Qirol Karl III Antiguadagi Hamdöstlik sammitida qul savdosi haqida sözlaşadi

Qul savdosi haqida nutq Hamdöstlik sammitida

Qirol Karl III seşanba kuni Antiguada bölib ötadigan Hamdöstlik hukumat rahbarlari uçraşuvida (ÇOGM) sözga çiqadi va u yerda transatlantik qul savdosi mavzusiga töxtaydi. Bukingem saroyi vakilining sözlariga köra, qirol «ötmişdagi eng şarmandali sahifalar bilan yuzma-yuz kelişdan qoçmaydi» va ularni «qat'iy halollik, samimiy qayğu hamda ÇOGM davomida va undan keyin hukumatlar örtasidagi kengroq muhokamalarga hurmat bilan» yoritadi. Bu haqda BBC News xabar beradi, uning muxbiri hozirda Antiguada.

Hukumat pozitsiyasidagi özgariş

Saroy bayonoti Britaniya hukumati pozitsiyasidagi sezilarli siljişdan keyin keldi. Boş vazir Endi Börnem juma kuni keçqurun The Guardian uçun yozgan maqolasida transatlantik qul savdosini «şafqatsiz va vahşiy buziş» deb atadi va Britaniya «ötmişga yuz tutişi kerak» dedi; u, şuningdek, mamlakatning qul savdosidagi roli uçun rasman uzr söriş imkoniyatiga «oçiq» ekanini aytdi. Bungaça Börnem özidan oldingilarning çiziğiga amal qilgan va hatto reparatsiya tölovlarini körib çiqişni ham rad etgan edi. Britaniya hukumati qul savdosi uçun heç qaçon rasman uzr sörmagan va reparatsiya taklif qilmagan. BBC ma'lumotlariga köra, saroy Börnemning izohlaridan oldindan xabardor bölgan, biroq qirol nutqiga özgartiriş kiritmagan. Qirolning reaksiyasi haqidagi savolga saroy vakili monarxning Buyuk Britaniya hukumati pozitsiyasi bilan boğliq siyosatga izoh berişi «maqbul emas»ligini aytgan; qirollik manbalari uzr sörişga oid qarorlar saroyning emas, hukumatning işi ekanini ta'kidlagan.

Sayohat konteksti va şaxsiy holatlar

Karib sayohati qirolni yana bir bor mintaqadagi Britaniya mustamlaka merosi haqidagi murakkab bahslar markaziga qöydi. Bagamalardagi birinçi töxtaşda u «ötmişdagi azob-uqubatlar» haqida gapirdi, Gayanada esa qul qözğoloni bölib ötgan joyga taşrif buyurdi, u yerda qul qilingan yuzlab odam öldirilgan edi; saroy buni qullik va qarşilik tarixini çuqurroq örganiş imkoniyati deb atadi. Sayohat dasturi ekologiya, yoşlar uçun imkoniyatlar va Britaniya bilan savdo aloqalarini ham qamrab oldi; jami töqqiz kun davomida qirol taxminan 36 tadbir ötkazadi. Qirollik yordamçisi monarx «diplomatik arqonda yurişga maşq qilganini» va öz vazifasini «Britaniya, Qirolliklar va kengroq Hamdöstlik uçun öynaş» deb körişini qayd etdi.

Qirolning şaxsiy fon

BBC, şuningdek, qirolning şaxsiy holatlari haqidagi kontekstni ham keltiradi: sönggi oylar uning ukasi Endryu Mauntbetten-Vindzor atrofidagi voqealar va sobiq quda, graf Spenserning kitobi çiqişitufayli oğir ötdi. Avgust oyida uning öğli şahzoda Garri rafiqasi Megan va ikki farzandi bilan kutilmaganda Buyuk Britaniyaga qaytib keldi. Meganing otasi Tomas Marklga oid jiddiy ayblovlar haqidasaroy ommaviy aralaşuvdan boş tortib, «şaxsiy oilaviy işlarga izoh bermaymiz» dedi. Qirol hozir ham rak kasalligi davolanişini davom ettirmoqda — taşxis 2024 yilning boşida qöyilgan edi va saroyning sözlariga köra, dinamika «ijobiy» qolmoqda. Tez orada unga 78 yoş töladi.

Rasm manbai, Reuters

Rasm manbai, PA