Asosiy ma’lumotlar
- Virçiniya universitetining 2017–2025-yillardagi FDA maʼlumotlari böyiça tadqiqoti: kofeinli içimliklar isteʼmolida yurak töxtaşi 11 baravar köp qayd etilgan
- Yurak-qon tomir hodisalari haqidagi xabarlarning deyarli yarmi 18–34 yoşdagilarga tegişli
- BAAda 100 foizlik aksiz, 16 yoşgaça sotiş taqiqi va maktab oşxonalarida taqiq amalda; Euromonitor maʼlumotiga köra, soliqlar savdoni 15 oyda 65 foizgaça kamaytirdi
Kofein va yurak: FDA maʼlumotlari tahlili nimani körsatdi
Juma kuni Amerika kardiologiya assotsiatsiyasining ilmiy sessiyasida taqdim etiladigan tadqiqot energetik içimliklar va maşğulotdan oldingi qöşimçalarni infarktlar jumlasidan jiddiy yurak-qon tomir hodisalari bilan boğlaydi. Olimlar Virçiniya universiteti tibbiyot maktabi 28 000 dan ortiq nojöya taʼsirlar haqidagi xabarni tahlil qildi, ular 2017–2025-yillarda AQŞ oziq-ovqat va dori-darmon nazorati boşqarmasi (FDA) bazasiga yuborilgan va kofeinli mahsulotlar — gazlangan içimlik va oqsil batonçiklardan oziq-ovqat muqobiligaça — reaksiyalarini kofeinsiz analoglar bilan soliştirdi.
Raqamlar: xavf qançalik yuqori
Yurak töxtaşi kofeinli içimliklar isteʼmolida xabarlarda taxminan 11 baravar köp uçragan, infarktlar — 4,5 baravar, ritm buzilişlari va palpitatsiyalar — 4 baravar köp. Yurak urişining tezlaşuvi, kökrak oğriği va huşdan ketiş ikki barobardan köproq kuzatilgan. Yurak-qon tomir hodisalari haqidagi xabarlarning deyarli yarmi 18–34 yoşdagilarga tegişli — bu guruh odatda xavf zonasiga kiritilmaydi. Şu bilan birga, Amerika kardiologiya assotsiatsiyasi raisi Gregori Markus taʼkidlaganidek, tadqiqot sabab-natija boğlanişini isbotlamaydi: «bunday boğlaniş mumkin bölişiga biologik sabablar bor», lekin natijalarga boşqa omillar taʼsir körsatgan bölişi mumkin va qöşimça tadqiqotlar kerak.
Kofein dozi körinib turganidan yuqori
Mualliflar köplab mahsulotlar kundalik quvvat beruvçi vositalar sifatida — gazlangan içimlik va suv yonidagi javonlarda, ogğohlantiruvçi yozuvlarsiz sotilayotganini qayd etadi. Agar kuniga taxminan beş çaşka qahva (taxminan 44 mg kofein) odatda xavfsiz hisoblansa, baʼzi energetiklar undan uç barobar köp saqlaydi, maşğulotdan oldingi qöşimçalar esa oddiy qahvaga nisbatan suyuq unsiyasiga 12 barobar köproq kofein öz içiga oladi. Köplab içimliklar kofein qöşadigan guarani ham öz içiga oladi va umumiy doz etiketkada köringanidan oşib ketişi mumkin. Dubaydagi Medcare Hospital kardiologi Zaydun Hajali yoş bemorlar energetiklarni köpinça kofein manbai deb hisoblamasligini qayd etdi: qahva haqida söralganda «bir çaşka» deb javob berişadi, lekin energetiklar, maşğulotdan oldingi kukunlar va ays-qahva haqida aniqlaştirilganda haqiqiy summa sezilarli darajada yuqori bölib çiqadi.
Dubay kardiologlarining amaliyoti
Dubaydagi International Modern Hospital konsultant-kardiologi Heşam Tayel sönggi yillarda energetiklarning katta dozalaridan keyingi muammolari bilan yoş bemorlar tobora köproq murojaat qilayotganini maʼlum qildi — köpinça yurak töxtaşi yoki infarkt emas, balki energetiklarni maşğulotdan oldingi qöşimçalar, nikotin, uyqusizlik yoki intensiv maşqlar bilan birga isteʼmol qiliş fonidagi şikoyatlar. «Bu içimliklar oddiygina bankadagi qahva emas. Köplarida bir neçta stimulyator bor», — dedi u. Uning sözlariga köra, şifokorlarni bezovta qilgan narsa — qaysi bemorning zaif ekanini oldindan bilmaslik: taşqi körinişida soğlom yoş odamda yaşirin elektr uzilişi yoki aritmiyaga moyillik bölişi mumkin, ular faqat stimulyatorlarning katta dozasidan keyin namoyon böladi. U energetiklarni gazlangan içimliklar emas, stimulyatorlar sifatida qaraş kerak deb hisoblaydi.
BAAda allaqaçon amal qilayotgan çeklovlar
Tadqiqot Amirliklarda allaqaçon amal qilayotgan çeklovlar fonida eʼlon qilinmoqda: energetiklarga 100 foizlik aksiz soliği qöllanadi, 16 yoşgaça bölganlarga ularni sotib oliş taqiqlangan, qadoqda yurak kasalliklari, gipertoniya va emizikli ayollar uçun ogğohlantirişlar joylaştirilgan, maktab va öquv muassasalari hamda tibbiy markazlar oşxonalarida sotiş taqiqlangan. Çora-tadbirlar ölçanadigan samara bermoqda: Euromonitor International maʼlumotlariga köra, soliqlar energetiklar savdosini joriy etilganidan keyingi birinçi 15 oy içida 65 foizgaça kamaytirdi, Federal soliq boşqarmasi esa soliq siyosati işlab çiqaruvçilarni retsepturalarni özgartirişga va soğlomroq liniyalarni kengaytirişga undaganini maʼlum qilgan edi. Şu tariqa yangi tadqiqot BAAda allaqaçon qöllanilayotgan siyosatga tibbiy asos qöşmoqda — şu bilan birga, mualliflarning özlari sababiylik masalasi keyingi örganişni talab qilişini tan oladi.
