Asosiy ma’lumotlar

  • Topilmalar Minufiya viloyatidagi, qadimiy Terenutis şahri zonasida joylaşgan Tell-Kom-Abu-Billo şahar xarobasida qilingan
  • Topilmalar orasida oltin „tillar“, sirğa, böyin boğlamasi, skarabey-tumorlar va ieroglif yozuvli uşebtilar bor
  • Dastlabki baholarga köra, qabriston asosan örta tabaqa aholisiga xizmat qilgan

Minufiyadagi yirik dafn majmuasi

Misr arxeologlari şimoliy Minufiya viloyatida yuzlab tobutlar, oltin „tillar“ va zargarlik buyumlari saqlangan qadimiy qabristonni topdi, deb xabar berdi Turizm va Qadimiyotlar vazirligi; xabarni Anadolu yetkazdi. Topilmalar Tell-Kom-Abu-Billo şahar xarobasida qilingan: u yerda toş va sopol tobutlar, yoğoç tobutlarning qoldiqlari hamda xom ğiştdan qurilgan gumbazli qabulxonalar topilgan.

Xronologiya va ijtimoiy tarkib

Dafn etilgan yodgorliklar Misrning Keçki davri oxiri, Ptolemeylar davri va erta Rim davrini qamrab oladi; dastlabki tadqiqotlarga köra, nekropolning katta qismi miloddan avvalgi III–II asrlarga oid. Qadimiyotlar Oliy kengaşi boş kotibi Hişam al-Leythi oçiq hovlida topilgan dafn etiş va tobutlarning ziçligi bu yodgorlikda misli körilmagan hodisa ekanini taʼkidladi. Dafn buyumlari bilan tanişişning dastlabki bosqiçi qabriston asosan örta tabaqa aholisiga xizmat qilganini körsatadi. Meʼmoriy qoldiqlar atrofdagi qum va şağal ostiga davom etmoqda, bu hali örganilmagan inşootlar mavjudligidan dalolat beradi.

Qabrlardan nimalar topildi

Topilmalar orasida til şaklidagi oltin plastinkalar, sirğa, böyin boğlamasi va ingiçka oltin varaqalar, şuningdek, skarabey-tumorlar va ayrimlarida ieroglif yozuvlari saqlangan kiçik dafn figuralari — uşebtilar bor. Arxeologlar, şuningdek, miniatyur sfinkslar, Xor xudosi — loçin tasvirlangan haykallar parçalarini hamda tobutlar orasida ikkita loçin dafnini topdilar. Ayrim buyumlar Izida-Afrodita obraziga aloqador, jumladan, lotus guli ustida ötirib, çaqaloq Garpokratni emizayotgan maʼbuda tasvirlangan sopol buyum ham şular jumlasidan.

Yodgorlikning holati va kontekst

Tobutlarning bir qismi qopqoqlaridan ayrilgan, boşqalari esa ilgari sodir bölgan vayronagarçiliklar va toş qaziş işlari natijasida şikastlangan. Yomon saqlangan inson qoldiqlarida balzamlaş materiallari va qatron izlari, şuningdek, sariq, qizil, kök va oltin ranglarga böyalgan parda qoldiqlari saqlanib qolgan. Nekropol qadimiy Terenutis şahri arxeologik zonasida, Vadi el-Natrunning şarqiy kiriş qismida joylaşgan — bu hudud mumiyalaşda işlatilgan natron tuzlarining tarixiy manbai bölgan. Ilgari olib borilgan qazişmalarda şahar va Hathor maʼbudasi ibodatxonasining qoldiqlari aniqlangan edi. Vazirlik qazişmalar va tadqiqotlarni, dafn etilganlar va ularning dafn anʼanalari haqida köproq maʼlumot oliş maqsadida davom ettirişini maʼlum qildi.