YI rahbarlari Ukraina böyiça muzokara jamoasini şakllantirdi: Italiya va Polşa tarkibga kirdi, Kayya Kallas maxsus elçi rolisiz qoldi

Yagona elçi örniga kelişilgan format

Yevropa Ittifoqi rahbarlari juma kuni Dublin bölib ötgan norasmiy sammitda Rossiyaning Ukrainaga qarşi uruşini tugatiş böyiça muzokaralarda Yevropa nomidan çiqiş qiladigan qöşma jamoa tuzişga kelişib oldi. Unga Fransiya, Germaniya, Italiya, Polşa va Buyuk Britaniya (Buyuk Britaniya YI a'zosi emas, biroq E3 guruhiga kiradi), şuningdek, Yevropa Kengaşi, Yevropa Komissiyasi va NATO kiradi. Bu haqda Euronews xabar berdi.

Maxsus elçi bahsi va Kallas pozitsiyasi

Yagona maxsus elçi tayinlaş sammitning asosiy mavzusiga aylandi: bu ğoyani Ukraina, AQŞ, hatto Rossiya ham qöllab-quvvatlagan, uçraşuv oldidan Italiya boş vaziri Jorja Meloni tinçlik jarayonidagi «ovozlar betartibligini» tanqid qilgan edi. Biroq rahbarlar buning örniga mavjud muzokara guruhini kengaytirib, unga Italiya va Polşani qöşdi — Varşava bundan oldin Ğarbiy Yevropa davlatlarining Şarq nomidan qaror qabul qilişidan ogohlantirgan edi. Natijada Yevropa diplomatiyasi rahbari Kayya Kallas oçiqçasiga da'vo qilgan maxsus elçi lavozimi taşkil etilmadi. Juma kuni ertalab u blok taşqi siyosatda vakillik qiliş öz vakolati doirasiga kirişini 2024-yil iyunida rahbarlar qabul qilgan qarorga tayanib asoslagan va «ruslar meni xohlamaydi» deganini, özining «qattiq» pozitsiyasi tufayli e'tirof etgan. Yevropa Kengaşi prezidenti Antóniu Koşta bunga YI şartnomalariga işora qilib qarşi çiqdi: ittifoqni davlat va hukumat rahbarlari darajasida vakillik qiliş Yevropa Kengaşi raisiga tegişli. Yevropa Komissiyasi prezidenti Ursula fon der Lyayen ham Kallasni qöllamadi va şunday dedi: «Kimni vakil qilib yuborişimizga özimiz qaror beramiz va bugun buni qildik».

Stolda allaqaçon nimalar sodir bölgani va nima noma'lum qolmoqda

Juma kuni qabul qilingan qaror köp jihatdan vositaçi bölgan AQŞ belgilagan formatni rasmiylaştirdi: Mayami, Oslo, Bryussel va Abu-Dabidagi sönggi muzokara raundlarida E3, YI institutlari va NATO vakillik qilgan edi. Italiya Abu-Dabidagi uçraşuvda qatnaşgan, Polşa esa keyingi raundga qöşilişi kutilmoqda. Germaniya kansleri Fridrix Merz Dublin format E3 «juda samarali» deb atadi va institutsional muhokamalarga ehtiyoj yöqligini bildirdi. Asosiy oçiq savol — ilgari yevropaliklar bilan bir stolda ötirişni köp marta rad etgan Rossiya ular bilan töğridan-töğri muzokaralarga rozi böladimi. AQŞ maxsus elçilari Stiv Vitkoff va Jared Kuşner juma kuni Vladimir Putinni işontiriş uçun Moskvaga bordi; uçraşuvdan söng ular Moskva yevropaliklar bilan şaxsiy aloqalarga tayyorligini bildirganini aytdi, biroq Kreml bu xabarlarga şubha bilan qaradi, bu esa bunday uçraşuvning özini savol ostida qoldirdi.