Asosiy ma’lumotlar

  • Zelenskiy Yevropa Ukraina böyiça navbatdagi muzokaralar raundida bevosita qatnaşişini tasdiqladi
  • YB vakili böliş nomzodlari: Antoniu Kosta va Kaya Kallas; Meloni aniq mandat talab qilmoqda
  • Starşieldga çeklovlar qayta joriy etildi, Ukrainada raketaga qarşi tutuvçi vositalar yetişmayapti

Uruş egallab olgan sammit

Dublinda bölib ötadigan Yevropa Kengaşining norasmiy sammiti dastlab sun’iy intellektga bağışlangan birinçi uçraşuv sifatida rejalaştirilgan edi: rais Antoniu Kosta Mistral kompaniyasi rahbari Artur Menş va Nobel mukofoti sovrindori Jeffri Hintonni texnologiyaning imkoniyatlari va xavflarini muhokama qilişga taklif qilgan edi. Biroq, bir YB amaldorining qayd etganidek, Kengaş «ba’zan dolzarb voqealar bilan tölib qoladi» — kun tartibini töliq Ukraina böyiça muzokaralar egallab oldi.

Dublin yaqinidagi uçraşuv va Yevropaga örin

Sammit oldidan keçqurun Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Dublin yaqinidagi harbiy aviabazada amerikalik elçilar Jared Kuşner va Steve Vitkoff bilan qisqa uçraşuv ötkazdi. Uçraşuv Abu-Dabida ötkazilgan ikki kunlik muzokaralardan söng şoşilinç taşkil etilgan edi; Vitkoff va Kuşner Moskvada Vladimir Putin bilan uçraşuvdan söng bevosita şu yerga kelgan edi.

Kim Yevropa nomidan gapiradi

Zelenskiy Yevropa navbatdagi muzokaralar raundida bevosita qatnaşişini, çetda qolmasligini tasdiqladi. Kuşner uruşni tugatiş böyiça bitimni «stolda yevropaliklar iştirokisiz tuziş mumkin emas» deb bildi va, uning sözlariga qaraganda, bunga Putin bilan erişilganini, Putin esa «sinab körişga tayyor»ligini qöşdi. Biroq Kreml bunday iştirok istiqbolini tez orada pasaytirdi, Zelenskiyning özi esa Moskvadagi uçraşuvdan söng elçilar unga Putinning talablari haqida nima yetkazganini oşkor qilişdan boş tortdi.

Mandat bahsi

YBni aynan kim vakillik qilişi masalasi hali oçiq qolmoqda. Italiya boş vaziri Giorgia Meloni bu mavzuni birinçi bölib yana kötardi, turli formatlar Yevropaga bölgan işonçni zaiflaştirişi haqida ogohlantirdi va aniq mandatga ega vakil talab qildi: «Yevropa xalqlari xavfsizligi haqida gapirganimizda, biz stolda yöq bölgan mamlakatlarga nisbatan majburiyatlar haqida gapiramiz». Rim allaqaçon Melonining şerpi Fabritsio Sajjoga Abu-Dabida örin qölga kiritgan edi. Boş vazir Donald Tusk, aksinça, keskinlikni pasaytirişga harakat qildi: «Polşada iştirok etişmasligidan aziyat çekayotganimni his qilmayman». Lyuksemburg boş vaziri Lyuk Friden Yevropa Kengaşi raisi Kostani tabiiy tanlov deb atadi; Yevropa diplomatiyasi rahbari Kaya Kallas ham Kosta bilan birga öz nomzodini taklif qildi, biroq ba’zi liderlar uni Rossiyaga qarşi «yirtqiç quş» deb hisoblaydi, bu esa mandat olişiga xalaqit berişi mumkin. Agar qaror qabul qilinmasa, u 26–27 noyabrdagi maxsus sammitga qoldiriladi, u yerda YB byudjeti va Ukrainani moliyalaştiriş ham muhokama qilinadi.

Zelenskiyning ogohlantirişi va havo mudofaasi muammolari

Yevropa siyosiy hamjamiyati sammitida çiqiş qilgan Zelenskiy Yevropaga Vaşington va Moskva hamkorligini diqqat bilan kuzatişga çaqirdi, bu, uning sözlariga köra, «Yevropa va Rossiya örtasidagi xavfsizlik böyiça ayrim yangi asosiy kelişuvga» tegişli. 43 davlat uçraşuvida Yevropa xavfsizligining asosiy tamoyillari haqidagi deklaratsiya imzolandi, unda Yevropa xavfsizligi masalalari yevropaliklarning özlari tomonidan hal qilinişi va Ukraina uçun işonçli xavfsizlik kafolatlari zarurligi ta’kidlandi.

Starşield çeklovlari va qişki tayyorgarlik

Zelenskiy Starşield harbiy sun’iy yöldoş xizmatiga (SpaceX’ning Starlink versiyasi) yana çeklovlar joriy etilganini, bu Şahid reaktiv dronlarini tutib olişga xalaqit berayotganini tasdiqladi; oldingi çeklovlar bundan uç haftadan kamroq vaqt oldin olib taşlangan edi. Uning sözlariga, faqat noyabring birinçi haftasida Rossiya turli tiplardagi 115 ta raketa, şuningdek, minglab boşqariladigan aviabombalar otgan va Moskva raketaga qarşi tutuvçi vositalar yetişmasligidan energetika infratuzilmasiga zarbalar uçun foydalanmoqda. «Sun’iy çeklovlar tinçlikka xizmat qilmaydi — ular tajovuzkorga xizmat qiladi», — dedi u NATO boş kotibi Mark Rutte bilan uçraşuvdan söng. Şu bilan birga, YB rescEU zaxiralaridan 500 ta generator jalb etmoqda va favqulodda yordam markazlarini taşkil etişga yordam bermoqda; Norvegiya, kutilganidek, 200 ta avtobus va törtta ponton köprik beradi.