Asosiy ma’lumotlar

  • Angliya, Uels va Şotlandiyadagi 300 mingdan ortiq yoş odam voyağa yetmaganlar uçun ijtimoiy tarmoqlar taqiqining ta'siri haqidagi ön tadqiqotda qatnaşadi
  • Instagram, TikTok, Snapchat va başqa platformalara kiriş taqiqi 2027-yil bahorida kuçga kiradi
  • Loyihalarni Wellcome Trust moliyalaştiradi; birinçi natijalar taqiq kuçga kirişidan oldin kutilmoqda

Britaniyadagi eng yirik ijtimoiy tarmoqlar taqiqi tadqiqoti

Buyuk Britaniyada 300 mingdan ortiq bola va ösmir 16 yoşğaça bölganlar uçun tayyorlanayotğan ijtimoiy tarmoqlar taqiqining ruhiy salomatlikka ta'siriga bağ'işlanğan tadqiqotlarda qatnaşadi. Turli guruhlardagi ösmirlarni qamrab oliş maqsadida Angliya, Uels va Şotlandiyada ön loyiha işğa tuşirildi. İşlarni soğ'liqni saqlaş sohasidagi Wellcome Trust xayriya jamğarmasi moliyalaştiradi.

Nima va qanday örganiladi

Olimlarni ösmirlar telefonlarda kamroq vaqt ö'tkazadimi va lentalarni aylantiriş örniga nimağa ö'tadimi, degan savol qiziqtiradi. Ma'lumot yiğiş uçun tadqiqotçilar taqiqqa yoşlarning jismoniy va ruhiy reaksiyalarini baholaş maqsadida taqiladigan qurilmalar, smartfonlar, raqamli kundaliklar va sörovlardan foydalanadi. Alohida vazifa — ösmirlar çeklovlarni çetlab ö'ta oladimi yoki yöqmi, aniqlaş. Qatnaşçilar jins va jinsiy yönaliş böyıça xilma-xillikni hisobğa olib tanlanadi; tadqiqotlarga taşviş va depressiya kabi allaqaçon mavjud ruhiy buzilişlari bor odamlar va neyrofarqli ösmirlar ham kiritiladi. Guruhlar Kardiff, Oksford, Birmingem, Edinburg va Mançester universitetlarida, Kinğs College London, London gigiyena va tropik tibbiyot maktabida hamda University College Londonda taşkil etilgan.

Taqiq konteksti va Avstraliya tajribasi

2027-yil bahorida kuçga kiradigan taqiq allaqaçon Avstraliyada joriy etilğan modelni takrorlaydi, u yerda bolalarga Instagram, TikTok, Snapchat, Facebook va YouTube kabi platformalara kiriş yopilğan. Ötğan yil dekabridan beri amal qilayotğan Avstraliya taqiqi hozirça yağona natija bermadi: tarafdorlari uni yoşlarni zararli kontentdan muvaffaqiyatli himoya qiliş deb hisoblasa, tanqidçilar haddan taşqari qattiq çora deb baholaydi. Avstraliya sudida bu qonunğa qarşi Reddit forumi va raqamli huquqlar guruhi bahs qilib, uni konstitutsiyağa zid deb hisoblaydi. Şuningdek, avstraliyalik ösmirlar taqiqni çetlab ö'tiş yöllarini topğani haqida xabarlar kelğan va Britaniya hukumati qattiqroq blokirovka ta'minlaşğa va'da berğan edi. Wellcome'dagi tadqiqotlar rahbari doktor Kamilla Yannone vaziyatni ijtimoiy tarmoqlar va ularning çeklovlari yoşlar ruhiy salomatligiğa qanday ta'sir qilişni katta miqyosda örganiş uçun «bir avlodğa bir marta töğ'ri keladigan imkon» deb atadi va bu masalaning oddiygina «yaxşi» bilan «yomon» ö'rtasidagi tanlovğa qisqarmasligini ta'kidlaydi: guruhlar raqamli muhitdagi özğariş farovonlikdagi sezilarli özğarişlarga olib keladimi yoki yöqmi, tekşiradi. Natijalar Buyuk Britaniyada va undan taşqarida kelajakdagi onlayn xavfsizlik siyosatini şakllantirişğa yordam berişi kerak, bundan taşqari, ma'lumotlarning bir qismi taqiq kuçga kirişidan oldin ham paydo böladi.

Stok tasvir: divanda yotib telefoniga qarayotgan ösmir öğil bolaTasvir manbasi, Getty Images
Tasvir izohi,

2027-yil bahosidan boşlab 16 yoşgaça bölganlar bir neçta ijtimoiy tarmoq ilovalariga kira olmaydi

Ekranda bir neçta ijtimoiy tarmoq ilovalari aks etgan iPhone rasmi.Tasvir manbasi, Getty Images
Tasvir izohi,

Yangi qoidalar böyiça Instagram, TikTok, Facebook, Snapchat va YouTube kabi ilovalar taqiqlanadi