AQŞdagi oraliq saylovlardan keyingi Eron: mazaxdan şubhagaça

Tehron AQŞ saylov natijalarining ahamiyatini kamsitdi

Eron rahbariyati AQŞdagi oraliq saylovlarda respublikaçilarning mağlubiyatiga örtaça va turliça munosabat bildirdi, deb yozadi Deutsçe Welle. Oliy rahbar Mojtaba Xameneiy ovoz berişdan keyingi bayonotida şunday dedi: «Agar hali ham AQŞni Eron xalqiga duşmanlikdan voz keçişga imtiyozlar yoki AQŞ siyosiy tizimidagi partiya özgarişlari orqali köndiriş mumkin deb işonadiganlar bölsa, ular çuqur xato qilmoqda». U, şuningdek, Tehron AQŞning kelajakdagi har qanday harbiy harakatlariga qattiqroq javob berişini ogohlantirdi.

Saylovlar mojaro fonida bölib ötdi

Ovoz beriş oylar davom etgan Tehron va Vaşington örtasidagi harbiy qarama-qarşilikdan keyinbölib ötdi, bu jahon energetika bozorlarining işini buzdi va kengroq mintaqaviy mojaro xavotirini keltirib çiqardi. DW ma’lumotiga köra, AQŞning Eronga zarbalari saylovlardan bir neça soat oldin bölgan. AQŞ vitse-prezidenti JD Vens, Eron parlamenti spikerining sözlariga köra, Eronga qarşi uruş respublikaçilarning mağlubiyatining sabablaridan biri bölganini tan olgan.

Eron elitasidagi turliça baholar

Erondagi munosabat bölingan. Parlament spikeri Mohammad Boqir Qolibaf X platformasida: «Amerikaliklar uruşga yöq dedilar», deb yozdi, şuningdek, hayot xarajatlarining ösişi ham Tramp partiyasining mağlubiyatiga sabab bölganini qöşdi. U vitse-prezident Vensga mazax bilan murojaat qildi: «TED uslubidagi ma’ruzani ötkazib yuboring. Buni özingizning xöjayiningizga nega aytmaysiz?». Oliy milliy xavfsizlik kengaşi kotibi Mohsen Rezaiy Eron «jang maydonida va Ormuz böğozidaAQŞga qarşi çiqdi» va Vaşingtonda ularni siyosiy mağlubiyatga uçratdi, dedi. Etelaat Online sayti mazax bilan, uzoq muhokama qilingan «rejim özgarişi» oxir-oqibat Eronda emas, AQŞda röy berganini taxmin qildi.

Ekspertlar şubhasi va tarixiy paralellar

Eron jurnalisti Mohammad Sodiq Javadi Hesar, Etemad-e Melli islohotçi partiyasi a’zosi, saylov natijasi Tehron hisob-kitoblariga ta’sir qilmasligini bildiradi: «Eron respublikaçilar köpçilikni yöqotgani uçun öz pozitsiyasini özgartirmaydi». Uning fikriça, mojaro tugatiş töğrisidagi qarorlar oxir-oqibat Vaşingtonda qabul qilinadi, Tehron esa eski talablarida qat’iy qoladi — Livanni ham öz içiga olgan barça jangovar harakatlarning töxtatilişi va AQŞ dengiz blokadasining bekor qilinişi.

Tarixiy paralellar va konservatorlar şubhasi

Davlat axborot agentligi Mehr Jimmi Karter bilan paralell ötkazdi, 1980-yilgi Tehrondagi asirlarni ozod qilişböyiça muvaffaqiyatsiz operatsiyasini eslab, öşanda qum böronida vertolyot va C-130 transport samolyoti töqnaşib, sakkiz amerikalik halok bölgan edi. Agentlik buni AQŞ harbiy qudratining Eron bilan nizolardagi çeklanganligi misoli sifatida kördi; Karter öşa yili saylovlarni Ronald Reyganga boy berdi, asirlar esa 1981-yil yanvarida, uning inauguratsiyasidan bir neça daqiqa ötgaç ozod qilindi. KSIRga yaqin Tasnim agentligi, aksinça, saylovlar ahamiyatini kamsitdi: uning fikriça, respublikaçilar va demokratlar örtasida Eronga nisbatan siyosatda haqiqiy farq kam, buni u «sariq it — şaqalning ukasi» degan fors maqoli bilan ifodaladi.

Eskalatsiya örniga diplomatiya?

22 yil xizmat qilgan va 2009-yilgi namoyişlarni bostirişga protest sifatida 2010-yilda nafaqaga çiqqan Eron diplomatiyasi vetarani Hoseyn Alizade AQŞ tomonidan katta harbiy eskalatsiya ehtimoli kam deb hisoblaydi. Uning sözlariga köra, demokratlar ham Islom Respublikasining raqiblariammo «Tramp administratsiyasidan farqli ölaroq, ular Tehron bilan diplomatik kelişuvni tanlagan» — 2015-yilgi yadroviy bitim Eron yadroviy faoliyatini MAGATE nazoratiga ötkazgan edi. U demokratlar va AQŞ ittifoqçilari Eronga hujumni qöllab-quvvatlamaganini, «bunday uruşning salbiy oqibatlari allaqaçon yaqqol köringanini» qöşdi. Şu bilan birga, saylovlarning yakuniy ta’sirini taxmin qiliş qiyin deb baholaydi.