Asosiy ma’lumotlar

  • Kongo Respublikasi prezidenti Deni Sassu-Ngesso Antalyada COP31 davra rahbarlari sammitida çiqiş qildi
  • U BMT a'zosi barça davlatlarni 2027–2036-yillardagi örmonlarni tiklaş ön yilligini qöllab-quvvatlaşga çaqirdi
  • Kongo 6-noyabrda deyarli 200 ming daraxt ekib taşabbusning boşlanişini nişonladi

Maqsadlardan amallarga ötişga çaqiriq

Kongo Respublikasi prezidenti Deni Sassu-Ngesso 20-noyabrgaça Antalyada davom etayotgan BMTning iqlim özgarişi böyiça konferensiyasi — COP31 davra rahbarlari sammitida sözga çiqdi. U bu konferensiya dunyo «maqsadlardan amallarga ötadigan» anjuman bölişi kerakligini aytdi hamda BMT a'zosi barça davlatlarni barqaror örmon boşqaruvi doirasidagi 2027–2036-yillarga möljallangan BMTning örmon ekiş va örmonlarni tiklaş ön yilligiga töliq qöşilişga çaqirdi. «Ekilgan har bir daraxt va tiklangan har bir ekotizim — bu bizning kelajagimizga qilingan investitsiya», dedi u.

Nimalar qilingani va taşabbus ortidagi mohiyat

BMT Boş Assambleyasi örmon ekiş va örmonlarni tiklaş ön yilligini 2025-yil 16-aprelda 155 davlat ovozi bilan bir davlatga qarşi qabul qildi. Kongo uni muddatidan oldin boşladi: 6-noyabr, milliy Daraxt kuni munosabati bilan mamlakatda deyarli 200 ming daraxt ekildi. Sassu-Ngesso mamlakat bu kunni 40 yildan ortiq vaqt ketma-ket nişonlayotganini, çunki «örmonni muhofaza qiliş — umumiy kelajagimizni muhofaza qiliş degani»ligini ta'kidladi.

Kontekst: örmonlar, botqoqlar va neft iqtisodiyoti

Sassu-Ngesso Kongo havzasi Iqlim komissiyasiga rahbarlik qiladi; uning aytişiça, komissiyaning moliyaviy vositasi — Kongo havzasi Kök jamğarmasi örmonlar, suv resurslari va qayta tiklanadigan energiyaga asoslangan «barqaror iqtisodiyot maqsadlarini» aks ettirişi lozim. Kongo Respublikasi qöşni KDR bilan birga Kongo havzasidagi Kyuve Santral botqoqlarini — sayyora eng muhim uglerod yutuvçilaridan birini baham köradi: olimlarning baholaşiça, u yerda taxminan 29 milliard tonna uglerod, ya'ni tropik botqoqlardagi uglerodning qariyb 28 foizi saqlangan. Şu bilan birga, mamlakat iqtisodiyoti neftga qattiq boğliq — ya'ni YaIMning taxminan yarmi va eksportning 90 foizi — va iqlim silkinişlariga zaif: XMF ma'lumotlariga köra, 2019 va 2020-yillardagi kuçli suv toşqinlari mamlakat şimolida 100 mingdan 160 minggaça odamga ta'sir körsatgan. Prezidentning aytişiça, hukumat emissiyani kamaytiriş, moslaşuv va oziq-ovqat xavfsizligini muvozanatlaş bilan milliy iqlim rejasini davom ettiradi. U, şuningdek, Turkiya prezidenti Rajab Tayyip Erdoğonga va turk xalqiga mehmondöstlik uçun rahmat bildirdi.