Olimlar neyrotarmoqlar talabalar özlaştiriş körsatkiçini iştirokçilik orqali oşirişini aniqladi

Sun'iy intellekt qiziqiş orqali işlaydi, tayyor javoblar orqali emas

Öquv neyrotarmoqlari — çat-botlar, aqlli repetitorlar va yozuv yordamçilari — talabalarning özlaştiriş körsatkiçini oşiradi, ammo bilvosita: avval ular öquvçilarni öquv jarayoniga tortadi, özlaştiriş esa allaqaçon yaxşi baholarni olib keladi. Şunday xulosaga Tunsin va Tayyuan universitetlari tadqiqotçilari kelgan bölib, ular Xitoyning Şansi provinsiyasidagi oliy ta'lim muassasalarining 438 talabasi orasida sörov ötkazgan; iş Frontiers in Psyçology jurnalida çop etilgan. Tadqiqot haqida Gazeta.Ru xabar beradi.

Raqamlar nimani körsatdi

Onlayn sörovda talabalar neyrotarmoq vositalaridan qançalik tez-tez foydalanişini, öqişga qançalik berilişini va öz yutuqlarini qanday baholaşini bildirgan. Mualliflar iştirokçilikni darslarga kuç, qiziqiş va e'tibor sarflaşga tayyorlik deb tuşungan. Javoblar omillarning bir-biriga ta'sir zanjirlarini tuzuvçi strukturali modellaştiriş usuli bilan qayta işlangan. Neyrotarmoqlarning iştirokçilik bilan aloqasi sezilarli çiqdi (korrelyatsiya koeffitsienti 0,52), baholar bilan aloqasi kamroq (0,36), iştirokçilik esa öz navbatida özlaştiriş bilan çambarças boğliq (0,47). Sun'iy intellektning baholarga töğridan-töğri ta'siri kuçsiz (0,18), iştirokçilik orqali bilvosita ta'sir esa umumiy 0,39 ta'sirdan 0,21 ni taşkil etadi — ya'ni yarmidan köpini. Tadqiqot ma'lumotlariga köra, neyrotarmoqlarning öqişga foydasi avvalo qiziqiş va çöqiniş orqali amalga oşadi, tez javoblar orqali emas.

Mexanizm va xulosalarning çeklovlari

Mualliflar mexanizmni şunday tuşuntiradi: bir zumdagi teskari aloqa va bosqiçma-bosqiç tuşuntirişlar ortiqça aqliy yuklamani kamaytiradi, murakkab masaladan qoçmaslikka va uni mustaqil tuşunişga yordam beradi. «Ta'lim uçun sun'iy intellektning qadriyati sof texnologik nuqtai nazardan töliq tuşunib bölmaydi», — deb yozadi tadqiqotçilar, ta'sir talabaning fikrlaşi sun'iy intellekt bilan işlaşga boğliq qoladimi yoki tayyor javoblar bilan almaştiriladimi, şunga boğliqligini qayd etib. Bu iş çat-botlarni köçirib yoziş uçun vosita deb hisoblaş kerakmi yoki örganiş vositasi deb hisoblaş kerakmi degan bahsga qöşimça dalil qöşadi: tanqidçilar talabalar uy vazifasini neyrotarmoqlarga topşirib, fikrlaşni örganib qöyişadi, deb hisoblaydi. Şu bilan birga, xulosalar bitta sörov asosida olingan va Gazeta.Ru ta'kidlaganidek, mualliflar uzoq muddatli kuzatişlar bilan tekşiriş zarurligini körsatgan; bunday tekşiruvgaça neyrotarmoqlarni öqişga qiziqişni kuçaytiruvçi vosita sifatida qaraş lozim.