Xitoy nodir yer metallariga eksport çeklovlarini töxtatib qöyişni ikki oyga uzaytirdi

ATƏS sammiti oldidan sulhning uzaytirilişi

Xitoy duşanba kuni tanqidiy minerallarning bir qismiga eksport nazoratini ikki oyga töxtatib qöyganini e’lon qildi va şu tariqa seşanba kuni tugaşi kerak bölgan ikki tomonlama savdo sulhining uzaytirilişini rasmiylaştirdi. Uzaytiriş 10-yanvargaça amal qiladi, deb xabar berdi Xitoy savdo vazirligi. Şu bilan birga, Xitoy moliya vazirligi amerika mahsulotlariga qöyilgan 24 foizli tarifning ikki oyga töxtatib qöyilganini ma’lum qildi — 10 foizli boj saqlab qolindi. Buni The National yozadi.

Vaşingtonning qarşi çoralari

AQŞ tomonidan ham rasmiy qadamlar qöyildi: AQŞ savdo vakili idorasi Federal Register naşrida Xitoyning dengiz va logistika sektorlariga nisbatan 301-modda böyiça tergov böyiça harakatlarni töxtatib qöyilgani, ikkinçi hujjatda esa xitoy mahsulotlari uçun amal qilayotgan 178 ta tarif imtiyozining uzaytirilgani e’lon qilindi.

Kelişuvning asosi nimalarda yotadi

Aprel oyida Xitoy yetti oğir nodir yer elementiga eksport nazoratini joriy qilgan edi, oktabrda esa röyxatni kengaytirdi; avvalroq çeklovlar batareyalar ta’minot zanjirlaridagi tor joylarga — katod materiallari, ularning prekursorlari va grafit anodlarga ham tegdi. Dunyoning Pekinga qaramligi juda katta: naşr murojaat qilgan Xalqaro energiya agentligi ma’lumotlariga köra, 2024-yilda Xitoy magnitlar uçun nodir yer metallari jahon qazib olişining 60 foizini va qayta işlangan mahsulotning 91 foizini ta’minlagan, doimiy magnitlar böyiça uning uluşi yanada yuqori. Bir yillik sulh oktabrda Janubiy Koreyaning Pusan şahridagi sammitda tuzilgan edi: tomonlar özaro bojlarni muzlatdi, nodir yer metallariga çeklovlarni keçiktirdi, Xitoy esa amerika soyasini qayta sotib oliş majburiyatini oldi.

Işonçsizlik saqlanib qolmoqda

Uzaytiriş özaro ayblaşlar fonida qabul qilindi. AQŞ moliya vaziri Skott Bessent ötgan hafta Xitoy vitse-premyeri Xe Lifenga Pusan kelişuvlarini «töliq va darhol» bajarişga çaqirib, «sönggi xitoy harakatlari»dan xavotir bildirdi. Savdo vakili Jeymison Grir Xitoy uçun majburiyatlarni, ayniqsa qişloq xöjaligi xaridlari, nodir yer va boşqa tanqidiy minerallar böyiça töliq bajariş muhimligini qoldirib qöyayotganini aytdi. Amerikaning yuqori martabali sobiq mansabdori ma’muriyatda Xitoy «bajarganidan köra köproq va’da qilgan» deb hisoblaydigan odamlar borligini, Bessent va Grirning ayblaşlari aynan tanqidiy minerallarga tegişli ekanini qayd etdi. Peking öz navbatida kub neft taşuv tarmoqlari bilan taxminiy aloqalari uçun ikki xitoy kompaniyasiga qarşi amerika sanksiyalari haqida «jiddiy xavotir bildirdi». Donald Tramp va Si Szyunpinning Şençjendagi ATƏS sammiti doirasidagi uçraşuvi ötgan hafta ularning bir yil içidagi uçinçi uçraşuvi böladi.