Asosiy ma’lumotlar
- Hisobot AQŞ milliy akademiyalari tomonidan NASA buyurtmasi bilan tayyorlangan
- Ikki astronavtdan iborat ekspeditsiyalar, yuzaga bir tört martagaça çıqış közda tutilgan
- Birinçi ustuvorlik — Oyning orqa tomonidagi Babha krateri
Qöniş uçun törtta ustuvor joy
Oyga bölajak qönişlar uçun joy tanlaş böyiça tavsiyalar AQŞ milliy fanlar, muhandislik va tibbiyot akademiyalari tomonidan NASA buyurtmasi bilan tayyorlangan hisobotda keltirilgan, deb xabar beradi Kun.uz. Mutaxassislar Oy qutblaridan taşqaridagi törtta uçastkani tanlab oldi va qisqa muddatli ekspeditsiyalar davomida ularda qanday tadqiqotlar olib boriş mumkinligini baholadi. Har bir ekspeditsiyada ikki astronavt qatnaşi közda tutilgan, Oy yuzasiga esa bir tört martagaça çıqış rejalaştirilgan.
Nega birinçi nomzod Yerdan kö rinmaydi
Röyxatda birinçi örinni Babha krateri egalladi. U Yerdan kuzatiş mumkin bölmagan Oyning orqa tomonida, Oy yirik osmon jismi bilan töqnaşuvi natijasida hosil bölgan ulkan Janubiy qutb — Aitken zarba havzasining içida joylaşgan. Krater atrofidagi jinslarni örganiş qadimgi töqnaşuvlar qaçon sodir bölganini va Oy pöstlogği qanday şakllanganini aniqlaşga yordam beradi. Zarba natijasida çuqur qatlamlardan kötarilgan jinslar alohida qadriyatga ega; ularni batafsil tahlil qiliş uçun namunalarni Yerga yetkaziş kerak böladı.
«Artemida» dasturi konteksti
Odam oxirgi marta 1972-yil dekabrda «Apollo-17» ekspeditsiyasi doirasida Oyga qöngan edi. NASA «Artemida» dasturi böyiça astronavtlarni qaytarişni rejalaştirmoqda va bu jarayonda asosiy e'tibor Janubiy qutbga qaratilgan: doimiy soyaning içida joylaşgan kraterlarda kelajakda içimlik suvi, kislorod va raketa yoqilğisi oliş uçun foydalaniş közda tutilgan suv muzi zaxiralari bölişi mumkin. Hisobot mualliflari ayni paytda Oyning boşqa hududlarini örganiş ham muhim deb hisoblaydi: u yerda qutblarda uçramaydigan geologik tuzilmalar bor, astronomik kuzatuvlar uçun qulay şaroitlar hamda kelajakdagi Mars missiyalari uçun texnologiyalarni sinaş imkoniyatlari mavjud. Özi Oy Yerdan örtaça 384 ming kilometr uzoqlikda joylaşgan; unda plitalar tektonikasi yöq va atmosfera deyarli yöq, şu sababli uning yuzasi milliard yillar oldingi voqealarning izlarini saqlab qolgan.
