Asosiy ma’lumotlar

  • Tramp Eron bilan uruş oraliq saylovlarda respublikaçilar mağlubiyatida rol öynaganini tan oldi
  • Tramp Eron bilan uruş respublikaçilarning oraliq saylovlardagi mağlübiyatida rol oğynaganini tan oldi
  • Fors körfazi davlatlari saylovlardan keyin AQŞning yangi harbiy kampaniyasidan xavotirda va öquv-maşğulotlar ötkazmoqda
  • Ekspertlar baholaşlari ikkiga bölingan: baʼzilari «oyoq koptigi»dan eskalatsiya kutmoqda, boşqalari Eronning muzokaralarga tayyorligini körmoqda
  • Mutaxassislar fikri ixtilofli: ba’zilar «oq soçli» tomondan keskinlaşuvni, başqalari Eronda muzokaralarga tayyorliğini kutmoqda

Tramp mağlubiyatni uruş bilan boğladi

AQŞ Kongressiga ötkazilgan oraliq saylovlarda respublikaçilar mağlubiyatidan söng AQŞ prezidenti Donald Tramp Eron bilan uruş, ehtimol, bunga taʼsir körsatganini tan oldi. «Menimça, bu qisman Eronga boğliq edi, ammo odamlar men Eronga nisbatan qilgan işlarimning ahamiyatini tuşunişgan», — dedi u Fox News efirida va saylovçilar uruşning benzin narxlariga körsatgan taʼsirini qabul qilişga tayyor emasligini qayd etdi. Bu haqda Deutsçe Welle.

yozadi

Saylovlardan keyin yangi kampaniya xavfi Deutsçe Welle maʼlumotlariga köra, tahlilçilarning kuzatişlariça, AQŞ va Isroil ikkala davlatdagi saylovlar tugaguniga qadar Eronga yirik zarbalar berişdan tiyilgan. Oktyabr oyining oxirida Wall Street Journal Tramp maʼmuriyati oraliq saylovlardan keyin qisqa, ammo şiddatli harbiy kampaniyaga tayyorgarlik köriş zarurati haqida Fors körfazi davlatlari hukumatlarini allaqaçon ogohlantirganini xabar qilgan edi. Öz navbatida, Tramp bir neça OAVga.

Eronga yana bombardimon qilişni boşlaşga «şoşilmayotganini»

aytgan «Oyoq koptigi» uçun ikki stsenariy Tahlilçilar Oq uyning keyingi qadamlarini turliça baholamoqda. Ikki amerikalik siyosatşunos professor

Foreign Affairs

jurnalida Kongress nazoratini yöqotgan va qayta saylaniş huquqiga ega bölmagan «oyoq koptigi» prezidentlar köpinça xalqaro aralaşuvlarni kuçaytirişini, Eron esa ehtimolli yönalişlardan biri ekanini qayd etdi. Boşqa tomondan, demokratik Kongress nazariy jihatdan harbiy operatsiyalarni moliyalaştirişni tösib qöyişi mumkin, garçi yangi deputatlar faqat kelgusi yil boşida öz örinlarini egallaydilar. Eronning pozitsiyasi noaniqTehronning keyingi qadamlari haqidagi fikrlar ham ikkiga bölingan. Eron hokimiyati har qanday zarbaga tayyorlik haqida bildirmoqda, katta rahbarlarning ritorikasi esa maqsadlar röyxatini kengaytiriş mumkinligiga — hatto mintaqaviy energetika infratuzilmasi, suv ostidagi telekommunikatsiya kabeli va data-markazlargaça — işora qilmoqda. Middle East Institute katta ilmiy xodimi Ross Harrison institutning onlayn brifingida ogohlantirdi: agar Eron öz rahbariyatining mavjudligini xavf ostida deb hisoblasa, «barça stavkalar bekor qilinadi» va bu safar Fors körfazi davlatlaridagi maqsadlar boşqaça tanlanadi.

Boşqa ekspertlar, aksinça, Eron ataylab saylovlargaça kutib turganini

va Trampga bosim ötkaziş maqsadida endi tinçlik bitimi böyiça muzokaralarga köproq tayyor bölişi mumkinligini his qilmoqda. Fors körfazi davlatlari ikki olov orasida Mojarro boşlanganidan beri Eron hujumlarining asosiy maqsadlari Fors körfazi davlatlari böldi va ularning vaziyati zaifligiça qolmoqda. «Biz diplomatiya yöli bilan oldini olişga juda köp harakat qilgan inqirozga tortildik. Biz aniq siyosiy yeçim izlayapmiz», — dedi BAA rahbariyatining taşqi siyosat böyiça maslahatçisi Anvar GargaşBahraynda bölib ötgan Manama Dialogue konferensiyasida. Qatar AQŞ va Eron örtasida vositaçilik qilişga harakat qilmoqda, ammo ayni paytda aeroportda öquv-maşğulotlar ötkazmoqda; şunga öxşaş maşğulotlarni Amirlar ham ötkazmoqda. Deutsçe Welle maʼlumotlariga köra, Saudiya Arabistoni ikki frontda uruş xavfiga duç kelmoqda: u allaqaçon

Yamandagi husiylarning

hujumlariga duçor bölmoqda. Hatto Misr ham, xabar qilinişiça, Suvayş kanali atrofida havo mudofaasini kuçaytirgan. Ittifoqlarni qayta körib çiqişUruş Fors körfazi davlatlarini AQŞ bilan mudofaa hamkorligini qayta körib çiqişga majbur qildi: amerika bazalari himoya örniga ularni maqsadga aylantirdi. «Mintaqada uruşning beparvoligi, Vaşingtonning harbiy va diplomatik harakatlarining oldindan aytib bölmaydiganligi hamda Fors körfazi hamkorlar emas, Isroil mudofaasiga ustuvorlik berilgani sababli AQŞdan çuqur norozilik keng tarqalgan», — dedi IISS katta ilmiy xodimi Hasan Alhasan Bloomberg agentligiga. «Agar 1991-yilda AQŞning Kuveytni ozod qilişi Amerikaning mintaqadagi rolini mustahkamlagan bölsa, 2026-yilgi uruş aynan şu rol barbod bölgan lahza bölişi mumkin». Fors körfazi davlatlari taşqi aloqalarni kengaytirmoqda: BAA Isroil bilan yaqinlaşmoqda, Saudiya Arabistoni Pokiston va Turkiya bilan Makka mudofaa paktiga qöşildi. Kinğs College London universitetidan Andreas Krieg yozişiça, Fors körfazi allaqaçon strategik mustaqillik yoğlida, «oq soçli» Tramp esa bu jarayonni faqat tezlaştiradi. Biroq AQŞning sobiq elçisi Rayan Kroker Saudiya Arabistoni va BAA örtasidagi kelişmovçiliklar hamda 2017-yildan keyin Qatarga nisbatan işonçsizlik tufayli körfaz birliğine şubha bilan qaraydi. Harrisonning fikriça, uzoq muddatda körfaz davlatlari Tehron bilan biror muvofiqliğğa albatta keladi: «Geografiya hüküm suradi». Uning sözlerine köra, asosiy xavf hozir yangi keskinlaşuv bölib, undan keyin diplomatiya yoğli yoğqoladi.