Asosiy ma’lumotlar

  • RAND Europe stsenariysi Rossiya va NATO örtasidagi 2030-yildagi gipotetik uruşni tasvirlaydi
  • Boşlanğiç nuqta — 2027-yil yanvarida 74 yoşli prezidentning vafot etişi va Kremlda hokimiyat uçun kuraş
  • Mualliflar ta'kidlaydi: bu prognoz emas, balki voqealar rivojlanişining mumkin bölgan variantlaridan biri

Stsenariyning mohiyati

RAND Europe tahlil markazi 2030-yilda Rossiya va NATO örtasidagi uruşning gipotetik stsenariysi tasvirlangan hisobotni e'lon qildi. Mualliflar darhol qayd etadilar: bu prognoz emas, balki voqealar rivojlanişining mumkin bölgan variantlaridan biri, ammo ularning baholaşiça, 2030-yilga kelib Yevropada öziga teng kuçli raqib bilan uruş xavfi butunlay real bölib qolişi mumkin.

Xayoliy voqealar rivojlanişining xronologiyasi

Stsenariyga köra, 2027-yil yanvarida 74 yoşli Vladimir Putin tabiiy sabablarga köra vafot etadi, voris qoldirmaydi va Kremlda hokimiyat uçun kuraş boşlanadi. Mart oyida prezident bölgan FSBning sobiq generali sanktsiyalarning qisman bekor qilinişi evaziga Ukrainada öq-dorini töxtatişga rozi böladi. 2027-yil iyuliga kelib muzokaralar Rossiyaning okkupatsiya qilingan hududlarga da'volari tufayli töxtab qoladi, uruş muzlagan fazaga ötadi va Kremlin armiyani tiklaşga e'tibor qaratadi.

Eskalatsiya va Boltiqböyidagi mojaro

Stsenariyga köra, 2028-yil yanvariga kelib yangi prezident Putining ittiqdoçlarini öziga sodiq amaldorlar bilan almaştiradi, ammo iqtisodiy va ijtimoiy inqiroz fonida uning mavqei beqaror bölib qoladi va u NATO mamlakatlariga qarşi gibrid kampaniyani boşlaydi. 2029-yilga kelib Boltiqböyi mamlakatlarida çeklangan operatsiya rejasi işlab çiqiladi, uning maqsadi ittifoqning öz a'zolarini himoya qila olmasligini körsatişdir. 2030-yil mayida bunga sabab Estoniyaning Narva şahrida rus tilida sözlaşuvçi aholi namoyişlarini kuç bilan bostiriş böladi.

Stsenariydagi mojaro borişi va natijasi

Bu paytga kelib AQŞ Janubiy Amerikadagi yirik inqiroz tufayli Yevropadagi harbiy mavjudligini qisqartiradi va Kremlin NATO çeklangan tajovuzga javob bermasligini kutadi. Biroq ittifoq kollektiv mudofaa haqidagi 5-moddani qöllaydi va qöşinlarni Estoniyaga yuboradi. Jangovar harakatlar Boltiqböyidan taşqariga çiqadi; 2030-yil noyabriga kelib Yevropa qöşinlari çarçagan böladi, ammo Rossiya hal qiluvçi muvaffaqiyatga erişa olmaydi, prezident esa çözilib ketgan operatsiya tufayli içki bosimga duç keladi.

Stsenariyning yakuni

Moskva operatsiyaning maqsadi — «rus tilida sözlaşuvçi aholini himoya qiliş» — bajarilgan deb e'lon qiladi, Ğarbiy Yevropa mamlakatlari sulhga rozi böladi, biroq Rossiya qöşinlari Narva va Estoniyaning Ida-Virumaa uyezdining katta qismini nazorat qilişda davom etadi. Tinçlik muzokaralari yana töxtab qoladi va mojaro muzlatiladi.