Asosiy ma’lumotlar
- Çagos orollari suverenitetini Mavrikiyga topşiriş haqidagi 2025-yilgi kelişuv hali ratifikatsiya qilinmagan
- Börnxem London Diego-Garsiya bazasi böyiça AQŞ «xavotirlariga yaxşiroq javob beradigan» format izlayotganini aytgan
- Körib çiqilayotgan modellar orasida Grenlandiya böyiça kelişuv tilga olingan
London Diego-Garsiya böyiça yangi formula izlamoqda
Buyuk Britaniya boş vaziri Endi Börnxem Çagos orollari böyiça töxtatilgan kelişuvni özgartiriş ustida işlayotganini, şu orqali Diego-Garsiyadagi qöşma harbiy bazaga oid AQŞ xavotirlari yaxşiroq hisobga olinişini aytgan. «Biz amerikalik döstlarimiz bilan kelişuvni ularning xavotirlariga yaxşiroq javob beradigan qilib qayta işlaş mumkinligini muhokama qilmoqdamiz», — dedi u The Economist naşriga bergan intervyusida va bazani «strategik ahamiyati hisobga olingan holda» ustuvor deb atadi. Bu haqda Anadolu xabar berdi.
Nimalar körib çiqilmoqda va dastlabki şartnomada nima bölgan edi
Börnxem bu sözlarini Antiguada bölib ötgan Hamdösstlik hukumat rahbarlari uçraşuvidan qaytayotganda aytgan. Uning aytişiça, bir neçta mumkin bölgan modellar körib çiqilmoqda: «Biz Grenlandiya kelişuviga qaraymiz — u yerda aniq yeçim topilgan edi. Balki Diego-Garsiya böyiça işlaydigan variant topiş uçun u yerdan biror narsani olişimiz mumkindir. Lekin bu bizni juda band qilayotgan masala. Biz ustida qattiq işlaymiz va bu qiyin iş».
2025-yilgi şartnomaning taqdiri
2025-yilda sobiq boş vazir Kir Starmer davrida imzolangan dastlabki şartnoma Çagos orollari suverenitetini Mavrikiyga topşirişni, şu bilan birga Diego-Garsiyani Buyuk Britaniya 99 yilga, uzaytiriş imkoniyati bilan ijaraga olişini nazarda tutgan edi. London Mavrikiyga dastlabki uç yil davomida yiliga 165 mln funt sterling (222 mln dollar), söngra har yili 120 mln funt tölaşi kerak edi.
Kelişuv nima uçun töxtatilgan
Şartnoma AQŞ prezidenti Donald Tramp kelişuvni oçiqdan-oçiq «dahşatli» va «ahmoqona» deb atab, rad etganidan keyin ratifikatsiya qilinmagan holatda qolmoqda. Şundan söng paktning amalga oşirilişi uçun zarur qonun hujjatlari töxtatilgan. Demak, Börnxemning hozirgi bayonotlari yangi kelişuvga emas, balki imzolangan, ammo kuçga kirmagan hujjatning şartlarini özgartirişga urinişga tegişli; qayta körib çiqişning aniq parametrlari yoki muddatlari haqida maqolada xabar berilmagan.

