Erdoğan Anqara va Boku örtasidagi yaqindagi kelişmovçiliklar fonida Ozarbayjon Zafar kuni munosabati bilan Xankändiga keldi

Xankändida Zafar kuni va Erdoğanning taşrifi

2026-yil 8-noyabrda Ozarbayjon Zafar kunini — 2020-yilgi Ğaraboğ uruşi tugaganining oltinçi yilligini nişonladi. Prezident Ilhom Aliyev Xankändidagi Zafar monumentiga halqa qöydi va halok bölgan harbiy xizmatçilarni xotirladi hamda 2020-yil 8-noyabrda Şuşaning ozod etilişini mojarodagi hal qiluvçi lahza deb atadi: «Şuşaning ozod etilişi amalda Ikkinçi Ğaraboğ uruşi taqdirini oldindan belgilab qöydi», — deb yozadi Euronews uning sözlarini. Ikki kundan söng, 2020-yil 10-noyabrda Rossiya vositaçiligida öt oçişni töxtatiş töğrisidagi bitim imzolandi, Şuşa qölga olingan sana esa Zafar kuni sifatida nişonlanadigan böldi.

Kelişmovçiliklardan keyingi taşrif ramziy ma'nosi

Tantanalarning asosiy voqeasi Aliyevning taklifiga binoan rafiqasi Emine bilan kelgan Turkiya prezidenti Rajab Tayyib Erdoğanning iştiroki böldi. Euronews ma'lumotiga köra, taşrif Anqara va Boku örtasidagi bir neça haftalik diplomatik kelişmovçiliklar hamda turk jamiyatida Ozarbayjonga qarşi tanqiddan söng bölib ötdi — şu fonlarda ikkala rahbar yillikni şeriklikning mustahkamligini körsatiş uçun işlatdi. «Bu birlik abadiy davom etadi. Zafar kunida bizning yonimizda bölganingiz butun ozarbayjon xalqini xursand qildi», — dedi Aliyev. Erdoğan özining X (Twitter) dagi sahifasida 2020-yilgi ğalabani «butun turk dunyosi uçun faxr manbai» deb atadi va «Ozarbayjon bilan Turkiya birodarligini zaiflaştirişga intilayotganlar heç qaçon maqsadlariga erişa olmaydi» deb qöşdi. Sayohatdan oldin u Boku bilan munosabatlar «oddiy diplomatiya doirasidan ança uzoq» ekanini ham ta'kidlagan edi.

Aliyev keltirgan raqamlarda Ğaraboğning tiklanişi

Ramziy ma'noddan taşqari, tantanalar uruşdan keyingi tiklaniş haqida hisobot beriş uçun bahona böldi. Aliyevning sözlariga köra, qaytarilgan hududlarda hozirda «Buyuk qaytiş» dasturi doirasida 97 ming kişi yaşaydi, öqiydi va işlaydi; rasmiy ma'lumotlarda Fizuliy, Zangilon, Laçin va Şuşa kabi yangi aholi punktlariga köçirilgan 40 mingdan ortiq aholi körsatilgan. 2020-yildan buyon infratuzilma xarajatlari e'lon qilingan raqamlarga köra 10 milliard yevrodan oşgan: Fizuliy, Zangilon va Laçinda xalqaro aeroportlar, taxminan 3 ming km magistral yöllar qurilgan, qayta tiklanadigan energetika böyiça maqsad — 2030-yilga qadar 2 ming MVt. Şuşada yettisi masjid bölgan 27 ta tarixiy yodgorlik tiklandi. 3-noyabrda mamlakat parlamenti (Milliy Majlis) tiklanişni kelgusi iqtisodiy ösiş poydevori sifatida belgilovçi rasmiy bayonot qabul qildi.

Armaniston bilan tinçlik jarayoni konteksti

Tantalar fonida Euronews kengroq mintaqaviy kontekstni ham eslatadi: Boku va Yerevan muzokaralari köp tomonlama vositaçilikdan töğridan-töğri ikki tomonlama maslahatlarga ötdi, guruhlar suverenitetni özaro tan oliş va transport aloqalarini oçişga oid tinçlik şartnomasi loyihasining aksariyat moddalarini kelişib böldi, şuningdek, bu yilning boşida şimoliy çegaraning 12,7 km uzunlikdagi qismi demarkatsiyasi yakunlandi. Aliyev Erdoğan bilan yonma-yon çiqiş qilib, ikki davlat birligi «keng geografik hududda muhim omil bölib, barqarorlik, hamkorlik va xavfsizlikka xizmat qilayotganini» aytdi.