Asosiy ma’lumotlar

  • MOL 2027-yil oxirigaça Rossiya neftidan voz keçişga texnik tayyorlikni bildirdi va diversifikatsiya uçun birinçi marta YI moliyalaştirişiga intilmoqda
  • Yevropa Komissiyasi ma’lumotlariga köra, YI neft importida Rossiyaning uluşi 2021-yildagi 27 foizdan 2 foizga tuşgan; Vengriya va Slovakiya «Drujba» quvuri orqali neftning asosiy oluvçilari bölib qolmoqda
  • MOL Yevropa Komissiyasidan «Adriya» neft quvuri böyiça xorvatiyalik JANAF operatori bilan nizoda vositaçi bölişni söradi

2027-yilga tayyorlik va xavflar haqidagi ogohlantiriş

Vengriyaning MOL neft-gaz kompaniyasi 2027-yil oxirigaça Rossiya nefti importidan voz keçiş uçun texnik jihatdan tayyor bölişini ma’lum qildi. Kompaniya boş direktori Gyorgy Baça Euronews’ga bergan intervyusida Rossiya neftiga boğliqlikni qisqartiriş energiya narxining oşişiga, ijtimoiy norozilikka va Vengriya hamda Slovakiyadagi — Rossiya yetkazib berişlaridan hozirgaça katta darajada boğliq bölgan YIning ikki davlatidagi — siyosiy beqarorlikka olib kelişi mumkinligi haqida ogohlantirdi. «Bu haqiqatan ham uşbu iqtisodiyotlarni orqaga surib yuborişi, bu esa siyosiy inqirozga olib kelişi va siyosiy inqiroz oqibatlari oldindan aytib bölmaydigan bölişi mumkin», — dedi Baça. Yevropa Komissiyasi ma’lumotlariga köra, YI neft importida Rossiyaning uluşi 2021-yildagi 27 foizdan 2 foizga qisqargan, ayni paytda Vengriya va Slovakiya «Drujba» neft quvuri orqali Rossiya neftining katta hajmlarini import qiluvçi yagona ittifoq davlatlari bölib qolmoqda. Vengriyada bu yil benzin va dizel yoqilğisi narxlari keskin oşdi, bu muxolifat tanqidiga sabab böldi.

Hukumat almaşgandan keyin kurs özgarişi

Budapeştda yangi hukumat kelişi bilan MOL birinçi marta energetikani diversifikatsiya qiliş uçun Yevropa Ittifoqi moliyalaştirişiga erişişga niyat qilmoqda. Bu Viktor Orban davri — Vengriya Rossiya neftiga kuçli boğliq qolgan va YIning bir qator energetika taşabbuslarida qatnaşmagan davri —dan çetlaşiş ma’nosini bildiradi. Baça MOL YIning barça qoidalari va sanksiyalariga rioya qilayotgani hamda energiya manbalarini diversifikatsiya qilişga intilayotganini ta’kidladi, ammo şunday dedi: «Joriy inqirozda bu endi yaşil yoki Rossiya bölmagan energiya uçun şunçaki 10 yoki 20 foizga qimmatroq tölaşga tayyor bölgan ikkinçi darajali masala emas». U Rossiya neftining narx şakllanişi böyiça tafsilotlarni keltirişdan boş tortdi; hozirda Urals markasi taxminan barreliga 60 dollardan savdo qilinmoqda — bu Brentdan taxminan 34 foizga past. XMFning 2025-yilgi tadqiqotiga köra, Rossiya energiya resurslari yetkazib berişlarining töliq uzilişi 2030-yilga kelib Vengriyaning energiya xarajatlarini taxminan 15 foizga oşirişi mumkin.

Moliyalaştiriş va quvur liniyalari böyiça nizo

Baça YIning qazilma yoqilği sohasidagi loyihalarga qöygan çeklovlari MOLga diversifikatsiya uçun zarur bölgan quvur tarmoğini kengaytiriş moliyalaştirişini oliş imkonini bermayotganini ma’lum qildi. Uning sözlariga köra, Markaziy va Şarqiy Yevropa quvur infratuzilmasi böyiça Ğarbiy Yevropadan orqada qolmoqda, u gaz, elektr va neft tarmoqlarini boğlovçi maqsadli Yevropa dasturi tarafdori. Yevropa Komissiyasi vakili bunday loyihalarni muhokama qiliş imkoniyatini istisno qilmadi, ammo Rossiya energiya resurslariga boğliqlikni kamaytiriş ustuvor vazifa bölib qolayotganini ta’kidladi: «Moliyalaştiriş böladimi yoki qanday variantlar borligini şu zahoti javob bera olmayman». MOL strategiyasining asosiy elementi Xorvatiyadan Vengriyaga ötadigan «Adriya» neft quvuri bölib, u «Drujba»ga muqobil bölişi mumkin. MOL va xorvatiyalik davlat operatori JANAF köp yillardan buyon taşiş quvvatlari, tariflar va Rossiya neftining taşilişi böyiça bahs qilmoqda; MOL Xorvatiya uçastkasida ötkazuvçanlikni sinaş böyiça nizoda Yevropa Komissiyasidan vositaçi bölişni söradi. «Biz uçun JANAF sinovidan hozir öta olişimiz mumkinligi masalasi juda katta ahamiyatga ega», — dedi Baça. Kompaniya, şuningdek, Vengriyani Triestdan Germaniyaga ötadigan TAL neft quvuriga ulaş bilan qiziqqan va «Drujba»ni Brodlardan Odesagaça çözilişini ma’qullaşi mumkin edi.