Bo‘limlar
Yangiliklar va tafsilotlar
tafs uz
Yangiliklar

BMT

«BMT» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.

90 maqola

Jahon

Jenevada Sudon bo‘yicha xalqaro maslahatlarining oltinchi bosqichi sudonlik tomonlar ishtirokisiz boshlanadi

Shveytsariya va BMT Jenevada 22 davlat va beshta tashkilot ishtirokida Sudon bo‘yicha maslahatlarning oltinchi bosqichini o‘tkazmoqda. Mexanizm vositachilarni muvofiqlashtirish uchun mo‘ljallangan, to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar uchun emas: sudonlik vakillar taklif qilinmagan. SAF va RSF o‘rtasidagi mojaro 2023-yil aprelidan beri davom etib, o‘n minglab hayotni olib ketdi va taxminan 13 million odamni ko‘chishga majbur qildi.

Javlon Tursunov
3 daq. o‘qish
Jahon

Eron AQSh bilan mojaroda o‘zini-o‘zi himoya qilish huquqidan foydalanganini ma’lum qildi

Eron birinchi vitse-prezidenti Muhammad Rizo Aref Dushanbada bo‘lib o‘tgan SHHT bosh vazirlar kengashi yig‘ilishida Tehron AQSh bilan mojarada BMT Xartiyasining 51-moddasiga muvofiq o‘zini-o‘zi himoya qilish huquqidan foydalganini ma’lum qildi va shu bilan birga Eron urushni xohlamasligi, qarama-qarshilikdan ko‘ra tinchlikni afzal ko‘rishini ta’kidlagan.

Otabek Yusupov
1 daq. o‘qish
Jahon

Kolumbiyadagi oltin koni qulashi qurbonlari soni 14 taga yetdi

Narinyo departamentidagi Iskuande daryosi bo‘yidagi ochiq oltin koni uchastkasining qulashi 14 kishining hayotini olib ketdi, yetti kishi jarohatlandi, to‘rttisi — og‘ir holatda. Qidiruv ishlari yakunlandi, bedarak yo‘qolganlar yo‘q. BMT Inson huquqlari bo‘yicha boshqarmasi hokimiyatlarni profilaktika choralari va noqonuniy qazib olishni tergov qilishga chaqirdi.

Sevara Azamova
1 daq. o‘qish
Jahon

Yevropada migrantlar soni 24 yil ichida oshdi, Rossiyada 4,3 mln kamaydi — BMT ma’lumotlari

Visual Capitalist infografikasi asos bo‘lgan UN DESA ma’lumotlariga ko‘ra, 2000-yil iyuldan 2024-yil iyulgacha Buyuk Britaniya, Ispaniya va Germaniyada migrantlar soni jami qariyb 20,4 mln kishiga oshgan. Foiz jihatidan yetakchilar — Malta (+827%), Bolgariya (+590%) va Islandiya (+522%). Rossiya eng katta mutlaq kamayishni ko‘rsatdi — minus 4,3 mln migrant.

Sevara Azamova
2 daq. o‘qish
Jahon

BMT Sudanga ko‘payib borayotgan dron zarbalarini qoraladi: dam olish kunlarida kamida 19 kishi halok bo‘ldi

BMT Sudanga dron zarbalari to‘lqinini qoraladi, ular tinch aholini o‘ldirib, infratuzilmani vayron qilmoqda. Dam olish kunlarida G‘arbiy Darfur, Janubiy va Shimoliy Kordofanda kamida 19 kishi, jumladan 10 bola halok bo‘ldi. Dushanba kuni dronlar Xartum tumanlariga, xalqaro aeroport yaqinidagi hududga ham hujum qildi; bir kishi halok bo‘lgani va reyslar bekor qilingani xabar qilinadi.

Aziz Karimov
1 daq. o‘qish
Jahon

Gaiti xalqaro hamjamiyatni bandalar qurol-yarog‘ olib kelishiga qarshi BMT embargosiga rioya qilishga chaqirdi

Gaiti BMT Xavfsizlik Kengashi yig‘ilishida 14-oktyabrdagi 2831-sonli rezolyutsiyaga rioya qilishni talab qilib, bandalar qurol-yarog‘i xorijda ishlab chiqarilgani va transmilliy tarmoqlar orqali mamlakatga kirib kelayotganini ta’kidladi. BMT ma’lumotlariga ko‘ra, iyuldan sentyabrgacha zo‘ravonlik qurbonlari 1000 dan ortiq kishi bo‘lgan, 100 dan ortiq kishi o‘g‘irlangan, taxminan 1,5 mln kishi ichki ko‘chmanchilar hisoblanadi.

Otabek Yusupov
2 daq. o‘qish
Jahon

BMT Gaitidagi saylovlarning real bo‘lmagan muddatlaridan Xavfsizlik Kengashini ogohlantirdi, zo‘ravonlik ortib borayotgan bir paytda

Karlos Ruis Masye BMT Xavfsizlik Kengashiga 6-oktyabrdagi farmonidan so‘ng 3,5 mingdan ortiq nomzod va 35 dan ortiq siyosiy kuch ro‘yxatdan o‘tganini, ammo saylov sanalarining muddatidan oldin e’lon qilinishi institutlarga bo‘lgan ishonchga zarar yetkazishini ma’lum qildi. Iyuldan sentyabrgacha bandalar 1 mingdan ortiq odamni o‘ldirdi, ichki ko‘chkinchilar soni deyarli 1,5 millionga yetdi. Bandalarni bostirish kuchlari olti davlatdan 2 mingdan ortiq harbiyga yetdi, ammo logistika va texnika yetishmasligini boshdan kechirmoqda.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish
Jahon

Yerevanda COP17 ochildi: 2030-yilgacha biologik xilma-xillik maqsadlarini bajarish bo‘yicha birinchi global tekshiruv

Yerevanda Biologik xilma-xillik to‘g‘risidagi konvensiya tomonlarining 17-konferensiyasi (CBD COP17) ishini boshladi, u 30-oktabrgacha davom etadi. Ilk bor Kunmin-Montreal global ramka dasturining 23 maqsadi bajarilishi yakunlanmoqda: deyarli 90% davlatlar milliy maqsadlar belgilagan, biroq baholangan maqsadlarning yarmidan kamigina jadval bo‘yicha ketmoqda.

Otabek Yusupov
2 daq. o‘qish
Jahon

2030-yilga kelib dunyo quruqlik va okeanning 30 foizini muhofaza qilish maqsadidan orqada: taraqqiyot notekis

Yerevanda COP17 ochilishidan oldingi maʼlumotlar quruqlikning 18,7 foizi va okeanning 10 foizi muhofaza qilinayotganini ko‘rsatadi — bu 30x30 maqsadidan past. BMT hisoboti mamlakatlarning yarmidan kamining o‘zini milliy maqsadlarga mos yo‘lda deb hisoblayotgini, ochiq okean esa atigi 1,7 foiz muhofaza qilinayotganini qayd etadi.

Otabek Yusupov
3 daq. o‘qish
Jahon

Turkiya 23–24-oktabrda 9-Istanbul vositachilik konferensiyasini o‘tkazadi

Turkiya tashqi ishlar vazirligi dushanba kuni 23–24-oktabr kuni Istanbulda «O‘zgaruvchan dunyoda vositachilik: hamkorlik va tinchlikning yangi ufqlari» shiori ostida to‘qqizinchi vositachilik konferensiyasi o‘tkazilishini e’lon qildi. Tadbir tashqi ishlar vaziri Hakon Fidon homiyligida bo‘lib, unda diplomatiya va vositachilikning mojarolarning oldini olishdagi roli muhokama qilinishi uchun ishtirokchilar yig‘iladi.

Aziz Karimov
1 daq. o‘qish
Jahon

MGIEK yangi iqlim hisoboti muddatlarini kelisha olmadi — Addis-Abebada muzokaralar to‘xtab qoldi

MGIEKning Addis-Abebadagi muzokaralari keyingi hisobot chiqarish muddatlari bo‘yicha konsensusga erishilmasdan to‘xtatildi. Ko‘pchilik davlatlar hisobot 2028-yilgi BMT iqlim sammitiga qadar tayyor bo‘lishini xohlaydi, biroq Saudiya Arabistoni, Hindiston va Xitoy uni 2029-yilga qoldirishni taklif qilmoqda. MGIEK raisi Jim Skea yig‘ilishni imkon qadar tez orada qayta chaqirishga va‘da berdi.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish
Jahon

BMT Bosh kotibi Guterresh va Indoneziya prezidenti Prabovo ko‘p tomonlama hamkorlikni muhokama qildi

BMT Bosh kotibi Antoniu Guterresh 19-oktabr kuni Indoneziya prezidenti Prabovo Subianto bilan ishchi uchrashuv o‘tkazdi. Tomonlar ko‘p tomonlama tizimni isloh qilish, BMTning 2030-yilgacha kun tartibi va mintaqaviy inqirozlar, jumladan, okkupatsiya qilingan Falastin hududlaridagi vaziyatni muhokama qildi. Guterresh Indoneziyani «multilateralizm tayanchi» deb atadi va BMT tinchlikparvar missiyalariga qo‘shgan hissasi uchun minnatdorchilik bildirdi.

Aziz Karimov
1 daq. o‘qish
Jahon

Yerevanda COP17 BMT biologik xilma-xillik konferensiyasi ochildi: tabiatni muhofaza qilish maqsadlari jadvaldan orqada qolmoqda

Taxminan 200 davlat Yerevanda ikki haftalik COP17 biologik xilma-xillik muzokaralarini boshladi. BMT ma'lumotlariga ko'ra, «tabiat bo'yicha Parij kelishuvi»ning 23 maqsadidan 22 tasi bajarilmayapti, jumladan 2030-yilgacha quruqlik va okeanlarning 30 foizini muhofaza qilish majburiyati ham. Asosiy mavzular — yiliga taxminan 2,6 trillion dollarlik zararli subsidiyalarni isloh qilish va tabiatni muhofaza qilish moliyalashtirish taqchilligini yopish.

Aziz Karimov
3 daq. o‘qish
Jahon

BMT ekspertlari: zaytun terimi paytida falastinlik dehqonlar zo‘ravonlik keskinlashuvi bilan yuzlashmoqda

BMT ekspertlari G‘arbiy Sohilning falastinlik dehqonlari zaytun terimi mavsumida zo‘ravonlikning kuchayishi, yerlarning vayron qilinishi va kirish cheklovlari haqida ogohlantirdi. 2025-yilda 88 aholi punktida 178 hujum qayd etilgan, 6 mingdan ortiq daraxt shikastlangan — bu olti yil ichidagi eng yuqori ko‘rsatkich. Shuningdek, 2026-yil sentyabridagi o‘simliklarni kesishga oid harbiy buyruqlar tanqid qilindi.

Otabek Yusupov
2 daq. o‘qish
Jahon

BMTning gumanitar masalalar bo‘yicha rahbari: byudjet qisqartirilishi bolalarning halok bo‘lishiga olib keladi

BMTning gumanitar masalalar bo‘yicha rahbari Tom Fletcher tashkilot byudjetining majburiy qisqartirilishi tufayli u yordam beradigan bolalar halok bo‘lishini aytdi. U Sudanni va Gazani «vahshiyotlar laboratoriyasi» deb atadi, uch yil ichida halok bo‘lgan qariyb 1000 gumanitar xodimni qoraladi hamda tergov va javobgarlikning yo‘qligini ta’kidladi.

Aziz Karimov
1 daq. o‘qish
Jahon

BMTning Jahon oziq-ovqat dasturi moliyaviy yetishmaslik tufayli G‘azoga yordamni uchdan bir qisqartiradi

BMTning Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) G‘azoda oziq-ovqat yordamini taxminan uchdan birga qisqartirishini e’lon qildi: oylik yordamni taxminan 500 ming kishi yo‘qotadi, foydalanuvchilar soni 1,6 milliondan 1,1 milliongacha kamayadi. Ratsionlar yarmiga qisqartirildi, issiq tushliklar kuniga 250 mingdan 150 minggacha kamaytirildi, 75 ming oila uchun pul to‘lovlari kamaytirildi. Sabab — moliyalashtirish tanqisligi: tashkilotga yaqin olti oy uchun 450 million dollar yetishmayapti. BMT ma’lumotlariga ko‘ra, G‘azoda 1,4 million kishi, ya’ni aholining uchdan ikki qismi, oziq-ovqat tanqisligi krizis darajasida yoki undan ham og‘ir sharoitlarga duch kelmoqda.

Aziz Karimov
3 daq. o‘qish