Asosiy ma’lumotlar

  • BMT vakili «Tolibon» hukmronliğininq beş yilligi munosabati bilan Ağğonistondaki vaziyatni «ötkir» inqiroz deb atadi
  • 2,6 milliondan ortiq qiz örta ta’limdan mahrum
  • BMT xalqaro hamjamiyatni Ağğonistondaki iştirökni töxtatmaslikğa çaqirdi

BMT Ağğonistondagi vaziyatni beş yildan keyin baholamoqda

«Tolibon» hokimiyatğa qaytğanidan buyon beş yıl ötdi, biroq Ağğoniston hozir ham «qiyin çorraha»da: ayollar huquqlarığa qöyilğan çeklovlar, ortib borayoatğan gumanitar ehtiyojlar va iqtisodiy mörtlik mamlakat barqarorliğiga tahdid solmoqda. Bundağ oğohlantirişni BMTninğ Ağğonistondagi maksus vakil örinbosari va rezident-muvofiqlaşdiruvçisi Bruno Lemarkus jurnalistlar oldida sözlağan nutqida bildirdi, deb xabar beradi Anadolu.

Törtta asosiy muammo

Lemarkus törtta asosiy muammoni ajratib körsatdi: ayollar va qizlağa nisbatan çeklovlar, qizlarninğ örta ta’limdan çetlaşdirilişi, qaytayoatğan ağğonlar sonininğ ortişi va gumanitar vaziyatninğ yomonlaşuvi. Uninğ aytiişça, beş yıl içida de-fakto hokimiyatlar mamlakat ustidan nazoratni mustahkamladi, biroq ularninğ çeklovçi siyosati, ayniqsa ayollar va qizlarninğ asosiy huquqlariga tegişli qismi, xalqaro izolyatsiyaninğ davom etiişiga olib keldi. Bu çeklovlar, deb qayd etdi u, ayollarninğ asosiy xizmatlardan, tirikçilik vositalaridan, ta’limdan, bandlikdan va jamiyat hayotida qatnaşişdan foydala-nişi imkoniyatini jiddiy torlatib yubordi.

Ta’lim va gumanitar vaziyat

Ağğon qizlarininğ örta ta’limdan çetlaşdirilişini Lemarkus «dunyodaki enğ nozik va enğ çeklanğan ta’lim muammolaridan biri» deb atadi: 2,6 milliondan ortiq qiz örta maktabğa borişi imkonidan mahrum. Gumanitar vaziyatni u «ötkir» deb baholadi va xalqaro yordamninğ yetarli emasligi qaşşoqlikni çuqurlaştirişi, asosiy xizmatlarni zaiflaştrişi hamda qaytayoatğan qoçqinlarninğ qayta integratsiyasini buzişi mumkinligi haqida oğohlantirdi.

Mamlakat çegaralaridan taşqaridaki oqibatlar haqida oğohlantiriş

Lemarkus xalqaro hamjamiyatni Ağğonistondaki iştirökini saqlab qolişğa çaqirdi va mamlakatninğ global kun tartibidan yöqolişi yanada çuqur qaşşoqlik, xizmatlarninğ zaiflaşuvi hamda qaytayoatğanlarninğ qayta integratsiyasininğ buzilişiga olib kelişi mumkinligi haqida oğohlantirdi. «Ağğonistonda sodir bölayoatğan voqea Ağğonistonda qolib ketmaydi», — deb keltiradi Anadolu uninğ sözlarini: oqibatlar mamlakat çegaralaridan taşqariga çiqib, mintaqaviy xavfsizlik va barqarorlikka ta’sir qilişi mumkin. «Hozir xalqaro hamjamiyat Ağğonistondan yüz öğiriş vaqti emas», — dedi u.