El-Nino nonuştaga yetib keldi: Kellogğs ob-havo tufayli Rice Krispies retseptini özgartirmoqda

Butun guruç donisiz pişiriqlar

Maşhur Kellogğs pişiriqlarining britaniyalik işlab çiqaruvçisi — Kellanova kompaniyasi — Rice Krispies va Coco Pops retsepturasini özgartirmoqda: kompaniya vakili ötgan hafta ma'lum qilişça, pişiriqlar endi butun guruç donidan emas, balki makkajöxori va guruç unidan tayyorlanadi. Kompaniya bayonotida bu «pişiriqlarimizda işlatiladigan guruç va donlarning bir qismi sifati hamda mavjudligiga özgaruvçan ob-havo şaroitlari ta'sir körsatayotgan bir davrda barqaror sifatni saqlaş zarurati» bilan izohlanadi. Buni euronews yozadi.

Masalliqlar almaştirilişining ortida nima bor

Kellogğs havola qilgan «özgaruvçan ob-havo şaroitlari» — bu El-Nino, ya'ni iqlim özgarışı fonida 2026-yilda kuçayib borayotgan tabiiy iqlim hodisasi. Ba'zan «Godzilla» yoki «Super El-Nino» deb ataladigan joriy epizod kuzatişlar tarixidagi eng kuçli va eng issiq hodisa sifatida rivojlanmoqda: WMO ma'lumotlariga köra, Tinç okeanining ayrim hududlarida dengiz harorati allaqaçon 3 °C dan oşib, ehtimol yanada kötariladi. Copernicus ma'lumotlariga köra, 2026-yil sanoatgaça darajadan 1,5 °C yuqori çegarani «deyarli albatta» ortiq ötadi — bu 2024-yildan keyingi ikkinçi şunday kalendar yili.

Butun dunyo böylab oqibatlar

Hodisaning ta'siri turli hududlarda allaqaçon körinmoqda: Salvadorada qurğoqçilik çorva mollarini ötloqdan mahrum qildi, kuçli yomğirlar Argentina, Paragvay, Urugvay va Çilida suv toşqinlariga olib keldi, Indoneziyada esa 2015-yildagi eng oğir mavsumdagi örmon yonğinlari Janubi-Şarqiy Osiyoning katta qismini zaharli tuman ostiga oldi. Janubiy va Janubi-Şarqiy Osiyoda suv tanqisligi va issiqlik guruç yetiştirişga zarba bermoqda; FAO ma'lumotlariga köra, Erondagi uruş sabab bölgan özğit narxlarining ösişi fermerlarni bu yili guruç ekiş maydonlarini qisqartirişga majbur qilgan. Niderlandiyadagi IHE Delft instituti tadqiqotçilari makkajöxori va loviya bilan tanaffuslar global oziq-ovqat xavfsizligini xavf ostiga qöyişi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda; zarba ostida qahva, kakao, şakar, palma yoği va guruç ham bor.

Retsept özgarışı kimga tegişli

Hozirça yangi retseptura faqat Buyuk Britaniya va Yevropa bozorlariga tegişli bö'ladi — AQŞ va Kanadadagi iste'molçilar oldingidek butun guruç donidan tayyorlangan pişiriqlarni olaverişadi. Ijtimoiy tarmoqlarda xaridorlar allaqaçon Rice Krispies öziga xos qarsillaşi yöqolganidan şikoyat qilmoqda, ba'zilari esa Kellogğs pişiriqlar özgarmagan deb kafolatlaganiga qaramay, sifat yomonlaşgan deb hisoblaydi. Oziq-ovqat yetkazib beriş masalasi Antaliyada (Turkiya) 9-noyabrda oçilgan COP31 kun tartibida turibdi: sammitning bir kuni butunlay qişloq xöjaligi va oziq-ovqat tizimlariga bağişlangan.