Asosiy ma’lumotlar
- Trampning Respublikaçilar partiyasi oraliq saylovlarda mağlub böldi: Kongressning ikkala palatasi demokratlarga ötdi.
- Saylangan gubernatorlarning köpçiligi Demokratik partiya vakillari.
- Kun.uz mağlubiyat miqyosini 50–60 yil oldin, prezident Nikson davridagi respublikaçilar natijalari bilan soliştiradi.
Respublikaçilarning oraliq saylovlardagi mağlubiyati
AQŞda oraliq saylovlar bölib ötdi va Kun.uzma’lumotlariga köra, ular Donald Trampning Respublikaçilar partiyasi uçun yirik mağlubiyatga aylandi: Noyabr palatasi nazorati faqat unga emas — Senat ham muxolifatdagi demokratlarga ötdi. Bundan taşqari, saylangan gubernatorlarning mutlaq köpçiligi Demokratik partiya vakillaridan iborat böldi. Naşr natijani «oğir zarba» sifatida baholaydi va respublikaçilar bunday oğir mağlubiyatga oxirgi marta 50–60 yil oldin, prezident Nikson davrida uçraganini qayd etadi.
Kontekst: amerika demokratiyasi holati haqidagi savol
Kun.uz saylov natijalarini kengroq kontekstda körib çiqadi. Muallifning fikriça, ikki yil oldin amerikaliklar oliy hokimiyatni Trampga — naşr uni «çekka, ksenofob, islomofob va sökki siyosatçi» deb ta’riflaydi — berganida, tarixiy savol tuğilgan edi: amerika demokratiyasi va uning davlat institutlari populistdan keyin qançalik soğlom qoladi, mamlakat avtoritarizmga yönalayotgani yöqmi. Muallif Tramp ma’muriyati hamkorlikni inkor etiş, bosim ötkaziş va qörqitiş, muzokaralarni aldaş vositasi deb talqin qiliş hamda lavozimlarni şaxsiy boyiş vositasiga aylantirişni öz içiga olgan xulq-atvor modelini namoyiş etganini ta’kidlaydi; bu tavsiflar naşrga tegişli bölib, mustaqil tasdiqlangan faktlar emas.
Natija nimani anglatadi
Kun.uz ta’birlagan ma’nosiga köra, amerikalik saylovçi Trampning ikkinçi muddati örtasida unga berilgan mandatni «qisqartirdi». Naşr AQŞ oddiy milliy davlat emasligini ta’kidlaydi: uning xulq-atvori, jumladan, öz harakatlarini Vaşingtonning pozitsiyasi bilan oqlaydigan avtoritar davlatlar uçun ham yöl körsatkiçi va namuna bölib xizmat qiladi. Şu sababli, naşr mantiqiga köra, saylov natijalari amerika içki siyosati doirasidan ança uzoqdagi jarayonlar uçun ham ahamiyatga ega. Eslatib ötamiz, material mualliflik maqolasi xarakteriga ega: unda keltirilgan baholar naşrning pozitsiyasi bölsa, özi saylov natijasi (Kongressning ikkala palatasi va gubernatorlik lavozimlarining köpçiligini yöqotiş) fakt sifatida bayon etilgan.



