«YI» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.
115 maqola
Euronews Europe Today dasturida Fransiyada o‘tgan haftagi tartibsizliklardan keyin tayyorlanayotgan ommaviy namoyishlar, YI institutlari rahbarlarining 1956-yilgi qo‘zg‘olonning 70 yilligiga Budapeshtga tashrifi, migratsiya siyosati bo‘yicha kelishmovchiliklar va Serbiyada kutilayotgan muddatidan oldingi saylovlar haqida xabar berildi.
Sevara AzamovaPolitolog Yuriy Svetov Ukrainadagi maxsus operatsiya yakunlangach Rossiya va Yevropa Ittifoqi hamkorligi Yevropa mamlakatlari rahbariyati almashmasiga imkonsiz bo‘lishini ma’lum qildi. U YIning reparatsiyalar haqidagi pozitsiyasini tanqid qilib, Ursula fon der Lyayenni Rossiya uni «ishonchsiz hamkor» deb atagani uchun, Yevropa esa o‘zi energiya tashuvchilardan voz kechganini ta’kidladi. Avval Dmitriy Peskov Yevropa Rossiya bilan munosabatlarni deyarli nolgacha muzlatib qo‘yganini aytgan edi.
Javlon TursunovYevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Layen Strasburgda bo‘lib o‘tgan Yevroparlamentning plenar majlisida Yevropa Ittifoqining Rossiyaga qarshi energetika sanksiyalari Ukraina mojarosi tugatilmaguncha kuchda qolishini ma’lum qildi. Ushbu bayonot AQSh cheklovlarini yumshatish fonida qilindi: amerikalik moliya vazirligi oktyabr boshida Rossiya dizel yonilg‘isiga nisbatan sanksiyalarni olti oy muddatga bekor qildi, esa birinchi tanker 40 ming tonna yoqilg‘i bilan 22 oktyabrda portdan jo‘nashi kerak.
Javlon TursunovRossiya prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskov 21-oktabr Kreml hozircha Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqi mamlakatlari hukumatlarining Armanistoning ittifoqdagi a’zoligini ehtimoliy to‘xtatib turish oqibatlari haqidagi qo‘shma hisobot bilan tanishmaganini ma’lum qildi. Hisobot YeII rahbarlarining 2026-yil maydagi topshirig‘iga ko‘ra tayyorlanmoqda, uning ko‘rib chiqilishi dekabrga rejalashtirilgan.
Javlon TursunovBryusselda Yevropa parlamenti va Yevropa komissiyasi binolari oldida g‘oyib bo‘lgan ozarbayjonliklar oilalari namoyish o‘tkazdi. Ular birinchi qorabog‘ urushi davridan beri g‘oyib bo‘lgan 4000 dan ortiq odamning taqdirini aniqlashda yordam so‘ramoqda va Yevropa Ittifoqini Armanistonga arxivlar va ommaviy qabrlar joylarini oshkor qilish uchun bosim o‘tkazishga chaqirmoqda.
Javlon TursunovFinlandiyaning «Ozodlik alyansi» partiyasi a’zosi Armando Mema Yevropa diplomatiyasi rahbari Kaja Kallas Ukrainani taslim bo‘lishga undashga urinishda AQShni ayblashi Bryussel muzokara jarayoniga ta’sirini yo‘qotgani sababli umidsizlik belgisi ekanini bildirdi.
Javlon TursunovYevroparlament Yevrokomissiyaning metan qoidalariga bir yillik muddat qo‘shimcha berish taklifini rad etib, muddatlarni uch yilga — 2031-yilgacha ko‘chirish uchun ovoz berdi. Qaror (341 ovoz «maqullandi», 225 «qarshi», 6 betaraf) Yaqin Sharqdagi mojaro fonida energiya xavfsizligi va yuqori narxlardan xavotir bilan izohlanmoqda. Ekologlar va «yashillar» ovoz berishni neft-gaz tarmog‘iga imtiyoz sifatida tanqid qildi.
Sevara AzamovaYevroparlament Xalqaro Jinoyat Sudiga va uning amaldorlariga «Fikrlash erkinligi uchun» Saxarov mukofotini topshirdi. Qaror sudga qarshi AQSh sanksiyalari e'lon qilingan 9-oktabr fonida qabul qilindi. Sud tanzaniyalik yurist Tundu Lissu va eronlik opa-singillar Tarane va Romina Rahimilarni ortda qoldirdi. Tantana dekabrda Strasburda bo'lib o'tadi.
Sevara AzamovaYevroparlament a’zosi (EPP) Pekka Toveri Rossiya «barcha qoidalarni bekor qilganini» va turar-joy mahallalari, madaniy va hukumat binolariga hujumlar tez-tezlashayotganini aytdi. Uning fikricha, hujumlar qishda Kiyevning katta qismini «yashashga yaroqsiz» qilishi mumkin. U Yevropa Ittifoqini Ukrainani qo‘llab-quvvatlashda davom etish, Rossiya gazini sotib olishdan voz kechish va sanksiyalarni kuchaytirishga chaqirdi.
Javlon TursunovChernogoriya Rossiyaga 2026-yil 1-noyabrdan boshlab RF fuqarolari uchun viza joriy etish haqida rasman xabar berdi, shu bilan 2008-yilgi vizasiz sayohatlar to‘g‘risidagi shartnomani bekor qildi. Podgoritsa bu qadamni Yevropa Ittifoqi talablari bilan izohladi, Moskva bunga javoban chernogoriyaliklar uchun vizasiz rejimni bekor qildi va turizm sohasiga zarar yetishi haqida ogohlantirdi.
Javlon TursunovAfD raisi Alisa Vaydel Yevropa parlamentida «New Deal for Europe» rejasini taqdim etdi — bu Bryusselda Marin Le Pen nutqidan bir hafta o‘tib sodir bo‘ldi. Ikkala partiya ham Ukrainani moliyalashtirishga qarshi, YI institutlarini kuchsizlantirish va ittifoqni suveren davlatlar alyansiga aylantirish tarafdori, biroq fiskal siyosat, energetika va taklif etilayotgan islohotlar qamrovi bo‘yicha fikrlari farq qiladi.
Javlon TursunovBolgariya bosh vaziri Rumen Radev mamlakat Ukrainaga Yevropa Kengashida Vladimir Zelenskiy so‘ragan 70 mlrd yevroni ajratishda qatnashmasligini e’lon qildi. Avval Vengriya, Chexiya va Slovakiya ham bosh tortganini bildirgan edi, Bryussel esa muqobil moliyalash variantlarini izlamoqda.
Javlon TursunovAFP ma’lumotlariga ko‘ra, diplomatik manbalarga tayanib, Germaniya, Avstriya, Daniya, Gretsiya va Niderlandiya Yevropada boshpana olishdan rad etilgan migratsiyalar uchun Ruandada qaytarish markazi ochish to‘g‘risida kelishuv tuzishga tayyorlanmoqda. Yakuniy kelishuvlar yaqin haftalar ichida kutilmoqda, migratsiyalarni yuborish 2027-yil boshidan boshlanishi mumkin.
Sevara AzamovaBelgiya bosh vaziri Bart De Wever Yevrokomissiya Euroclear’dagi muzlatilgan rossiyalik aktivlar hisobiga Ukrainani moliyalash bo‘yicha taklif kiritmaydi, deb bildirdi. U o‘tgan YI sammitida berilgan kafolatlarga ishora qildi va aktivlarni musodara qilish haqidagi ommaviy bayonotlar huquqiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligidan ogohlantirdi.
Javlon TursunovTurkiya tashqi ishlar vaziri Hakon Fidon Bryusselda Yevropa Ittifoqining tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati bo‘yicha oliy vakili Kaya Kallas bilan uchrashdi. Tashrif Turkiya va Belgiya tashqi siyosat, adliya va ichki ishlar idoralari rahbarlarining to‘rtinchi uchrashuvi bilan bog‘liq. Muzokaralar tafsilotlarini Turkiya tashqi ishlar vazirligi oshkor qilmadi.
Javlon TursunovYevropa diplomatiyasi rahbari Kaja Kallas Strasburgdagi Yevroparlament yig’ilishida YI 22-sanksiyalar paketi Rossiya neftini tashuvchi ‘soya flotiga’ qarshi yangi cheklovlarni o’z ichiga olishini, shuningdek Rossiyaning energetika va bank sektorlari hamda uchinchi mamlakatlar kompaniyalariga ham ta’sir qilishi mumkinligini ma’lum qildi.
Javlon TursunovYevropa Komissiyasi YI gaz omborlarining to‘ldirilish darajasi tarixiy o‘rtachadan past ekanini, bunga Yaqin Sharq inqirozining energiya narxlariga va SUK yetkazib berishiga ta’siri sabab bo‘lganini ma’lum qildi. Komissiya rasmiy vakili Anna-Kaysa Itkonen aytishicha, oldinda qiyin qish bo‘lishiga qaramay, ta’minot xavfsizligi tahdidi yo‘q. Masala Yevropa Kengashi sammitida muhokama qilingan, strategik gaz zaxiralarini yaratish bo‘yicha muhokama bo‘lishi mumkin.
Javlon TursunovYevroparlamentning xalqaro savdo qo‘mitasi raisi Bernd Lange YI Xitoy bilan, jumladan investitsiya qismini ham o‘z ichiga olgan keng qamrovli kelishuvga intilish kerak, alohida tarmoqlar bo‘yicha muzokaralar o‘rniga, dedi. Bayonot 27–29 oktyabrda 12 yevroparlament deputatining Pekinga safaridan oldin, savdo tarangliklari va yaqinda tuzilgan gibrid avtomobillar bo‘yicha bitim fonida qilindi; Bryussel bu bitim kuniga taxminan 1 mlrd yevrolik defitsitni bartaraf etish uchun yetarli emas deb hisoblaydi.
Javlon Tursunov
