Xitoyda yoşi taxminan 538 million yil bölgan qadimiy hayvonning yangi turi Spinosoma reticulatus tasvirlab berildi

Kremniyli toğ jinslaridan topilgan yangi tur

Pekin universiteti paleontologlari Xitoyning kremniyga boy toğ jinslaridan topilgan qoldiqlarni örganib, qadimiy hayvonning yangi turini — Spinosoma reticulatusni tasvirlab berdi. Natijalar Communications Biology jurnalida çop etilgan, topilma haqida Kun.uz xabar berdi. Qoldiqlar yotgan qatlamlarning yoşi taxminan 538 million yil deb baholangan; sanani aniqlaşda qatlamlarning geologik kesimdagi örni hamda namuna bilan birga topilgan mikroskopik qazilmalar hisobga olingan.

Nima topildi va qanday örganildi

Eng yaxşi saqlangan namunaning uzunligi taxminan 1,5 mm, biroq tanasining orqa qismi yöqolgan — demak, hayvon tirikligida undan yirikroq bölgan. Bu namunadan taşqari, olimlar taşqi qoplamaning köplab alohida bölaklarini ham tahlil qilgan. Qoldiqlar mikroskop ostida örganilib, umumiy şakli, döngliklarning joylaşuvi va qoplamaning tuzilişi soliştirilgan; saqlanib qolgan uglerodli moddaning kimyoviy xususiyatlarini tekşiriş uçun Raman spektroskopiyasi qöllanilgan. Qoldiqlardan olingan spektrlar yonida topilgan qazilgan suvötlar va siyanobakteriyalar spektrlari bilan qiyoslangan — bu dastlabki biologik farqlarni qoldiqlar kömilişi va jinslar qizişi jarayonida yuzaga kelgan özgarişlardan ajratişga yordam bergan.

Topilma nima uçun muhim

Kembriy davrining boşlaridayoq dengizlarda taşqi qoplamasi murakkab tuzilgan hayvonlar yaşagan, biroq ularning yumşoq töqimalari juda kam saqlanib qoladi, şu sababli eng qadimiy hayvonlar haqidagi bilimlar qanday töqimalarning qaysi jinslarda saqlanganiga katta darajada boğliq. Bunday topilmalar ayniqsa pöst taşlaydigan hayvonlarning kelib çiqişini örganiş uçun muhim — bu yirik evolyutsion guruhga bugungi böğimoyoqlilar, yumaloq çuvalçanglar va boşqa organizmlar kiradi, ularning umumiy belgisi ösiş jarayonida taşqi qoplamani taşlab, yangilaşdir. Xitoylik olimlar ilgari qadimiy çuvalçangsimon hayvonlar qoldiqlarini örganib, pöst taşlaş dalillarini topgan edi, biroq bunday topilmalarning aksariyati sayoz muhit bilan boğliq bölib, u yerda töqimalar fosfatli minerallar bilan almasiniş hisobiga saqlangan. Yangi iş materiali bilan farq qiladi: qoldiqlar kremniyli jinslardan topilgan, bu esa yumşoq töqimalar kömilişining ma'lum şaroitlarini kengaytiradi.