«YUNESKO» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.
9 maqola
2026-yil 28-oktabrda Euronews Ozarbayjon bo‘ylab sayohat haqida material e’lon qildi: Bakuning Eski shahri, Gobustan, loy vulqonlari va dolma tayyorlash. Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda mamlakat 198 davlatdan 2,5 million xorijiy mehmonga mezbonlik qilgan.
Otabek Yusupov1966-yilgi zilziladan keyin qurilgan Toshkent modernizmining o‘nta nufuzli binosi YUNESKOning Butunjahon merosi obyektiga kiritildi. Ularning qatorida O‘zbekiston davlat tarix muzeyi, San’at muzeyi, Xalqlar do‘stligi saroyi, sirk va «Kosmonavtlar» metro bekati bor. Ko‘p binolar hozirgacha dastlabki maqsadida faoliyat yuritmoqda, sirk esa hozirda ta’mirlanmoqda.
Otabek Yusupov2026-yil 22-oktabr kuni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi Jenevadagi Millatlar saroyida «Sivilizatsiyalar, shaxslar, kashfiyotlar» ko‘rgazmasi hamda Movarounnahrning ilmiy va ma’naviy merosiga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya o‘tkazdi. Tadbir 7-oktabr kuni Parijdagi YUNESKO shtab-kvartirasida boshlangan muloqotning davomi bo‘lib, O‘zbekiston Prezidentining 2025-yil sentabrda BMTda ilgari surilgan tashabbusi doirasida tashkil etildi. Kutubxonalar hamkorligi to‘g‘risida kelishuvga erishildi, ko‘rgazmadagi kitoblar BMT kutubxonasiga sovg‘a qilindi.
Shahnoza ErgashevaPeru madaniyat vazirligi Machu-Pikchu chiptalarini oldindan band qilish tizimini bekor qildi. Endi rasmiy Tu Boleto saytida xaridni 15 daqiqa ichida yakunlash kerak, aks holda band qilish bekor qilinadi. Chiptalar faqat ismli bo‘ldi, tashrif cheklovlari saqlanib qoldi, tizim sinov rejimida ishlaydi.
Sevara Azamova20-oktabr Parijda YUNESKO Ijroiya kengashining 225-sessiyasida O‘zbekiston taklif qilgan, globallashuv va iqlim o‘zgarishi sharoitida madaniy merosni muhofaza qilishga qaratilgan qaror loyihasi bir ovozdan qabul qilindi. Tashabbus O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan 2025-yil 30-oktabrda Samarqandda Bosh konferensiyaning 43-sessiyasida ilgari surilgan edi. Qarorning hammuallifi 54 davlat bo‘ldi. Qarorda, shuningdek, 2027-yilda Xivada xalqaro simpozium o‘tkazish ma’qullandi.
Javlon TursunovSentyabr oyida arxeologlar Zaporijjya yaqinidagi Xortitsa oroli yaqinida Dneprda, taxminan 45 km masofada davom etayotgan jangovar harakatlarga qaramay, ish olib bordi. Topilmalar orasida — bronza davriga oid kiyik shoxi, taxminan skiflarga tegishli kulolchilik buyumlari, Vizantiya amforasi bo‘lagi, XVIII asrga oid langar va taxminan ming yillik butun daraxt tanasidan yasalgan yog‘och qayiq bor. 2023-yil iyun oyida Kaxovka to‘g‘oni vayron bo‘lgach, neolitdan XX asrgacha bo‘lgan yodgorliklarga ega Buyuk Lug hududi ochilib qoldi. 100 dan ortiq tashkilot bu hududni YUNESKO ro‘yxatiga kiritish uchun kurashmoqda
Madina Usmonova2026-yil 7-oktabrda Parijdagi YUNESKO shtab-kvartirasida Markaziy Osiyoning intellektual merosiga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya bo‘lib o‘tdi. 300 dan ortiq ishtirokchi mintaqa olimlarining hissasi, Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyati, qo‘lyozmalarni raqamlashtirish va xalqaro ilmiy hamkorlik masalalarini muhokama qildi. Tashabbus O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2017 va 2025-yillardagi BMTdagi nutqlari bilan bog‘liq.
Shahnoza ErgashevaPompey arxeologik parkida yashovchi va ijtimoiy tarmoqlarda shuhrat qozongan mushuklar «Cats of Pompeii» fotoalbomining asosiy qahramonlariga aylandi. Albom Giunti Editore nashriyoti tomonidan park bilan hamkorlikda nashr etilgan. Kitob arxeolog va fotograf Silviya Vakka suratlariga asoslangan. Koloniyada 40–50 ta hayvon bor; park Archeogatti Onlus bilan birgalikda sterilizatsiya, veterinar nazorat va mushuklarni boshqa oilalarga topshirish ishlarini tashkil etadi.
Shahnoza ErgashevaEuronews Dubrovnik bo‘ylab sayohat haqida reportaj chop etdi: 1979-yildan beri YuNESKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kirgan Eski shahar bo‘ylab sayr, istehkom devorlari bo‘ylab kayaking, Lopud oroliga sayohat, Ko‘k g‘orlar, an’anaviy peka taomini tayyorlash va Srd tog‘idagi ziplayn.
Shahnoza Ergasheva
