Nilufar Karimova — tafs uzning «Iqtisodiyot» bo‘limidagi materiallari. Yangiliklar, asosiy faktlar va tafsilotlar o‘zbek, rus va ingliz tillarida.
Noshir · tafs uz →131 maqola
CAC 40 indeksi Fransiyada hayot narxi o‘sishi sababli bo‘lgan ommaviy norozilik namoyishlaridan so‘ng 1,1%ga pasaydi. Anadolu ma’lumotlariga ko‘ra, taxminan 2400 kishi hibsga olingan, taxminan 1000 politsiyachi va o‘t o‘chiruvchi jarohat olgan. Butun Yevropa STOXX 600 indeksi 0,63%ga tushdi, yevrozonaning bank sektori 1,4% yo‘qotdi.
Nilufar KarimovaXitoy Davlat statistika byurosi ma’lumotlariga ko‘ra, sentyabrda sanoat ishlab chiqarishi yillik hisobda 5,5% ga oshdi, bozor kutumlari (5,4%) oshib, avgustdagi 5,2% dan tezlashdi. Chakana savdo 1,1% ga o‘sdi, prognoz 0,5% bo‘lgan, hajmi 4,24 trln yuanga yetdi.
Nilufar KarimovaAfina shahrida o‘tkazilgan oltinchi xalqaro HAT Treasury Summit sammitida moliya mutaxassislari yuqori inflyatsiya, stavkalarning o‘zgaruvchanligi va geosiyosiy noaniqlik sharoitida iste’molchilar hamda kompaniyalar qanday harakat qilishi kerakligini muhokama qildi. Maslahatlar: yirik xaridlarda ehtiyot bo‘lish, xarajatlarni nazorat qilish va biznes uchun risklarni xedjlash.
Nilufar KarimovaTurkiyaning Aksa kompaniyasi boshqaruv kengashi raisi Jemil Kazanchi 16-oktyabrda prezident Shavkat Mirziyoyev bilan uchrashuvdan so‘ng kompaniya bir hafta ichida uch viloyat taqsimlash elektr tarmoqlari bo‘yicha kelishuvlarni imzolashni rejalashtirayotganini, Samarqand viloyatida boshlangan faoliyatni kengaytirishni ma’lum qildi.
Nilufar KarimovaBIST 100 indeksi dushanba kuni 11 745,68 punkt belgisida, 0,20% o‘sib ochildi, juma kuni 2,89% tushgan edi. Dollar kursi — 49,5525 lira, oltin — unsiyasi uchun $4 180,50, Brent — $107,22.
Nilufar KarimovaEurostat ma’lumotlariga ko‘ra, sentyabrda yevrozona inflyatsiyasi 3,8%ni tashkil etdi, energiya narxlari yiliga 18,8%ga oshdi. Euronews iste’molchilarga bosim va Yevropa Komissiyasi choralari haqida sharh e’lon qildi hamda Yevropa Ittifoqining javobining yetarliligi haqida anonim o‘quvchilar so‘rovnomasini ishga tushirdi.
Nilufar KarimovaATI.SU logistika xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning uchinchi choragida O‘zbekistondan eksport yuk tashish bo‘yicha arizalar soni 29% ga, stavkalar 10% ga o‘sgan. Belarusga yetkazib berish talabi 80% ga, Rossiyaga 25% ga oshgan. Import tashuvlari tebranishlar ko‘rsatdi: iyul-avgustda pasayish, sentyabrda 39% ga o‘sish.
Nilufar KarimovaBBC Panorama tergoviga ko‘ra, qo‘llab-quvvatlanadigan ozod qilinganlar uy-joyi (SEA) tizimidagi ayrim kompaniyalar noqonuniy himoyaga muhtoj aholiga qonun talab qilgan yordamni bermasdan, ular uchun uy-joy nafaqalarini olmoqda. Faqat Birmingemda DWP o‘tgan moliya yilida £410 mln to‘lagan; shaharda 34 000 dan ortiq SEA aholisi yashaydi. Jurnalistlar ijtimoiy tarmoqlarda «xayoliy aholi» reklamasini, eng yirik provayderlardan birida £1,8 mln yozib tashlanganini va aholi yordam yo‘qligi haqidagi shikoyatlarini qayd etgan.
Nilufar KarimovaToshkentda bo‘lib o‘tgan Ikkinchi Markaziy Osiyo neft-gaz forumida Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston va O‘zbekistonni 3 000 km dan ortiq gaz quvurlari bilan birlashtirish tashabbusi muhokama qilindi. G‘oya muallifi, qozog‘istonlik mutaxassis Askar Ismoilov loyihaning qiymatini $5 mlrd, quvvatini esa yiliga 20 mlrd kub metr gaz deb baholamoqda. Moliyalashtirish va hukumatlar o‘rtasidagi kelishuvlar hozircha e’lon qilinmagan.
Nilufar KarimovaXitoy YaIMsi 2026-yil uchinchi choragida yillik hisobda 4,5% ga o‘sdi, bu bashoratlardan (AFP so‘rovi bo‘yicha 4,4%) yuqori va ikkinchi chorakdagi 4,3% dan tezlashdi. O‘sish eksport, ayniqsa yuqori texnologiyali mahsulot hisobiga ta’minlandi, ichki talab kuchsiz, ko‘chmas mulk bozorida tanazzul va investitsiyalar pasayishi kuzatilmoqda. To‘qqiz oylik savdo profitsiti 938 mlrd dollarga yetdi, bu Yevropa Ittifoqi va AQSH bilan ziddiyatlarni kuchaytirmoqda.
Nilufar Karimova16-oktabr Shavkat Mirziyoyev yoqilg‘i-energetika sohasidagi Investorlar kengashi ishtirokchilari bilan uchrashdi. Sinoma Energy Conservation Navoiy viloyatida akkumulyator tizimiga ega birinchi quyosh elektrostansiyasi loyihasi yakunlanganini ma’lum qildi, China Energy International va CAMCE esa hamkorlikni kengaytirish rejalari haqida gapirdi.
Nilufar KarimovaPrezident Shavkat Mirziyoyev energetika sohasi investorlari bilan uchrashuvda Jizzakda qurilayotgan AESdan tashqari ikkinchi va uchinchi atom stansiyalari rejalashtirilayotganini ma’lum qildi. Buni uran qazib olishning o‘sishi bilan bog‘ladi: Geologiya idorasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda u 7 ming tonnaga yetdi, 2030-yilga kelib 15 ming tonnaga chiqarish rejalashtirilgan.
Nilufar KarimovaYonilg‘i-energetika sektori investorlari bilan uchrashuvda EDF vitse-prezidenti Sedrik Lebushe parogaz stansiyasi «Sirdaryo-2» 1600 MVt quvvat bilan shu qishda ishga tushishini ma’lum qildi. Shuningdek, Surxondaryo ISSida ishlar 75%ga yakunlangani, Buxoro viloyatida shamol stansiyasi bo‘yicha memorandum imzolangani va elektrotarmoqlarni modernizatsiya qilishga qiziqish bildirilgani e’lon qilindi.
Nilufar KarimovaSaudiyalik ACWA Power raisi Muhammad Abunayyan prezident Shavkat Mirziyoyev bilan uchrashuvlardan so‘ng 1 GW quvvatga ega kechayu kunduz elektr energiyasi ishlab chiqarish loyihasi uchun 1,5 mlrd dollarlik shartnoma hamda 2027-yilda 3,5 mlrd dollar to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiya kiritish rejalarini ma'lum qildi. Noyabr oyida 50 dan ortiq saudiyalik kompaniya delegatsiyasining tashrifi kutilmoqda.
Nilufar KarimovaO‘tgan 10 yilda O‘zbekistonning Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan tovar aylanmasi 2,5 mlrd dollardan deyarli 8,5 mlrd dollargacha o‘sdi, mintaqadagi o‘zaro savdo esa taxminan 11 mlrd dollarga yetdi. Iqtisodchi Javlon Vahobov aholisi taxminan 18 million bo‘lgan Farg‘ona vodiysining yetti viloyatini yagona ishlab chiqarish zanjirlariga birlashtirishda salohiyat ko‘radi.
Nilufar Karimova16-oktyabr kuni Toshkentda yoqilg‘i-energetika sohasidagi Investorlar kengashining birinchi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev Ozarbayjon, Buyuk Britaniya, BAA, Xitoy, Turkiya, Saudiya Arabistoni va Ummon kompaniyalari rahbarlari bilan uchrashdi. Ustirt konlarini o‘zlashtirish, «yashil» energetika, ISS, Andijon viloyatidagi logistika markazi va AQSh davlat kotibi Marko Rubioning tashrifi tayyorlovi muhokama qilindi.
Nilufar KarimovaVisual Capitalist tomonidan XVF statistikasi va BMTning Comtrade bazasi asosida tayyorlangan ma’lumotlarga ko‘ra, 2000-yilda Yevropa Ittifoqi «Xitoy — AQSh — YEI» uchligi orasida 175 iqtisodiyotning 112 tasida yetakchi savdo hamkori bo‘lgan, AQSh esa — 53 tasida. 2025-yilga kelib yetakchilik o‘zgardi: Xitoy 92 mamlakatda birinchi hamkor bo‘ldi, YEI — 55 tasida, AQSh — 32 tasida. Xitoyning tashqi tovar aylanmasi 2000-yildagi 470 mlrd dollardan 2025-yilda 6,4 trln dollargacha o‘sdi.
Nilufar KarimovaIqtisodiyot va moliya vazirining o‘rinbosari Xurshed Mustafoyev 2023–2025-yillarda bir abonentga o‘rtacha oylik elektr energiyasi sarfi 212 kVt·soatdan 184 kVt·soatgacha (−13%), gaz sarfi 431 dan 342 kub metrgacha (−21%) kamayganini ma’lum qildi. Milliy ijtimoiy himoya agentligi direktori o‘rinbosari Jamshid Abruyev maqsadli yordamga o‘tish sababini oldingi subsidiyalardan ko‘proq daromadli oilalar foyda ko‘rgani bilan izohladi. Bir yarim yil ichida kompensatsiyalarni taxminan 470 ming oila oldi, 156 mlrd so‘m yo‘naltirildi.
Nilufar Karimova
