Moskva Yevropaning Ukraina böyiça muzokaralarda iştirok etiş istiqbolini harbiy yordam şarti bilan pasaytirdi

Moskvaga taşrif va Kremlda şart

Rossiya, Ukraina böyiça muzokaralarga yevropaliklarni jalb etişga Vladimir Putin rozi bölganini aytgan Amerika maxsus elçilari Stiv Uitkoff va Jared Kuşnerning yaratgan umidlarini pasaytirdi. Buning örniga, Euronews xabariga köra, Moskva şart qöydi: Yevropa Kiyevga harbiy yordamni töxtatişi kerak. Uitkoff va Kuşner Abu-Dabida ikki kunlik muzokaralardan söng payşanba kuni Moskvaga keldi; u yerda Rossiya delegatsiyasi yevropaliklar delegatsiyasi bilan bir stol atrofida ötirişdan boş tortdi.

Baholaşdagi farq

«Yevropaliklar keyingi uçraşuvda qöşiladi, bu biz uçun juda muhim lahza, çunki ular bizning hamkorlarimiz», — dedi Uitkoff, Reuters xabar beradi. Kuşner muzokaralarni «juda batafsil va çuqur» deb atadi va ular köp tomonlama formatga asos bölişiga umid bildirdi. Biroq Putinning yordamçisi Yuriy Uşakov rossiyaliklar va yevropaliklarning birgalikda iştirok etişidan ogohlantirdi va ular avval «tinçlik» va «uruş» örtasida tanlov qilişi kerakligini aytdi: «Hozirgaça ularning barça amaliy harakatlari aynan oxirgisiga işora qilmoqda». Moskva Kiyevga qurol va öq-dori yetkazib berilgani uçun Yevropani uzoq vaqtdan beri uruşayotgan tomon bilan tenglaştirib keladi.

Putin «katta kelişuv» haqida

Uçraşuv ötkazilişi haqidagi xabarlarga köra, Putin uning asosiy qiziqişi qit'aning xavfsizlik arxitekturasini qayta körib çiqiş ekanligini tuşuntirdi. U Donald Trampning «butun Yevropani qamrab olişi mumkin bölgan» «katta, çiroyli kelişuv» rejasiga havola qildi: «Prezident Tramp yevropa xavfsizligi vositalari böyiça umumiy kelişuvga erişişni taklif qilmoqda. Yevropaliklardan nima eşitamiz? Yöq, faqat Ukrainada tinçlik örnatilgandan keyin». Uning sözlariga köra, yevropaliklar tinçlikdan keyin Ukraina hududida qöşin joylaştirişga niyat qilgan, bu esa «uruşning davomi» bölardi. Euronews alohida materialida Yevropada yangi xavfsizlik arxitekturasi haqidagi gaplar uruşdan e'tiborni çalğitiş va Rossiyaning buyuk davlat ambitsiyalarini amalga oşirişga uriniş sifatida qabul qilinayotgani qayd etiladijumladan, NATOning kelajakdagi kengayişiga veto huquqi ham şular jumlasidan.

Yevropaning javobi

Uitkoff va Kuşner iştirokçilarning sözlariga köra, yevropaliklarning iştiroki jarayonni davom ettiriş uçun zarur deb dalil sifatida keltirdi — bu jarayon hozirgaça asirlar almaşinuvidan taşqari çeklangan natija bergan edi, Kuşner esa xavfsizlik arxitekturasini muhokama qilişni rağbat sifatida taklif qildi. Dublinda yevropa yetakçilari, Euronews ma'lumotiga köra, qarşi çiqib, aynan Moskva ön yillar davomida amal qilgan xavfsizlik kelişuvlarini buzganini va har qanday muhokama Yevropaning iştirokini talab qilişini bildirdi. «Rossiyaning stol atrofida ötirişi va muzokaralarga tayyor bölişi muhim», — dedi Germaniya kansleri Fridrix Merts.

Yevropa maxsus elçisi va Kremlining pozitsiyasi

Juma kuni Yevropa yetakçilari diplomatik jarayon böyiça maxsus elçi tayinlaş imkoniyatini muhokama qiladi: Vladimir Zelenskiy oy oxirigaça yagona vakil aniqlaşni söragan edi. Kremlining matbuot kotibi Dmitriy Peskov bunday tayinlaşni muzokaralarga qöşilişning oldingi şarti deb atadi va qöşimça qildi: «Yevropaliklar idisdagi örgimçaklar kabi janjallaşadi. Kimdir Rossiya tomoni bilan aloqa örnatiş taşabbusini öz zimmasiga olsa, bunday odamlar ostrazizmga duçor böladi». Şu bilan birga, Moskvaning qarşiligi töliq taqiq emas: ötgan oyda Putin Finlyandiya va Norvegiya yetakçilari bilan 90 daqiqalik telefon suhbatini ötkazdi, unda tinçlik muzokaralarini qayta boşlaşga çaqiruv yanglandi.