Asosiy ma’lumotlar

  • Putin 12-noyabrda yevropaliklarni keyingi muzokaralar bosqiçiga qöşişga rozilik berdi, ammo AQŞni ittifoqçilari bilan «işlaşga» çaqirdi
  • Vitkoff va Kuşner Kreml uçraşuvidan söng Irlandiyada Zelenskiy bilan uçraşdi
  • 10–11-noyabr kunlari Abu-Dabida AQŞ vositaçiligida Rossiya va Ukraina örtasidagi töqqiz oydan beri ilk töğridan-töğri muzokaralar bölib ötdi

Şartli rozilik

Rossiya prezidenti Vladimir Putin 12-noyabr kuni Kremlda AQŞ maxsus elçisi Stiv Vitkoff bilan uçraşuv çoğida Yevropa vakillarini Ukraina böyiça tinçlik muzokaralarining keyingi bosqiçiga qöşişga rozilik bildirdi. Bu kelişuv haqida AQŞ vakili xabar berdi, buni Reuters agentligi yozgan edi. Uçraşuvdan söng Vitkoff Rossiya davlat televideniyesiga bergan intervyusida şunday dedi: «Keyingi uçraşuvga yevropaliklar ham qöşiladi. Biz buni juda muhim deb hisoblaymiz, çunki ular bizning hamkorlarimiz va ularning iştiroki biz uçun katta ahamiyatga ega».

Moskva şartlari va Vaşington pozitsiyasi

Şu bilan birga, Putin Vaşington «özining yevropa ittifoqçilari bilan işlaşi», ular Ukrainada nimani xohlaşini — tinçlikmi yoki uruşmi — aniqlaşi kerakligini ta’kidladi. U Moskva heç qaçon Yevropa bilan muloqotga qarşi bölmaganini va uni uzatmaganini, aksinça, RF bilan muloqotni aynan yevropaliklar uzganini aytdi. Putin şuningdek, tinçlik kelişuvidan keyin ham ğarb qöşinlarini Ukrainaga kiritiş uruşning qayta boşlanişiga olib kelişini ogohlantirdi, çunki Rossiya buni öz xavfsizligiga tahdid sifatida baholaydi. Muzokaralarda qatnaşgan Jared Kuşner Putin’ga Vaşington Yevropada «katta özgarişlar»ni sezganini va yevropaliklarning jarayonga qöşilişi unga tösiq bölmasligini kutayotganini aytdi. Biroq RF prezidenti yordamçisi Yuriy Uşakov brifingda yevropaliklarning keyingi bosqiçdagi iştirokini tasdiqlamadi va Yevropaning Ukraina böyiça hozirgi pozitsiyasini «tuganmas uruş retsepti» deb atadi — bu Rossiya tomonida Yevropa Ittifoqi iştirokiga oid baholalar har xil ekanini körsatadi.

Zelenskiy bilan uçraşuv va muzokaralar konteksti

Kremldan söng Vitkoff va Kuşner Irlandiyaga uçib bordi, u yerda Dublin’dagi yevropa sammiti doirasida Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy bilan uçraşdi. Zelenskiy keyingi bosqiçda yevropaliklarning iştirokini ma’qumladi va kun tartibiga ötişni töxtatiş hamda deeskalatsiya böyiça qadamlar kiritilişiga umid bildirdi: «Biz taranglikni kamaytiriş va ötişni töxtatişning ma’lum formatlariga tegişli kun tartibi ustida işlaş haqida kelişib oldik». Şu bilan birga, u Starlink’ning işiga qöyilgan yangi çeklovlarni, ular Kiyevning jang maydonidagi harakatlariga salbiy ta’sir körsatayotganini qayd etdi va AQŞning Rossiya bilan yangi yevropa xavfsizlik tartibi muhokamasiga yondaşuvini «biroz ğalati» deb atadi.

Nima allaqaçon kelişilgan va nima bahsli qolmoqda

Kreml uçraşuvidan oldin 10 va 11-noyabr kunlari Abu-Dabida uç tomonlama muzokaralar bölib ötdi — bu sönggi töqqiz oy içida AQŞ vositaçiligida Rossiya va Ukraina örtasidagi ilk töğridan-töğri muzokaralar edi. Kiyev va Moskva ma’lum yutuqlarga erişilganini ma’lum qildi, biroq hududiy masalalar, jumladan, asosiy kelişmovçiliklar saqlanib qolmoqda: Rossiya Ukraina hududining taxminan beşdan bir qismini nazorat qiladi, Kiyev esa Donbassning qolgan qismini berişdan boş tortmoqda. Şu tariqa, Yevropaning muzokaralar stuliga qöşilişi hozirça tasdiqlangan format emas, balki şartli bayon etilgan kelişuv sifatida qolmoqda.