Asosiy ma’lumotlar

  • Yevropa Ittifoqi hozirgaça Ukraina böyiça muzokaralarda yagona vakilni belgilamagan; eng ehtimolli nomzodlar sifatida Kaja Kallas va Antoniu Kosta tilga olinmoqda
  • Uitkoff va Kuşner Abu-Dabida muzokara olib bordi va Moskvada Putinga uçraşdi, söngra Dublin Zelenskiyga ma'lumot berdi
  • YI rahbarlari AQŞ Rossiyaning Yevropa xavfsizligini qayta quriş, jumladan NATO masalasi böyiça talablarini qabul qilişidan çöçimoqda

Muzokara stolidagi örin böyiça bahs

Yevropa rahbarlari AQŞ maxsus elçisi Stiven Uitkoff jurnalistlarga yevropaliklar keyingi uçraşuvlarda qatnaşadi deganidan söng, Ukraina böyiça muzokaralarda yagona vakil nomlaş zarurati bosimi ostida qoldi. Biroq YI hozirgaça bitta markaziy şaxsni aniqlay olmadi: köplab milliy rahbarlar muzokaralarda şaxsan qatnaşmoqçi.

Dublin sammiti va Amerika diplomatiya safari

47 yevropa rahbari iştirokidagi Yevropa siyosiy hamjamiyati sammiti Dublin Donald Tramp ma'muriyati maslahatçilari — Jared Kuşnerning va maxsus elçi Stiven Uitkoffning diplomatiya safaridan söng bölib ötdi: ular Abu-Dabida muzokara olib bordi, söngra Rossiya prezidenti Vladimir Putinga Moskvada uçraşdi va undan keyin Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyga ma'lumot beriş uçun Dublinga keldi.

Yevropa içidagi ixtilofliklar

YI vakili roli uçun eng ehtimolli nomzodlar sifatida Yevropa diplomatiyasi rahbari Kaja Kallas va Yevropa Kengaşi raisi Antoniu Kosta tilga olinmoqda. Germaniya kansleri Fridrix Merz Dublin Ukraina, yevropaliklar, amerikaliklar va albatta Rossiya stolda ötirişi kerakligini aytdi, biroq boşqa köp rahbarlar qatori maxsus elçi tayinlaş ğoyasini pasaytirib körsatdi. Zelenskiy Yevropaning qatnaşişiga urğu beradi: uning sözlariga köra, yevropaliklar allaqaçon jalb etilgan, biroq ularni muzokaralarning doimiy qismiga aylantiriş kerak. Italiya boş vaziri Jorja Meloni Kostaga yozgan maktubida birlik yöqligini tanqid qilib, Yevropaning nizoli körinişini namoyiş etiş uruş davom etişini istaganlarning manfaatlariga xizmat qiladi deb yozdi. Vaziyatga baholar xilma-xil: Sloveniya boş vaziri Yanez Yanşa rahbarlar orasida «yomon kayfiyat» haqida gapirdi, Latviya boş vaziri Andris Kulbergs esa buni sezmasligini aytdi.

Xavfsizlikka oid xavotirlar

Dublinga yiğilgan rahbarlar orasida AQŞ Rossiyaga stolda örin evaziga Yevropa xavfsizligi tartibini özgartiriş, avvalo NATO orqali talab qilişini qabul qilişi mumkinligi haqidagi xavotir hukm suradi. DW ma'lumotiga köra, Putin Moskvada uning mumkin bölgan talablari qatorida Ukrainaning heç qaçon NATOga a'zo bölmasligi majburiyati va ittifoqning Finlyandiya va Şvetsiyani çiqarib olib çekinişi, şuningdek, tinçlik kelişuvidan söng Ukrainada yevropa qöşinlarining joylaştirilişi ularni qonuniy nişonga aylantirişi haqida gapirdi. Estoniya boş vaziri Kristen Mixal buni tuzoq deb atadi va öz mudofaangizni özi tahdid solayotgan kuç bilan muhokama qiliş kerakmi degan savol berdi. Rahbarlar, ularning fikriça, Moskva tomonidan ilgari buzilgan kelişuvlarga — 1975-yilgi Xelsinki yakuniy hujjati, 1990-yilgi Parij xartiyasi, 1997-yilgi NATO–Rossiya Asosiy hujjati va 1994-yilgi Budapeşt memorandumiga işora qildi. Tramp omma oldida «butun Yevropani öz içiga olişi mumkin» bölgan «juda katta, ajoyib kelişuv»ga umid bildirdi; Zelenskiy amerika yondaşuvini «biroz ğalati» deb atadi.

Ukrainani moliyalaştiriş böyiça bahs

Muzokara stolidagi örin böyiça ixtilofliklar e'tiborni YI içidagi, balki jiddiyroq kuraşga — davom etayotgan uruş şaroitida Ukrainani moliyalaştirişga qaratmoqda. Oktabrda Yevropa Komissiyasi YI va'da qilgan Ukraina iqtisodini moliyalaştirişda 70 mlrd yevrolik kamçilikni aniqladi. Slovakiya boş vaziri Robert Fico Ukrainaga keyingi moliyaviy va harbiy yordamga qarşi çiqmoqda, Merz esa a'zo davlatlar Ukrainani moliyalaştirişga hissa qöşişga rozi bölmasa, YIning keyingi yetti yillik byudjetini blokirovka qilişi mumkinligi haqida ogohlantirdi.