Asosiy ma’lumotlar
- Mark Rutte Türkiyani NATOning asosiy ittifoqçisi deb atadi, uning yirik armiyasi va mudofaa sanoatini ta’kidlaydi
- Uning sözlariga köra, Ukraina uçun xavfsizlik kafolatlari tuzilmasi yanvarda Parijda kelişib olingan, biroq tinçlik şartnomasi yoki sulh kerak
- Rutte Ukrainaga qiş yaqinlaşganda yordamni kuçaytirişga çaqiradi va PURL dasturi böyiça, jumladan Patriot tizimlari yetkazib beriş davom etayotganini ma’lum qiladi
Ruttening ittifoqdagi Türkiya roli haqidagi sözlari
NATO Boş kotibi Mark Rutte payşanba kuni Dublinda bölib ötgan Yevropa siyosiy hamjamiyati (EPC) sammiti doirasida sözlab, Türkiyani ittifoqning asosiy ittifoqçisi deb atadi. «Siz deyarli eng boşidan beri şu yerda siz. Sizda Yevropadagi eng yirik armiyalardan biri va Yevropadagi eng yirik harbiy-sanoat bazalaridan biri mavjud. Türkiya har qanday nuqtai nazardan asosiy ittifoqçidir va qolgan 31 davlat tomonidan yuqori qadrlanadi», — dedi u jurnalistlarga.
Ukraina uçun xavfsizlik kafolatlari
NATOning Ukraina uçun mumkin bölgan xavfsizlik kafolatlaridagi roli haqidagi savolga javoban Rutte yevropa davlatlari va AQŞ yanvar oyida Parijdagi uçraşuvda bunday kafolatlar qanday tuzilişi kerakligi böyiça umumiy tuşunişga erişganini bayon etdi. Uning sözlariga köra, Türkiya va boşqa asosiy yevropa davlatlari bu kelişuvlarda rol öynaşi, AQŞ esa «aniq tayanç»ni ta’minlaşi lozim. «Bu asosan tayyor. U mavjud, biroq endi, albatta, bizga tinçlik şartnomasi yoki heç bölmaganda sulh kerak», — deb ta’kidladi boş kotib.
Mudofaa xarajatlari va Kiyevga yordam
Rutte NATOning yevropa ittifoqçilari va Kanada 2025–2026-yillarda jami qöşimça çorak trillion mudofaaga yönaltirişini, biroq köproq qilişga çaqirayotganini ma’lum qildi: mudofaa işlab çiqarişini kengaytiriş va köproq qurol-yaroğ işlab çiqariş kerak. U, şuningdek, qiş yaqinlaşganda Ukrainaga yordamni kuçaytirişga çaqirib, AQŞ yevropaliklar va Kanada moliyalaştirayotgan «hayotiy ahamiyatga ega» harbiy yordamni berişda davom etayotganini qayd etdi. «Ukraina qişni omon ötişi va Rossiya bilan muzokaralarda imkon qadar kuçli bölişi uçun bizga kollektiv tarzda köproq qiliş kerak», — dedi u. Amerika Patriot tizimlarini yetkazib berişga siyosiy tösiqlar bölişi mumkinligi haqidagi xabarlarga javoban Rutte PURL dasturi böyiça yetkazib berişlar, jumladan havo mudofaasi vositalari va Patriot tizimlari davom etayotganini tasdiqladi.
Gibrid tahdidlar va «masofa» haqidagi izoh
Boş kotib Yevropada gibrid tahdidlar — kiberhujumlar va yonğin qöyiş holatlari — ösib borayotganidan ogohlantirib, «butun jamiyat» yondaşuviga çaqirdi: uning sözlariga köra, hukumatlar yolğiz barqarorlikni ta’minlay olmaydi, biznes va fuqarolar ham çidamlilikni mustahkamlaşi lozim. Rutte, şuningdek, Portugaliya va Ispaniyada Rossiya tahdidini idrok etiş haqidagi ilgari aytilgan sözlarini tuşuntirib, bu davlatlarni tanqid qilmasligini va ularning mudofaa xarajatlari ösişini olqişlayotganini bildirdi. «Bu yangi Rossiya raketalariga Dublin, Amsterdam, Madrid yoki Rimigaça Tallin yoki Vilnyusgaça qaraganda beş daqiqa köproq vaqt ketadi», — dedi u öz xavotirining mohiyatini tuşuntirib.

