«BMT» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.
84 maqola
Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart To‘qaev xalqqa qilingan yillik murojaatida yirik davlatlar o‘rtasidagi o‘zaro ishonch inqirozi chuqurlashayotgani, xalqaro huquq rolining pasayishi va BMT nufuziga taalluqli muammolar haqida gapirdi. U, shuningdek, nazoratsiz migratsiya oqimlarining o‘sishini qayd etib, Qozog‘iston suverenitetini himoya qilish masalalari hali to‘liq hal etilmaganini ta’kidladi.
Aziz KarimovBMT Bosh Assambleyasida Qubaga qarshi Amerika embargosini bekor qilish to‘g‘risidagi rezolyutsiya bo‘yicha munozaralarda Mayk Uolts va Quba tashqi ishlar vaziri Bruno Rodriges Parilya bir-birini aybladi; yig‘ilish vaqtincha to‘xtatilgan edi. Rezolyutsiya, avvalgidek, majburiy xususiyatga ega emas.
Aziz KarimovDmitriy Peskov Rossiya Vengriyaning sobiq bosh vaziri Viktor Orbanning BMT Bosh kotibi lavozimiga ko‘rsatilgan nomzodligini ko‘rib chiqishini ma’lum qildi. WSJ ma’lumotlariga ko‘ra, Tramp ma’muriyati uning nomzodligini rag‘batlantirmoqda va AQSh, Rossiya hamda Xitoy Xavfsizlik Kengashida uni qo‘llab-quvvatlashi mumkin edi. Shuningdek, Peskov Ukraina bo‘yicha Abu-Dabidagi uch tomonlama muzokaralarning sanalari hozircha belgilanmaganini, Oleshkidagi mahalliy sulh esa hozirgacha buzilmaganini xabar qildi.
Otabek YusupovVisual Capitalist CEB hisobotlari asosida davlatlarning BMT tizimiga to‘laydigan badallarini solishtirdi. Majburiy badallar mamlakatning to‘lov qobiliyatiga bog‘liq, ixtiyoriy badallar esa donorning o‘z tanloviga bog‘liq; biroq na biri, na boshqasi qo‘shimcha ovoz bermaydi.
Otabek YusupovIroqning Kuveytga bostirib kirganidan buyon 35 yildan oshdi, ammo 315 kishining taqdiri hozirgacha noma’lum. BMTdagi doimiy vakilning o‘rinbosari Mari Yamashita Xavfsizlik Kengashiga dastlab bedorlikdan yo‘qolgan 605 kishidan 290 nafarining taqdiri aniqlanganini ma’lum qildi; Xamamiya hududidagi qazishmalar qolgan holatlarning taxminan yarmiga javob berishi mumkin.
Otabek YusupovUN Women tashkiloti 2025-yilda qurolli to‘qnashuvlarda 37 mingdan ortiq tinch aholi halok bo‘lganini, ulardan har to‘rtinchisi ayol yoki qiz ekanini ma’lum qildi. To‘qnashuvlar bilan bog‘liq tasdiqlangan jinsiy zo‘ravonlik holatlari 9 788 tani tashkil etdi — bu 2024-yildagidan ikki barobar ko‘p.
Otabek YusupovBMT bosh kotibi Antoniu Guterresh va inson huquqlari bo‘yicha oliy komissar Folker Tyurk Isroilning Xevrondagi harbiy operatsiyasini tanqid qildi; operatsiya ikki isroillik askar va ikki falastinlik jangari halok bo‘lgan otishmadan so‘ng boshlangan. Xevron meriyasi 3 000 dan ortiq kishiga mahallani tark etish buyrug‘i berilganini xabar qildi. Operatsiya Isroilning umumiy saylovlaridan bir necha kun oldin boshlandi.
Aziz KarimovKuba BMT Bosh Assambleyasiga 1962-yildan beri amal qilayotgan Amerika embargosini bekor qilish talabi bilan kiritilgan yillik rezolyutsiyani taqdim etadi. Kubaning BMTdagi elchisi Ernesto Soberon ovoz berish oldidan AQSh davlatlarga bosim o‘tkazayotganini bildirdi. O‘tgan yili rezolyutsiyani 165 davlat qo‘llab-quvvatladi, biroq u tavsiyaviy xarakterga ega.
Bekzod NazarovBMT Xavfsizlik Kengashining Grasa Mashel hisobotining 30 yilligiga bag‘ishlangan brifingida YuNISEF raisi Ketrin Rassel 2025-yilda 38 mingdan ortiq tasdiqlangan og‘ir buzilish qayd etilgani haqida ma’lum qildi va Kengashni zudlik bilan harakat qilishga chaqirdi. Birinchi marta buzilishlarning ko‘pchiligi hukumat kuchlari tomonidan sodir etilgan.
Aziz KarimovDeyarli 200 davlat Yerevandagi COP17 sammitida tabiatni muhofaza qilish bo‘yicha global majburiyatlarni 2030-yilgacha bajarish jarayonini tuzatishga harakat qilmoqda. Maqsadlarning aksariyati orqada qolgan, asosiy kelishmovchiliklar moliyalashtirish va tabiatga zarar yetkazuvchi subsidiyalarni isloh qilishga tegishli. Seshanba kuni vazirlar qo‘shiladi, sammit juma kuni yakunlanadi.
Aziz KarimovBMT Bosh kotibi Antoniu Guterresh Braziliyadagi prezidentlik saylovlarining «tinch va ommaviy xususiyatini» olqishladi — ikkinchi turda Lula da Silva 51,79 foiz ovoz bilan g‘alaba qozondi — shuningdek, talabalar norozilik harakati Aleksandr Vuchichning 14 yillik hukmronligiga nuqta qo‘ygan Serbiyadagi parlament saylovlarini qayd etdi.
Aziz KarimovBMT Inson huquqlari kengashining mustaqil komissiyasi Bosh Assambleyaga Isroil sulhdan bir yil o‘tib G‘azoda «genotsid harakatlarini» davom ettirayotgani, G‘arbiy qirg‘oqda esa harbiy jinoyatlar va insoniyatga qarshi jinoyatlar sodir etayotgani haqidagi hisobotni taqdim etdi. Isroil xulosalarni rad etib, komissiyani tarqatib yuborishga chaqirdi. BMT Inson huquqlari kengashining mustaqil komissiyasi Bosh Assambleyaga taqdim etgan hisobotida Isroil sulhdan bir yil o‘tib G‘azzoda «genotsid harakatlarini» davom ettirayotgani, Iordan daryosining G‘arbiy qirg‘og‘ida esa harbiy jinoyatlar va insoniyatga qarshi jinoyatlar sodir etayotgani bildirilgan. Isroil bu xulosalarni rad etib, komissiyani tarqatib yuborishni talab qilgan.
Aziz KarimovUkraina tashqi ishlar vaziri Andrey Sibiga Viktor Orbanning BMT Bosh kotibi lavozimiga ko‘rsatilishi mumkinligi haqidagi xabarlarga hazil-kinoya bilan izoh berdi, uning Yevropa Ittifoqida qarorlarni blokirovka qilish amaliyoti va 2023-yil sammitidagi kofe epizodini eslab o‘tdi.
Aziz KarimovBMT Bosh kotibi lavozimiga ko‘tarilgan BAA vaziri Lana Nuseybeh Nyu-Yorkda Bosh Assambleyaning norasmiy muloqotida chiqish qildi. U tashkilot faoliyatining bir qismini qisqartirishga chaqirdi, «tinchlik uchun xavf ostiga kirishga tayyor»ligini bildirdi va Sudan haqidagi savollarga javob berdi. Falastin uning nomzodligini qo‘llab-quvvatlagan.
Otabek YusupovMalayziya agentligi BERNAMA O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi va Jenevadagi BMT kutubxonasi o‘rtasidagi kelishuv haqida xabar berdi. Arxivlarga kirish imkoni O‘zbekiston va Markaziy Osiyo tarixini o‘rganish uchun yangi imkoniyatlar ochadi.
Shahnoza ErgashevaThe Wall Street Journal ma’lumotlariga ko‘ra, AQSh ma’muriati Vengriyaning sobiq bosh vaziri Viktor Orbanni AQSh, Rossiya va Xitoyning qo‘shma nomzodi sifatida BMT Bosh kotibi lavozimiga ko‘rsatishni muhokama qilmoqda. Yakuniy qaror yo‘q, Orbanning o‘zi bu ma’lumotga izoh bermagan. The Wall Street Journal ma’lumotlariga ko‘ra, AQSh ma’muriyati sobiq Vengriya bosh vaziri Viktor Orbanni BMT Bosh kotibi lavozimiga AQSh, Rossiya va Xitoyning qo‘shma nomzodi sifatida ko‘rsatishni muhokama qilmoqda. Yakuniy qaror yo‘q, Orbanning o‘zi bu ma’lumotga izoh bermagan.
Aziz KarimovBAAning yuqori darajali mansabdor shaxslari Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir Qolibafning BMT Bosh kotibi lavozimiga Lana Nusaybaning kampaniyasiga qaratilgan tanqidini rad etdi. Prezident maslahatchisi Anvar Gargash Qolibaf bayonotlarini obyektiv emas deb atadi, Ali Al Nuaymi esa Eronga «beqarorlik eksporti»da aybladi. Nusayba muddati yil oxirida tugaydigan Antoniu Guterresh o‘rniga kurashga qo‘shildi.
Otabek YusupovBMT Bosh kotibi Antoniu Guterresh Qohirada Arab davlatlari ligasi bosh kotibi Nabil Fahmi bilan uchrashdi. Muhokamada mintaqaviy vaziyat, muloqot orqali tinchlikka ko‘maklashish va ikki tashkilot o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi. Guterresh, shuningdek, Misrdagi BMT jamoasi bilan G‘azo va Sudandagi inqirozlardan zarar ko‘rganlarga yordam haqida gaplashdi.
Otabek Yusupov
