Asosiy ma’lumotlar
- COP31 Antaliyada ötkazilmoqda; konferensiya juma kuni yakunlanadi
- UNU-EHS eksperti Soenke Kreft: mamlakatlar «öz pozitsiyalarida qotib qolmoqda», konsensusga siljiş hozirça yöq
- Yakuniy qarorning birinçi loyihasi — 18 bet — juda uzun deb topildi; bahsli mavzular: iqlim moliyalaştirilişi, elektrifikatsiya, moslaşuv, BMT Xalqaro sudining fikri
Muzokaralar davom etmoqda, biroq konsensus hozirça yöq
Turkiyaning Antaliya şahrida bölib ötayotgan BMT COP31 iqlim konferensiyasida delegatsiyalar asosiy masalalar böyiça hozirça yaqinlaşmayapti. Muzokaralar jarayonini bunday baholagan BMTning Bonndagi UNU-EHS — BMT Universiteti qoşidagi Atrof-muhit va inson xavfsizligi institutining katta eksperti Soenke Kreft muzokaralarda qatnaşmoqda. «Menimça, biz hali mamlakatlar haqiqatan ham konsensusga siljiyotgan bosqiçda emasmiz — aksinça, ular öz pozitsiyalarini şakllantirmoqda, aniqroği, öşa pozitsiyalarda qotib qolmoqda. Lekin bu, öylaymanki, joriy bosqiç uçun tabiiy holat», — dedi u konferensiya kulisida.
Yakuniy qaror loyihasi juda uzun
Kreftning sözlariga köra, seşanba kuni muzokaralar «yaxşi» keçdi, biroq yaqinda e’lon qilingan yakuniy «köprikli» qarorning birinçi loyihasi matn jihatidan «juda uzun». «U oxir-oqibat signal berişi kerak, ammo 18 betda bunga erişib bölmaydi… Uni albatta qisqartiriş kerak. Şu bilan birga, albatta, har birining öz aniq masalalari bor», — deb qayd etdi ekspert. U qolgan kunlarda kattaroq siljiş zarurligini ta’kidladi: konferensiya ötgan hafta boşlangan va juma kuni yakunlanadi, oldingi COPlarda asosiy bahslar an’anaviy ravişda aynan oxirgi kunlarda keçgan.
Asosiy qarama-qarşilik nuqtalari
Kreft kun tartibidagi potensial bahsli bandlarni sanab ötdi: yakuniy qarorning hajmi va mazmuni, tarmoq yöriqnomalari, taklif etilayotgan elektrifikatsiya maqsadi, harorat çegaralaridan vaqtinça oşib ketişga yondaşuv, iqlim moliyalaştirilişi, Iqlim özgarişi böyiça BMT Ramka konvensiyasi doirasida mumkin bölgan yangi jarayonlar, şuningdek, iqlim böyiça BMT Xalqaro sudi (ICJ) maslahat xulosasiga qayta-qayta havola qiliş masalasi. Elektrifikatsiya mavzusida u bir qator mamlakatlar alohida texnologiyalar yoki tarmoqlarni ajratib körsatişga qarşi çiqayotganini qayd etdi.
Moslaşuv moliyasini uç barobar oşiriş bazasi böyiça bahs
Moslaşuv moliyalaştirilişini uç barobar oşiriş maqsadi böyiça ham qarama-qarşiliklar mavjud. «Farlar, masalan, şundaki, uç barobar oşiriş maqsadi uçun nima baza böladi? Qaysi körsatkiçdan uç barobar oşiriladi?» — deb tuşuntirdi Kreft. Uning sözlariga köra, variant — yoki aniq raqamni kelişib oliş, agar bu mumkin bölmasa, kamida moslaşuv moliyalaştirilişi maqsadi böyiça köproq aniqlik beradigan jarayonni işga tuşiriş.



