Asosiy ma’lumotlar
- Qirol Karl III transatlantik qul savdosi böyiça «eng çuqur qayğu» bildirdi, biroq keçirim sörmadi
- Qirol Karl III transatlantik qul savdosiga oid «eng çuqur qayğu» bildirdi, biroq keçirim söramadi
- Yuqori sud jinsiy zöravonlik ayblovlari yoritilişini taqiqlaş böyiça nomi körsatilmagan şaxsiyatning talabini rad etdi
- Boş vazir Endi Byornem 20-noyabrdagi Bryussel sammitiga tayyorlanmoqda va moliyaviy reparatsiyalarni istisno qilmoqda
- Boş vazir Endi Byornem 20-noyabrda Bryusseldagi sammitga tayyorlanmoqda va moliyaviy kompensatsiyalarni istisno qilmoqda
Qirol savdo haqida: keçirim söramagan holda qayğu bildirdi
Britaniya gazetalarining birinçi sahifalarida asosiy mavzu qirol Karl III ning Antigua va Barbudada bölib ötgan Hamdöstlik hukumat rahbarlari sammitidagi nutqi böldi. BBC News ma’lumotlariga köra,qirol transatlantik qul savdosini «dahşatli» deb atagan va «eng çuqur qayğu» bildirgan, şuningdek, «tarixning şarmandali sahifasi» uning yuragini vahimaga solişini aytgan. Şu bilan birga, The i Paper naşri ta’kidlaganidek, u «keçirim söraşga bormagan», örniga qul savdosini tugatişdagi qirollik flotining rolini yuqori baholagan. Daily Mail nutqning mohiyatini «Britaniya qul savdosini tugatişda yetakçi rol öynadi» formulasi bilan yetkazgan va uni kutilganidan ham keskinroq deb baholagan; The Times esa birinçi sahifaga «qullik yovuzlik edi, lekin biz uni töxtatişga yordam berdik» tezisini çiqargan.
Reparatsiyalar haqidagi munozara
Qirol nutqi fonida Daily Express boş vazir Endi Byornemning qul savdosi uçun keçirim söraş rejasini tanqid qilmoqda va bu «bizga qimmatga tuşadi» deb da’vo qilmoqda. Naşr Byornem taklif qilgan 40 million funtlik yordamni «pul söraş yöliga eşikni oçadigan dastak» va «yaşirin reparatsiyalar yöli» deb hisoblaydigan tanqidçilarni iqtibos keltiradi. Şu bilan birga, ma’lumotlarga köra, Byornemning özi moliyaviy reparatsiyalarni istisno qilgan.
Sud taniqli şaxsga «jimlik huquqini» bermadi
Kunning ikkinçi yirik mavzusi — ismi oçilmagan taniqli şaxs işi böyiça Yuqori sudning qarori. Daily Star xabar berişiça, erkak «jinsiy zöravonlik ayblovlari yoritilişini taqiqlaşga urinib mağlub böldi»: sud injunksiyani rad etdi. Daily Mirror aniqlaştirişiça, sudyalar ayblovlarni «köplab ayollar» tomonidan qilingan holda e’lon qilişga ruxsat bergan; ayblanuvçi ularni «ekspluatatsion jinsiy faoliyatga» jalb qilişga urinibdi. The Sun birinçi sahifada gumondorning ismini qizil marker bilan böyab, gazeta ehtimoliy apellyatsiya sababli «uni hali ham nomlay olmaydi» deb tuşuntiradi.
Sahifalardagi boşqa mavzular
Guardian gazetasi yozişiça, Byornem 20-noyabrda Bryusselda böladigan sammitda Yevropa yetakçilari bilan uçraşuv oldidan «YI bilan yoşlar vizasi töğrisidagi pakt va milliardlab dollarlik savdo bitimlari»ni taqdim etmoqçi; muhokama «yoşlar vizalaridan uy hayvonlari pasportlarigaça» hamma narsani qamrab oladi. Xuddi şu naşr alohida ravişda Yevropa böylab yettita yölovçi reysini tekşirişga yoki yönaltirişga majbur qilgan «yovuz soxta portlaş tahdidlari» haqida xabar beradi. Metro Milliy kiberxavfsizlik markazi rahbari Riçard Hornni iqtibos keltiradi: uning sözlariga köra, Britaniya ön yillar davomida «texnologiyalarni arzon işlab çiqardi», va Rossiya hamda Xitoy kabi duşman davlatlar 2028-yilga borib jinoyat maqsadlarida «sun’iy intellektdan muntazam foydalanadi». Financial Times anonim manbalarga tayanib, Nvidia mijozlaridan «Amerikaning sun’iy intellekt sohasidagi yetakçiligini» himoya qiliş uçun Xitoy bilan operatsiyalarni qisqartirişni talayotgani, körsatmalar esa savdo bölimlari orqali oğzaki yetkazilgani haqida yozadi. Şuningdek, naşr AQŞdagi oraliq saylovlar haqida ham yozadi: gazeta baholaşiça, respublikaçilar Kongressning ikkala palatasida ham mağlubiyatga uçraş xavfi bor. Daily Telegraph öz navbatida «dahşatli trans-qonun»ga qarşi kampaniyani davom ettirib, muloqot amaliyalari töğrisidagi qonun loyihasi «farzandlarining transgenderligiga şubha qiladigan ota-onalarni jinoiy javobgarlikka tortiş xavfini keltiradi» deb da’vo qiladi.
The i Paper Antigua va Barbudadagi Hamdöstlik yetakçilari sammitidagi nutqi çoğida qullik haqidagi qirol Karl III izohlarini birinçi sahifaga çiqargan. «Qirol qullikni 'dahşatli' deb atadi», — deyiladi naşrning sarlavhasida, biroq u «keçirim söraşga bormagan». Buning örniga qirol uçraşuvda «transatlantik qul savdosini tugatişdagi Qirollik dengiz flotining roli»ni maqtadi, deb yozadi naşr.
«Britaniya qul savdosini tugatişda yetakçi rol öynadi», — qirol Karl III şunday dedi, — deya monarx nutqini Daily Mail xulosalaydi va uni «kutilganidan ham keskinroq» deb baholaydi.
The Times «qullik yovuzlik edi, lekin biz uni tugatişga yordam berdik» sarlavhasini davom ettirib, birinçi sahifaga qirol Karl III ning transatlantik qul savdosi böyiça «eng çuqur qayğu»sini çiqargan. Naşr qöşimça qilişiça, qirol «tarixning şarmandali sahifasi» uning «yuragini vahimaga solişini» aytgan. Naşrda qiroliça Kamilla va boş vazirning xotini Mari-Frans van Xilning Antiguadagi maktabga taşrif buyurgan, ikkalasi ham turli kökariş ranglaridagi kiyimlarda turgan surati joy olgan.
Boş vazir Endi Bernemning «qul savdosi uçun keçirim söraş rejasi bizga qimmatga tuşadi», deb yozadi Daily Express va bu taklif 40 million funtlik yordam «pul söraş uçun eşikni oçiş töğriçi» bölib, «yaşirin reparatsiyalar»ga olib kelişi mumkin, deb hisoblaydigan tanqidçilarni iqtibos keltiradi. Bernem moliyaviy reparatsiyalarni istisno qilgan.
Daily Star «jinsiy zöravonlik ayblovlari ommaga çiqmasligi uçun kuraşda mağlub bölgan» «taniqli» şaxsiyat haqida sarlavha taşladi. Gazetaning yozişiça, Yuqori sud erkakning taqiqlaş talabini «qondirmadi».
«Şaxsiyatning sud kuraşi» — deb davom etadi Daily Mirror, çunki Yuqori sud sudyasi «köplab ayollarning ayblovlari yoritilişi mumkin» degan qaror çiqardi. Gazeta anonimligi saqlanayotgan erkak «istismor qiluvçi jinsiy harakatlarda» qatnaşişga urinişi haqidagi ayblovlarga duç kelayotganini tuşuntiradi.
The Sun birinçi sahifasida gumonlanuvçi «jinsiy bezori»ning ismini qalin qizil marker grafikasi bilan yopadi va sud taqiqiga qaramay, «Yuqori sudidagi mağlubiyat»dan söng ham gazeta «uning ismini ayta olmaydi», çunki «mumkin bölgan apellyatsiya kutilmoqda», deb yozadi.
The Guardian Endi Bernem 20-noyabrda Bryusselda bölib ötadigan sammitda Yevropa yetakçilari bilan uçraşişga tayyorlanar ekan, «milliardlar qiymatidagi YI yoşlar vizasi bitimi va savdo şartnomalari»ni e’lon qilişni rejalaştiryapti, deb yozadi. Muzokaralar «yoşlar vizalaridan uy hayvonlari pasportlarigaça» hamma narsani qamrab oladi, çunki boş vazir Yevropa Ittifoqi bilan «ança yaqin munosabatlar haqidagi öz körinişini» bayon etmoqda. Boşqa materialda gazeta «zirhli soxta bomba xavotiri tufayli buzilgan reyslar»ni yoritib, natijada «Yevropa böylab yetti yölovçi reysi tekşirildi yoki yönalişi özgartirildi», deb yozadi.
Daily Telegraph gazetaning «muzlatgiç trans qonuni» deb atagan qonunni bekor qiliş böyiça kampaniyasini birinçi öringa çiqarib, loyihalaştirilgan Conversation Practices qonuni «farzandlari trans ekanligiga şubha qilgan ota-onalarni jinoiy javobgarlikka tortiş xavfini tuğdiradi», deb bildiradi.
«Bizning josuslarimiz ham çöçigan» — deb yozadi Metro, «muzlatgiç kiberhujumçilari»ga javob berayotgan Britaniyaning «eng yirik kiberjinoyatga qarşi kuraşuvçisi», Milliy kiberxavfsizlik markazi rahbari Riçard Horni iqtibosini keltiradi. Gazeta Hornining Britaniya ön yillar davomida «texnikani arzon qilib qöygan» degan sözlarini keltiradi va uning «Rossiya va Xitoy kabi duşman davlatlar 2028-yilga qadar jinoyatlarda sun’iy intellektdan muntazam foydalanadi» degan ogohlantirişlarini yetkazadi.
Çip işlab çiqaruvçi Nvidia mijozlarining Xitoy bilan aloqalarini qisqartirişni talab qilmoqda, çunki bu Amerikaning «sun’iy intellekt sohasidagi yetakçiligini» himoya qiladi, deb xabar qiladi Financial Times. Gazeta «masaladan xabardor» anonim manbalarga tayanib, ma’lumot markazlari hamkorlariga berilgan körsatmalar «hujjatlarda yozma ravişda emas, balki oğzaki ravişda Nvidianing savdo jamoalari orqali yetkazilganini» yozadi. AQŞdagi boşqa mavzularda gazeta prezident Donald Tramp qisman saylovlarda «saylovçilar hukmini kutmoqda» deb yozib, Respublikaçilar «Kongressning ikkala palatasida mağlubiyat» xavfini boşdan ötişi mumkinligini bildiradi.
