Asosiy ma’lumotlar

  • Mihay Popşoy yöllar, köpriklar va energetikani «aslidagi» birlaşuv belgilari deb atadi
  • Vazir siyosiy birlaşuvning muddatlarini atamadi va sörovlarda tarafdorlar köpçiligi yöqligini tan oldi
  • Avval Maia Sandu referendumda birlaşuv uçun ovoz berişini aytgan edi

«Bu allaqaçon sodir bölmoqda»: vazirning bayonoti

Moldova va Rumıniya birlaşuvi aslida allaqaçon boşlangan — umumiy yöllar, köpriklar va energetika loyihalari orqali, bu haqda boş vazir örinbosari, Moldova taşqi işlar vaziri Mihay Popşoy TVR Moldova telekanali efiridama’lum qildi. «Biling, bu allaqaçon sodir bölmoqda», — u ikki davlatning birlaşuvi haqidagi jurnalist savoliga şunday javob berdi. Vazirning aytişiça, yaqinlaşuv deklaratsiyalar va ritorikaga emas, balki birgalikda amalga oşiriladigan aniq loyihalarga tayanişi kerak: u misol sifatida Unirea (A8) avtomagistralini qurişni keltirdi, uni Life.ru «Birlaşuv avtomagistrali»deb ataydi, şuningdek, çegara daryosi Prut ustidagi köpriklar va energetika aloqalarini (interconnection) misol qildi.

Prut ustidagi köpriklar yaqinlik körsatkiçi sifatida

Vazir köp yillar davomida Prut ustida bitta ham köprik qurilmaganini, hozirda esa bittasi Unghenida qurilayotganini va yana bir neçta şunga öxşaş loyihalar amalga oşirilayotganini eslatdi. Uning fikriça, Moldova va Rumıniya joylaşgan daryoning ikki qirğoğining yaqinlaşuvi davlatlar örtasidagi yaqinlikning eng yaxşi körsatkiçidir. Popşoy şuningdek, qöşma infratuzilma loyihalari davlatlarga köp yillik siyosiy muhokamalarga qaraganda tezroq yaqinlaşiş imkonini berişini ta’kidladi.

Muddat yöq, köpçilik — qarşi

Şu bilan birga, vazir hozirça mumkin bölgan siyosiy birlaşuvning muddatlarini ayta olmasligini tan oldi va bunday qaror, agar qabul qilinsa, butunlay demokratik bölişi va ikkala davlat fuqarolarining imkon qadar keng qöllab-quvvatlaşiga tayanişi kerakligini ta’kidladi. Uning aytişiça, birlaşuv ğoyasiga qiziqiş Moldova jamiyatida saqlanib qolgan, biroq sörovlar hozirça uning tarafdorlarining köpçiligini körsatmayapti. Moldovaning özida bu mavzu keskin bahslarga sabab bölmoqda: muxolifat suverenitetning yöqolişi ehtimoliga qarşi çiqmoqda, sobiq prezident Igor Dodon esa birlaşuvni qöllab-quvvatlaşni milliy manfaatlarga xiyonat deb atagan edi.

Kontekst: Sandu pozitsiyasi va muxolifatning ayblovlari

TVR Moldova eslatib ötgani holda, birlaşuv mavzusi Ukrainadagi jangovar harakatlar boşlanganidan keyin kun tartibiga qaytdi. 2026-yil boşida prezident Maia Sandu agar bu masala böyiça referendum ötkazilsa, u ikki davlatning birlaşuvi uçun ovoz berardideb bayonot bergan edi va buni xavfsizlik xavflari bilan izohlagan; şu bilan birga u Moldova aholisining köpçiligi Rumıniya bilan birlaşuvni emas, balki mamlakatning Yevropa Ittifoqiga mustaqil qöşilişini qöllab-quvvatlaşini tan olgan edi. Bundan oldin Popşoy ham birlaşuv ğoyasini oçiq qöllab-quvvatlagan va referendumda uning uçun ovoz berişiniaytgan, bunday mazmunli muhokama faqat ikkala davlat aholisining keng qöllab-quvvatlaşi şarti bilan mumkinligini ta’kidlagan edi. Kuzda Moldova muxolifati Sanduni davlatga xiyonat va korrupsiyada aybladi.