Asosiy ma’lumotlar

  • O‘zbekistonning Markaziy Osiyo bilan tovar aylanmasi 10 yilda 2,5 mlrd dollardan deyarli 8,5 mlrd dollargacha o‘sdi; mintaqaning o‘zaro tovar aylanmasi — deyarli 11 mlrd dollar.
  • O‘zbekiston, Qirg‘iziston va Tojikiston hududlarini qamrab olgan Farg‘ona vodiysida — taxminan 18 million kishi yashaydi.
  • Vahobov viloyatlarning ixtisoslashuvini yagona ishlab chiqarish zanjirlariga birlashtirishni, jumladan Sug‘d metallurgiyasi va Andijon mashinasozligi bog‘lanishini taklif qiladi.

Mintaqaviy savdoning o‘sishi

O‘tgan 10 yil ichida O‘zbekistonning Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan tovar aylanmasi 2,5 mlrd dollardan deyarli 8,5 mlrd dollargacha o‘sdi. Mintaqa mamlakatlarining o‘zaro tovar aylanmasi deyarli 11 mlrd dollarga yetdi. Javlon Vahobov fikricha, bu ko‘rsatkichlar iqtisodiy hamkorlikni chuqurlashtirish, xususan Farg‘ona vodiysining yetti viloyati o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlash, qo‘shilgan qiymatga ega mahsulot ishlab chiqarish va o‘zaro bog‘langan ishlab chiqarish zanjirlarini shakllantirish imkoniyatlarini ko‘rsatadi.

Vodiy — bozor va ishlab chiqarish bazasi sifatida

O‘zbekiston, Qirg‘iziston va Tojikiston hududlarini qamrab olgan Farg‘ona vodiysining bir qismida taxminan 18 million kishi yashaydi. Vahobov ta’kidlashicha, bu yirik bozor bo‘lib, ayni paytda sanoat hamkorligi, xizmatlar va savdo aloqalarini rivojlantirish uchun ham sezilarli salohiyatga ega. Uning fikricha, bu hududlarni faqat iste’mol bozori sifatida ko‘rish yetarli emas: asosiy maqsad — viloyatlarda ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlarni yagona iqtisodiy zanjirga birlashtirish, mintaqalarning iqtisodiy ixtisoslashuvi esa o‘zaro foydali hamkorlik uchun asos yaratadi.

Viloyatlarning ixtisoslashuvi

Andijon viloyati mashinasozlik, ishlab chiqarish va og‘ir sanoatdagi salohiyati bilan ajralib turadi. Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston temir yo‘li qurilishi viloyatning mintaqaviy transport aloqalaridagi rolini oshirishi mumkin; kelajakda Andijon yirik transport tuguniga aylanish imkoniyatiga ega. Namangan viloyati yengil sanoat va to‘qimachilik sohasiga ixtisoslashgan, Farg‘ona viloyatida esa kimyo va neft-kimyo sanoati hamda tadbirkorlik muhim o‘rin egallaydi. Bu tarmoqlarni qo‘shni hududlarning ishlab chiqarish imkoniyatlari bilan bog‘lash mintaqaviy hamkorlikni kengaytirishi mumkin, bunda har bir viloyatning ixtisoslashuvi umumiy ishlab chiqarish siklining bir qismi bo‘lishi kerak.

Sug‘d viloyatining roli

Tojikistonning Sug‘d viloyati — mamlakatning sanoat jihatidan rivojlangan hududlaridan biri bo‘lib, metallurgiya va boshqa ishlab chiqarish tarmoqlaridagi salohiyati bilan ajralib turadi. Vahobov aytishicha, Sug‘dning sanoat imkoniyatlarini o‘zbekistonlik mintaqalarning ishlab chiqarish ehtiyojlari bilan bog‘lash mumkin: metallurgiya mahsulotiga bo‘lgan talabni hisobga olib, Sug‘d korxonalari va Andijon mashinasozlik tarmog‘i o‘rtasida hamkorlik istiqbollari mavjud. Bunday hamkorlik faqat xomashyo va tayyor mahsulot yetkazib berish bilan cheklanib qolmasdan, o‘zaro bog‘langan ishlab chiqarish jarayonlarini ham yo‘lga qo‘yishi mumkin.