AQŞdagi ö'rta muddatli saylovlarda respublikaçilarning mağlubiyati: narxlar oşişi va Eron bilan uruş

Hukmron partiyaning ağır mağlubiyati

AQŞdagi ö'rta muddatli saylovlarda amaldagi prezident Donald Tramp partiyasi bölgan respublikaçilar köp sonli örinlarni yöqotdi. Prezident partiyasining saylovlar orasida mandatlarini yöqotişi amerika siyosatida odatiy hol, biroq bu safar mağlubiyat ayniqsa ağır böldi va köpçilik fikriça, saylovçilarning Trampning hokimiyatga qaytganligining ilk ikki yilidagi siyosatidan qançalik noroziligini körsatdi. Buni Kun.uz BBC tahliliga tayanib yozdi, u amerikalik saylovçilar Respublikaçilar partiyasini nega bunçalik köp mandatdan mahrum qilganligining beş sababini ajratib körsatgan.

Narxlar oşişi — saylovçilarning asosiy şikoyati

Aytilgan sabablarning birinçisi — Atlantika okeanidan Tinç okeanigaça butun mamlakat böylab birinçi zarur mahsulotlar qimmatlaşuvi. «Benzin qimmatlayapti, ovqat qimmatlayapti, hamma narsa qimmatlayapti!» — dedi BBCga Şimoliy Karolinadan bölgan, ilgari respublikaçilarga, bu safar esa demokratlarga övoz bergan saylovçi. Rasmiy statistikaga kö'ra, 2025-yil sentyabrdan 2026-yil sentyabrgaça AQŞda narxlar ö'rtaça 3,7 foizga oşgan. Yoqilği qimmatlaşgan: sentyabrda dizel yoqilğisining ö'rtaça çakana narxi rekord darajadagi galloniga 6 dollar 52 sentga (litriga 1,72 dollar) yetgan; oktyabrda u pasaygan, biroq sezilarli emas. Saylov joylaridan çiqişda ö'tkazilgan sö'rovlarga kö'ra, saylovçilarning ö'ndan sakkizi (79 foizi) ö'tgan yil davomida inflyatsiya tufayli ö'rtaça, hatto jiddiy qiyinçiliklarga duç kelganini aytgan, sö'ralganlarning 60 foizdan ortiği narxlar oşişida aynan Trampni va uning siyosatini ayblagan.

Eron bilan uruş va uning oqibatlari

Kun.uz ikkinçi sabab sifatida AQŞ va Isroil fevral oxirida Eronga qarşi böşlagan uruşni ataydi. Uruş böşlangandan sö'ng Tehron Ormuz bö'ğozini — neft va suyultirilgan gaz taşişning asosiy yöllaridan birini — tö'sib qö'ygan, bu esa energiya taşuvçilar narxining keskin oşişiga va amerikaliklarning yoqilği şoxobçalarida katta xarajat qilişiga olib kelgan. Uruşning ö'zi ham maşhur bölmagan: saylov kuni sö'ralganlarning 63 foizi harbiy harakatlarni böşlaş qarori xato deb topgan, 74 foizi — ya'ni tö'rt respondentdan uç nafari — uruş kimga övoz berişni tanlaşda hal qiluvçi omil bölganini aytgan. Şuni ta'kidlaş joizki, mavjud materiallarda BBC aytgan beş sababning faqat ikkitasi keltirilgan; qolgan uçtasi Kun.uz bayonida oçib berilmagan.