Asosiy ma’lumotlar
- Ommaviy baholaş natijalari bitimlar, garov va binoni buziş kompensatsiyalarida töğridan-töğri qöllanilmaydi — faqat dastlabki tahlil va yöl-yöriq sifatida
- Natijadan qoniqmagan mulkdor mustaqil baholovçini jalb etişi mumkin
- Ommaviy baholaşda haqiqiy holat töğrisidagi ma'lumotlar töliq bölmagani uçun barça obyektlar örtaça ta'mirlangan holatda hisoblanadi
Markaz vakillari nimani tuşuntirdi
Köçmas mulkning ommaviy baholaş milliy markazi direktori örinbosari Feruz Sultonov uy-joylarni ommaviy baholaş natijalari qanday qöllanilişini tuşuntirdi. Uning aytişiça, sotiş, garovga qöyiş yoki jamoat ehtiyojlari uçun musodara qilişda bu natijalar töğridan-töğri işlatilmaydi. Binoni buzişda ommaviy baholaş faqat dastlabki tahlil va yöl-yöriq vazifasini bajarişi mumkin, yakuniy kompensatsiyalar esa kompensatsiya tölovlari haqidagi amaldagi qonunçilikka muvofiq hisoblanadi. Agar mulkdor yoki investor natijaga qöşilmasa, mustaqil baholaş taşkiloti jalb etilişi mumkin, deb xabar beradi Kun.uz.
Ommaviy baholaş individual baholaşdan nimasi bilan farq qiladi
Sultonov ikki xil baholaş örtasidagi farqni tuşuntirdi. Ommaviy baholaşda obyektlar közdan keçirilmaydi: katta ma'lumotlar massivi yagona metodika asosida tahlil qilinadi. Individual baholaşda esa mutaxassis obyektni közdan keçirib, uning haqiqiy holatiga qarab qiymatini aniqlaydi. Şu sababli ommaviy baholaşda barça obyektlar örtaça ta'mirlangan holatga keltirilgan deb hisoblanadi — buning sababi sifatida obyektlar ta'mirining haqiqiy holati töğrisida töliq ma'lumotlarning yöqligi körsatilgan.
Tizim nima uçun joriy qilinmoqda va mulkdorlar uçun nima özgaradi
Tizimni joriy etiş maqsadi köçmas mulkni yagona yondaşuv asosida iqtisodiy aktiv sifatida baholaş deb körsatilgan: hozir e'lonlardagi narx, bitimlar, garov, suğurta va soliqqa oliş qiymati bir-biridan farq qiladi, amaldagi kadastr qiymati esa haqiqiy bozor narxini aks ettirmaydi. Sultonovning aytişiça, qonunçilikda boşqaça belgilanmagan bölsa, ommaviy baholaş natijalari mustaqil baholaşni istisno qilmaydi. Hozirgi notarial harakatlar uçun belgilangan minimal narxlar örniga kelajakda ommaviy baholaş qiymatidan foydalanilişi közda tutilmoqda; bunda mulkdor mustaqil baholovçini jalb etib, uning hisob-kitoblarini soliq organlariga taqdim etişi mumkin. Sultonov, şuningdek, tizimning yangiligi tufayli ayrim kamçiliklar bölişi mumkinligini istisno qilmadi va metodikani takomillaştiriş böyiça hamkorlikka tayyorligini bildirdi.
Muhokama muddatlari
Avval xabar qilinganidek, Toşkentda uy-joylarni ommaviy baholaş natijalarini muhokama qiliş 4-dekabrga çözilgan. Demak, mulkdorlarda tizim amaliyotda qöllanila boşlanişidan avval natijalar bilan tanişib, öz mulohazalarini bildiriş uçun hali ham vaqt bor.


