Asosiy ma’lumotlar

  • Stratonikeadagi hammom majmuasi milodiy I asr oxiri — II asr boşida qurilgan.
  • Taʼmirlaş 365–499 yillarga, ehtimol eng köpi bilan 375-yil atrofiga tegişli — 365-yildagi Krit yaqinidagi zilziladan keyin.
  • Yakuniy qulaş 613–850 yillar oraliğiga, ehtimol eng köpi bilan 633-yil atrofiga toğri keladi.

Hammomlarning uç bosqiçi

Anqara va Pamukkale universitetlaridagi tadqiqotçilar guruhi xronologiyani tikladi qadimgi Stratonikea şahridagi antik Rim hammom majmuasi (Turkiyaning janubi-ğarbidagi Muğla viloyati). Iş Arçaeological and Anthropological Sciences jurnalida çop etilgan. Olimlar sovuq xona (frigidariy) va unga tutaş maşq hovlisidan olingan ğiştlar, xomir va çöqqilarni tahlil qilib, inşoot qaçon qurilgani, taʼmirlangani va qaçon vayron bölganini aniqladilar. Minerallarda töplangan energiya asosidagi sanaş usulini arxeologik maʼlumotlar va zilzilalar haqidagi tarixiy yozuvlar bilan birlaştiriş uç asosiy bosqiçni ajratiş imkonini berdi.

Zilzilalar — şahar tarixining bir qismi sifatida

Dastlabki quriliş milodiy I asr oxiri — II asr boşiga, yaʼni Rim hukmronligi davrida Stratonikeaning keng kölamli şahar qurilişi davriga toğri keladi. Katta taʼmirlaş bosqiçi 365–499 yillarga, ehtimol eng köpi bilan 375-yil atrofiga tegişli; tadqiqotçilar fikriça, bu Şarqiy Örta yer dengizini vayron qilgan 365-yildagi Krit yaqinidagi kuçli zilziladan keyingi tiklaniş bilan mos keladi. Xarobalar qatlami ostida topilgan 613-yilgi tangalar yakuniy qulaşni 613–850 yillar oraliğiga, ehtimol eng köpi bilan 633-yil atrofiga oid qilişga yordam berdi. Olimlar VII asr boşidagi yirik zilzila majmuani monumental funksiyasidan mahrum qilgan bölişi mumkin deb taxmin qilişdi, biroq aniq sanani belgilaş mumkin bölmadi.

Bu fanga nima beradi

Anqara universiteti Amaliy tadqiqotlar va Yer fanlari tadqiqotlari markazi professori Eren Şahiner tadqiqot qadimgi jamoalarning tabiiy ofatlarga qanday munosabat bildirgani va öz aholi punktlarini qanday qayta qurganini körsatişini taʼkidladi. «Biz zilzilalarning vayron qiluvçi taʼsirini va ular hudud aholisi hamda şaharsozlikka qanday taʼsir körsatganini körişimiz mumkin», — dedi u Anadolu agentligiga bergan izohida. Uning sözlariga köra, natijalar olimlarga zilzilalarning şaharlar va ular aholisi uçun uzoq muddatli oqibatlarini yaxşiroq tuşunişga yordam berişi mumkin. Işning qimmati şundaki, u inşootlarning özidagi şikastlaniş va taʼmirlaşning jismoniy izlarini hujjatlaştirilgan tarixiy seysmik voqealar bilan boğlaydi va ularni yozma manbalardan mustaqil ravişda sanaş imkonini beradi.