqori haroratlar ekstremal issiqlikning bevosita ta'siridan taşqari salomatlik uçun ham xavflar tuğdirayotganini ta'kidladi.

Mintaqaviy xavflar yoğingarçilikka bogliq

«Biz, şuningdek, dang isitmasi tarqalişi va bezgak tarqalişi haqida ham gapiramiz», — dedi Saulo va xavflar mintaqaviy yoğingarçilik rejimiga qarab farq qilişini tuşuntirdi. Uning sözlariga köra, issiq va qurgöqçil mavsum örmon yonğinlari, ular bilan birga esa havoning sifatsizligini anglatadi. JMT Jahon soğliqni saqlaş taşkiloti bilan birga ob-havo hodisalari haqidagi xabarlarni salomatlik uçun oqibatlar haqidagi tuşunarli ogohlantirişlarga aylantiriş ustida işlamoqda.

JMT hisobotidagi ma'lumotlar

JMTning State of the Climate Update 2026 hisobotiga köra, El-Nino dekabrga kelib kuzatişlar tarixidagi eng kuçli hodisaga aylanişi va 2027-yil böşigaça davom etişi kutilmoqda. Hisobotda yanvardan sentyabrgaça örtaça global harorat sanoatgaça bölgan darajadan taxminan 1,47 °C ga yuqori bölgani, El-Ninoning global haroratga eng katta ta'siri odatda uning şakllanişidan keyingi yili namoyon bölişi qayd etilgan. «Biz ob-havoni çayqatmoqdamiz va El-Nino xavflarni köpaytiruvçi omilga aylanadi», — dedi Saulo va issiqlik tö'lqinlari, tropik siklonlar va kuçli yomğirlar tarixiy bazaviy körsatkiçlar başorat qilganidan tezroq kuçayişidan ogohlantirdi.

Salomatlik, oziq-ovqat va tayyorgarlik çoralari

Hisobotda ekstremal issiqlik, qurgöqçilik va kuçli yoğingarçiliklar oziq-ovqat xavfsizligini yomonlaştirişi va vabo, bezgak hamda dang isitmasi kabi yuqumli kasalliklar xavfini özgartirişi mumkinligi ogohlantirilgan. Hisobotda keltirilgan dastlabki baholarga köra, Yevropada issiqlik tö'lqinlari, qurgöqçilik va örmon yonğinlari bilan bogliq holda 30 mingdan ortiq ortiqça ölim qayd etilgan. Saulo Janubiy Amerikada mumkin bölgan suv toşqinlari uçun oldindan böşpana tayyorlaş kabi çoralarni, şuningdek, qişloq xöjaligi qarorlari uçun ob-havo başoratlaridan foydalanilayotganini ta'kidladi. Alohida hisobotda erta ogohlantiriş tizimlarini rivojlantirişdagi yutuq qayd etilgan: köp xavfli tizimlar haqida ma'lumot berayotgan mamlakatlar soni 2015-yildagi 56 tadan 2025-yilda 136 taga yetgan.