Asosiy ma’lumotlar

  • Varna xazinasi miloddan avvalgi 4600–4350-yillarga oid va undagi oltin 6 kg dan ortiq
  • Oltin faqat nekropolning 62 dafnasida topilgan; 43-sonli qabrda taxminan 1,5 kg bölgan
  • Boy qabrlarning bir qismi inson qoldiqlari yöq kenotaflar bölgan

Mis davri Yevropasi haqidagi tasavvurni özgartirgan topilma

Yevropadagi eng qadimgi oltin buyumlari xazinasi — taxminan 6500 yillik xazina Bolgariyaning Varna arxeologiya muzeyida saqlanadi. U 1972-yilda Varnaning sanoat hududida topilgan: quriliş işlari çoğida ekskavatorçi Rayço Marinov mis davriga oid nekropolga duç kelgan, u yerda oxir-oqibat umumiy oğirligi olti kilogrammdan ortiq bölgan 3000 dan ortiq oltin buyum topilgan. Buni Gazeta.Ru yozadi EuropeExpress portali ma'lumotlariga asoslanib.

Qabristonda nima topilgan

Keyingi qazişmalar miloddan avvalgi 4600–4350-yillarga oid katta nekropolni oçib bergan — bu yerda yaşagan odamlar birinçi Misr piramidalari qurilişidan ming yillar oldin Qora dengizning ğarbiy qirğoğida yaşagan. Qabristonda oltindan yasalgan bilaguzuklar, munçoqlar, osma bezaklar, applikatsiyalar va marosim bezaklari, şuningdek, mis qurollari, sopol idişlar, çaqmoqtoş piçoqlari va çiğanoq buyumlari topilgan.

Notekis boylik va 43-sonli qabr

Boylik juda notekis taqsimlangan: Varna mintaqaviy tarix muzeyi ma'lumotlariga köra, oltin faqat 62 dafna majmuasida topilgan, törtta qabrda esa beş kilogrammdan ortiq oltin bölgan. Eng maşhur dafn — 43-sonli qabr: unda katta yoşli erkak skeleti atrofida taxminan 1,5 kg oltin bezaklar va marosim regaliyalari topilgan. U kim bölgan — sardor, ruhoniy yoki boşqa maqom egasi — olimlar hozirgaça bahs qilmoqda, ammo bu dafn Yevropada ijtimoiy tengsizlik birinçi davlatlar paydo bölişidan ança oldin şakllanganini körsatadi.

Kenotafalar va almaşinuv tarmoqlari

Boy dafnalar orasida inson qoldiqlari umuman bölmaganlari ham uçragan: ularning örniga arxeologlar diqqat bilan joylaştirilgan oltin buyumlar va inson tanasining ramziy tasvirlarini topgan. Ularni kenotaf — boşqa joyda dafn etilgan odamlar xotirasi yoki marosim maqsadida qilingan ramziy dafnalar sifatida talqin qilinadi. Örta yer dengizi spondilus mollyuskasining çiğanoqlari va mis buyumlari Varna aholisi keng almaşinuv tarmoqlariga kirgan va metallga işlov berişning yuqori darajasiga erişganini körsatadi.