Asosiy ma’lumotlar
- G‘oyib bo‘lgan ozarbayjonliklar oilalari Bryusselda Yevropa parlamenti va Yevropa komissiyasi oldinda aktsiyalar o‘tkazib, birinchi qorabog‘ urushidan beri g‘oyib bo‘lgan 4000 dan ortiq odamning taqdirini aniqlashni talab qildi.
- Tashkilotchilar ma’lumotlariga ko‘ra, 32 ta ommaviy qabr topilgan; DNK ekspertizalari 328 kishini aniqlash imkonini bergan, 273 kishining qoldiqlari oilalarga topshirilgan.
- Armaniston o‘z navbatida yuzlab arman g‘oyib bo‘lganini ma’lum qilmoqda va ularning taqdiri haqida javob izlamoqda.
Bryusseldagi aktsiyalar
Shu hafta Bryusselda Yevropa parlamenti va Yevropa komissiyasining shtab-kvartiralari oldinda g‘oyib bo‘lgan ozarbayjonliklar oilalari namoyishlari bo‘lib o‘tdi. Aktsiyalarni «Qorabog‘ g‘oyib bo‘lganlar oilalari» jamoat birlashmasi (Garabagh Missing Families Public Union) tashkil etdi. Qatnashchilar 1994-yilda yakunlangan birinchi qorabog‘ urushi davridan beri g‘oyib bo‘lgan 4000 dan ortiq odamning taqdirini aniqlashda Yevropa institutlaridan yordam talab qildi. G‘oyib bo‘lganlar orasida bolalar, ayollar va keksalar ham bor. Oilalar YI institutlarini Armanistonga arxiv ma’lumotlarini oshkor qilishi va ommaviy qabrlar joylarini ko‘rsatishi uchun bosim o‘tkazishga chaqirdi.
Ramziy belgilar va shaxsiy buyumlar
Aktsiya qatnashchilari g‘oyib bo‘lgan yaqinlarining suratlari, tug‘ilgan sanasi va noma’lum taqdirni ramziy ifodalovchi so‘roq belgisi tushirilgan oq kurtkalarda edi. Namoyishda g‘oyib bo‘lganlarning shaxsiy buyumlari — pasportlar, fotosuratlar va kiyimlar ko‘rgazmasi ham o‘rin oldi. Xo‘jayalida g‘oyib bo‘lgan eri Ozod Jabborovning rafiqasi Farida Jabbarova shunday dedi: «34 yildan beri uning haqida hech narsani bilmaymiz. Va men bu yerda uni va g‘oyib bo‘lgan, adolat va ma’lumot olishni talab qiluvchi 4000 dan ortiq odamni ifodalayman».
Qabrlar va qidiruv haqidagi ma’lumotlar
Birlashma raisi Konul Baxbudova so‘zlariga ko‘ra, Qorabog‘da yaqinda 32 ta ommaviy qabr topilgan. DNK ekspertizalari 328 nafar g‘oyib bo‘lganni aniqlash imkonini bergan, 273 nafar halok bo‘lganining qoldiqlari oilalarga topshirilgan, biroq minglab odamlarning taqdiri noma’lum qolmoqda. Baxbudova hududlar minalangan va portlamagan o‘q-dorilar bilan zararlanganini, bu qidiruvlarni qiyinlashtirishini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, guruh qarindoshlarni izlashda xalqaro e’tirof yoki yordam olmagan. Jabborova oilalarning maqsadi — qabrlar joylarini topish, yaqinlarining taqdiri haqida har qanday ma’lumot olish, qoldiqlarini olib kelish, dafn etish va ziyorat qilish uchun qabristonda o‘rin egallash ekanini qo‘shdi.
Tinchlik jarayoni konteksti
Ozarbayjonlik oilalarning taqdiri Qorabog‘ uchun o‘n yillik urushlar o‘n minglab qurbonlar va qochqinlarni olib kelganidan keyin Armaniston va Ozarbayjon o‘rtasidagi kengroq tinchlik jarayoni va yarashuvning bir qismiga aylandi. Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, Armaniston qorabog‘ urushlaridan keyin yuzlab arman ham g‘oyib bo‘lganlar ro‘yxatida ekanini va ularning taqdiri haqida javob izlashini ma’lum qildi. Oilalar tinchlik jarayoni yaqinlarining taqdiriga yorug‘lik solishiga umid qilmoqda.
