65 yil içida dunyo aholisi 5 milliarddan ortiq kişiga oşdi

Sayyora aholisi 65 yil içida 2,7 barobar ösdi

Jahon banki ma'lumotlari asosida Voronoi platformasi tayyorlagan infografika sayyoraning yetti mintaqasi böyiça 1960–2025-yillar oralığında dunyo aholisi qanday özgarganini körsatadi. Bu davrda Yer aholisi taxminan 2,7 barobarga ösdi — ösiş 5,2 mlrd kişini taşkil etdi. Rasmdagi har bir nuqta 10 mln kişini anglatadi: kulrang nuqtalar 1960-yilgi aholini, rangli nuqtalar 2025-yilgaça bölgan ösişni bildiradi; tuşunarli bölişi uçun körsatkiçlar 10 mln gaça yaxlitlangan. Buni Kun.uz infografika e'loniga tayanib yozdi.

Qayerda ösiş eng tez, qayerda eng katta böldi

Eng katta nisbiy ösiş Sahrai Kabirdagi Afrikada qayd etildi: 1960-yildagi taxminan 228 mln kişidan 2025-yilga kelib 1,32 mlrd kişiga — 5,8 barobar ösiş, mintaqa bir milliarddan ortiq aholi qöşdi. Undan keyin Şimoliy Afrika va Yaqin Şarq guruhi keladi, bu guruhga Afğoniston va Pokiston ham kiradi: umumiy aholi 158 mln kişidan 828 mln kişiga, ya'ni taxminan 5,2 barobarga ösdi. Lotin Amerikasi va Karib havzasida aholi deyarli uç barobar oşdi — 219 mln kişidan 667 mln kişigaça (ösiş 448 mln). Janubiy Osiyoda, Afğoniston va Pokistonsiz hisoblanganda, aholi soni 508 mln kişidan deyarli 1,69 mlrd kişiga yetdi — taxminan 1,18 mlrd kişi, yoki 3,3 barobar. Eng katta mutlaq ösişni Şarqiy Osiyo va Okeaniya körsatdi: 1,04 mlrd kişidan 2,39 mlrd kişigaça, ya'ni taxminan 1,35 mlrd kişiga. Biroq bu mintaqa 1960-yilda ham eng köp aholi yaşovçi hudud bölgani uçun nisbiy ösiş atigi 2,3 barobarni taşkil etdi.

Taqqoslaş nima uçun yangi tasnifga tayanadi

Metodologiyaning muhim jihati: 2025-yil 1-iyuldan böşlab Jahon banki Afğoniston va Pokistonni Janubiy Osiyo guruhidan Şimoliy Afrika va Yaqin Şarq guruhiga köçirdi. Taqqoslaş toğ'ri bölişi uçun ötgan yillarga tegişli mintaqaviy körsatkiçlar şu yangi tasnif böyiça qayta hisoblangan — aynan şu sababli infografikada Janubiy Osiyo böyiça raqamlarga bu ikki davlat kirmaydi, ularning aholisi qöşni guruhda hisobga olingan. Bu, keltirilgan mintaqaviy ma'lumotlar Jahon bankining avvalgi naşrlarida işlatilgan odatiy bölinişlarga toğ'ri kelmasligi mumkinligini tuşuntiradi.