Asosiy ma’lumotlar

  • Deklaratsiyani 40 Yevropa davlati 12-noyabr kuni Dublindagi YŞ sammitida imzoladi; taşabbus Fransiyaga tegişli
  • Hujjat Moskvaning «kuçayib borayotgan gibrid kampaniyalari»ni qoralaydi hamda BMT Nizomi, Şimoliy Atlantika şartnomasi va ES şartnomasiga tayanadi
  • Britaniya boş vaziri Endi Börnem NATOning tilga olinişi muhimligini ta’kidladi: Ukrainadagi uruşdan keyin alyans Yevropada barqarorlikni ta’minlaşi kerak

Dublinda nima imzolandi

12-noyabr, payşanba kuni Dublinda bölib ötgan Yevropa siyosiy hamjamiyati sammitida Germaniya, Ukraina, Buyuk Britaniya, Ispaniya va boşqa Yevropa davlatlari Yevropa xavfsizligining «asosiy prinsiplari»ni kelişib, ularni alohida hujjatda mustahkamladi. Taşabbus Fransiya tomonidan ilgari surilgan edi. AFP agentligi ma’lumotlariga köra, deklaratsiya Yevropa xavfsizligi asosini taşkil etuvçi amaldagi qoidalarni mustahkamlab, ularni yangi yönalişlar bilan töldiradi — xususan, gibrid tahdidlarga qarşi kuraş çoralari bilan.

Hujjat mazmuni

Imzolagan davlatlar Moskvaning «kuçayib borayotgan gibrid kampaniyalari»ni qat’iyan qoralab, bunday tahdidlarga hamda axborot sohasiga aralaşuvga qarşi kuraşiş niyatini bildirdi. Bundan taşqari, deklaratsiya terrorizm, giyohvandlik savdosi va migratsiyaning noqonuniy kirib kelişiga qarşi kuraşni ham qamrab oladi. Hujjatda Yevropa davlatlari «qit’a xavfsizligi uçun tobora köproq mas’uliyatni öz zimmasiga olmoqda», bu esa imzolaganlarning fikriça, ham global, ham transatlantik xavfsizlikka ijobiy ta’sir körsatadi, deb ta’kidlanadi. Jurnalistlar tanişgan matnga köra, deklaratsiya BMT Nizomiga, şuningdek NATOni tuzgan Şimoliy Atlantika şartnomasiga va Yevropa Ittifoqi şartnomasiga tayanadi. Loyihada Yevropa xavfsizligiga tegişli har qanday masala yevropaliklar bilan birga hal etilişi kerakligi prinsipi ham mustahkamlangan.

Kontekst: NATO roli va Ukraina böyiça muzokaralar

Buyuk Britaniya boş vaziri Endi Börnem hujjatda NATOning özi tilga olinişi muhimligini bildirdi: uning sözlariga köra, Ukrainadagi uruş tugagandan keyin aynan alyans Yevropada barqaror vaziyatni ta’minlaşi kerak böladi. Deklaratsiya Rossiya va Ukraina örtasidagi tinçlikni tartibga soliş böyiça yaqinda ötkazilgan muzokaralar fonida paydo böldi, bu muzokaralarda öt oçişni töxtatiş şartlaridan taşqari Yevropa xavfsizligi arxitekturasi ham muhokama qilingan edi. AQŞ prezidentining maxsus vakili Jared Kuşner Abu-Dabidagi muzokaralarda, mavjud ma’lumotlarga köra, Yevropada «yangi» xavfsizlik arxitekturasi yaratilişi tarafdorida çiqqan.