Isroildagi saylovlarda Isroil falastinlik fuqarolarining saylov faolligi taxminan 80 foizga yetdi, arab partiyalari esa Knessetda rekord darajadagi 17–18 o‘ringa umid qilmoqda. Bu ularni Binyamin Netanyahuga qarshi koalitsiya shakllantirishda kalit rol o‘ynashiga olib kelishi mumkin, biroq rasmiy natijalar hali hisoblanmoqda.
Saylovda mag‘lub bo‘lgan nomzod Flavio Bolsonaro Argentina hududiga kirib, Braziliya Oliy sudining mamlakatni tark etishni taqiqlashiga qaramay, shaxsiy reysda Guayaquil shahriga uchib ketdi. Uning shtab-markazi bu rejalardan xabardor emasdi, Lula esa qochishni «uyatsizlik» deb atadi.
Byulletenlarning taxminan 52 foizi sanalgach, Benyamin Netanyaxu bloki 120 o‘rindan 55 tasiga ega, Gadi Eyzenkot boshchiligidagi qarshi blok 49, arab partiyalari esa 16 o‘rinni qo‘lga kiritdi. Hozircha hech bir lager ko‘pchilikka erisha olmadi, ikkala lider ham hukumat shakllantirishga tayyorlik bildirdi. To‘liq natijalar payshanba yoki juma kuniga qadar kutilmoqda.
Aleksandar Vuchich 14 yillik hukmronlikdan so‘ng bitta yetakchisi bo‘lmagan harakatga saylovlarda mag‘lub bo‘ldi. International Crisis Group tahlilchisi Marko Prelets uning mamlakatni boshqarish qobiliyatiga shubhalarni erta deb hisoblaydi va harakat YI bilan yaxshiroq munosabatlarni izlashayotganini, biroq a’zolik masalasida «ikkiyuzlamali» qolaverayotganini qayd etadi.
BBCning dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, Netanyaxu bloki knessetdagi 61 mandatga yetib bormayapti, arab ro‘yxatlari esa rekord natija ko‘rsatib, «qiylar yasovchisi» roliga aylanishi mumkin. Yakuniy natijalar hisobga olinmagan harbiylarning byulletenlari tufayli keyinga qoldirildi. BBC ma’lumotlariga ko‘ra, Netanyaxu bloki knessetda 61 mandatga yetmay qolyapti, arab ro‘yxatlari esa rekord natija ko‘rsatib, «qirollar yaratuvchilari» roliga aylanishi mumkin. Yakuniy natijalar harbiylarning hisobga olinmagan byulletenlari tufayli keyinga qoldirildi.
3-noyabrdagi o‘rtacha parlament saylovlaridan oldin Donald Tramp ayblanuv hukmi chiqishiga olib keladigan saylov firibgarligi haqidagi xabarlar uchun 1 million dollar mukofot e’lon qildi. BBC Verify uning bayonotlarini tadqiqot ma’lumotlari bilan solishtirdi: pochta firibgarligi va fuqaro bo‘lmagan shaxslarning ovoz berishi juda kam qayd etiladi, biroq byulletenlarni va fuqarolikni tekshirish qoidalari bo‘yicha bahslar davom etmoqda. 3-noyabrdagi o‘rtacha muddatli saylovlardan oldin Donald Trump ovoz berish firibgarligi haqidagi hukmga olib keladigan ma’lumot uchun 1 mln dollar mukofot e’lon qildi. BBC Verify uning bayonlarini tadqiqot ma’lumotlari bilan solishtirdi: pochta orqali firibgarlik va fuqaro bo‘lmaganlarning ovoz berishi juda kam qayd etiladi, biroq byulletenlarni tekshirish va fuqarolik qoidalariga oid bahslar davom etmoqda.
Donald Tramp o‘z qo‘llab-quvvatlashi Binyamin Netanyahuning Isroildagi parlament saylovlaridagi natijasiga hissa qo‘shganini bildiradi. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, byulletenlarning 48 foizi sanalganda Netanyahu bloki 55 mandarga ega bo‘lib, Knessetdagi ko‘pchilikka olti o‘ringa yetmay qolmoqda.
Ekzitpollarga ko‘ra Benyamin Netanyaxu va Gadi Eysenkot bloklari har biri taxminan 51 mandat oldi — bu 61 o‘rinlik ko‘pchilik chegarasidan past. Ikkala siyosatchi ham hukumat tuzish huquqini e’lon qildi; arab partiyalari keskin kuchaydi, yakun ularning tashqi yordamiga bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, Benyamin Netanyaxu bloki 120 mandatdan 57 tasini olmoqda — bu parlament ko‘pchiligidan to‘rttaga kam. Gadi Eyzenkot boshchiligidagi muxolifat bloki — 47, arab partiyalari esa 16 mandat bilan hukumat tuzishda hal qiluvchi rol o‘ynashi mumkin.
Yedioth Ahronoth ma’lumotlariga ko‘ra, ovozlarning taxminan 28 foizi sanalganda Benyamin Netanyaxu bloki muxolifatni 50,4 foizga qarshi 49,6 foiz hisobida ortda qoldirmoqda. Hozircha hech bir blok Knessetda zarur bo‘lgan 61 mandatga yetmagan. Saylovchilar faolligi 77,7 foizni tashkil etib, bu 1999-yildan beri eng yuqori ko‘rsatkich.
Kongressga o‘tkaziladigan oraliq saylovlarga bir hafta qolganida demokratlar Erondagi urushni qo‘llab-quvvatlashni yoqilg‘i narxlarining oshishi bilan bog‘lamoqda. Bir nechta zaif respublikachi — Den Sullivan, Pit Riketts, Mayk Louler va Rojer Marshall — kutilmaganda raqobatli kampaniyalarga duch kelmoqda. Kongressga o‘rtacha muddatli saylovlarga bir hafta qolganida demokratlar Eronga qarshi urushni qo‘llab-quvvatlashni yoqilg‘i narxlarining oshishi bilan bog‘lamoqda. Bir necha zaif respublikachilar — Den Sullivan, Pit Riketts, Mayk Louler va Rojer Marshall — kutilmaganda raqobatli kampaniyalarga duch kelmoqda.
Isroil Markaziy saylov komissiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, ovozlarning 16,8 foizi sanalgan: bosh vazir Benyamin Netanyaxu boshchiligidagi „Likud“ partiyasi 24,1 foiz, Gadi Eyzenkotning „Yashar“ partiyasi 16,1 foiz olmoqda. Ekzitpollar hech bir blokka 61 mandatlik ko‘pchilik bermayapti. Saylovchilar faolligi 77,7 foizni tashkil etib, bu 1999-yildan beri eng yuqori ko‘rsatkichdir.
Ikkinchi turda Lulaga mag‘lub bo‘lgan senator Flaviu Bolsonaru, Braziliya va xalqaro ommaviy axborot vositalari xabarlariga ko‘ra, seshanba kuni AQShga yetib bordi, garchi Oliy sud unga pasportlarini topshirishni buyurgan edi. Vashington siyosatchi oilasiga viza berilganini tasdiqladi. Chiqish marshali noaniq qolmoqda: chegara o‘tganligi haqida rasmiy yozuv yo‘q.
Isroil telekanallarining ekzitpollariga ko‘ra, na Gadi Eizenkot bloki, na Benyamin Netanyaxu koalitsiyasi Knessetda 61 mandatlik ko‘pchilikka ega bo‘lmoqda. «Likud» eng yirik partiya bo‘lib qolmoqda, rekord natija olgan arab partiyalari esa koalitsiya shakllantirishda hakam roliga aylanishi mumkin. Saylovchilar faolligi o‘n yilliklar ichidagi eng yuqori darajaga yetdi, yakuniy natijalar payshanbadan erta bo‘lmaydi ma’lum bo‘ladi. Isroil telekanallarining ekzitpollariga ko‘ra, na Gadi Eysenkot bloki, na Binyamin Netanyahu koalitsiyasi Knessetdagi 61 mandatlik ko‘pchilikka erisha olmadi. «Likud» eng yirik partiya bo‘lib qoldi, rekord natija ko‘rsatgan arab partiyalari esa koalitsiya shakllantirishda hakam roliga aylanishi mumkin. Saylovchilar faolligi o‘n yilliklar davomidagi eng yuqori darajaga yetdi, yakuniy natijalar payshanba kunidan erta emas, ma’lum bo‘ladi.
Birlashgan arab ro'yxati (Raam) rahbari Mansur Abbas Isroildagi saylovlardan keyin muxolifat bloki bilan birga Netanyahu hukumatini almashtirish uchun zarur bo'lgan 61 o'ringa erishish umidini bildirdi. 12-kanalning chiqish so'rovlariga ko'ra, hech bir blok parlament ko'pchiligiga ega emas: Eysekot bloki 52, Netanyahu bloki 50, arab partiyalari 18 o'rin oldi. Arab saylovchilari o'rtasida faollik 80% ni tashkil etdi, umumiy faollik esa 77,7% bo'lib, bu 1999 yildan beri eng yuqori ko'rsatkichdir.
AQSH prezidenti Donald Tramp ma'muriyati Alyaska shtatidagi senatorlik saylovlarining natijalariga qarshi chiqmoqda va amaldagi senator Dan Sallivanning ismi bilan deyarli bir xil ismga ega nomzodning ishtirokini firibgarlik deb ataydi. Vitse-prezident J.D. Vens va prezident Tramp bu holat saylovchilarni adashtirishi mumkinligini ta'kidlaydi, Adliya vazirligi esa amaldagi senator yutqazgan taqdirda natijalarni tasdiqlamaslikni talab qilib, sudga da'vo arizasi bilan murojaat qildi.
Seshanba kuni Isroilda 2023-yil 7-oktyabrdagi XAMAS hujumidan keyingi ilk umumiy saylovlar bo‘lib o‘tmoqda. Kurash Benyamin Netanyaxu va Gadi Eyznkot o‘rtasida kechmoqda, biroq ekspertlar Eronga nisbatan siyosatda keskin burilish kutmayapti: ularning fikricha, asosiy qarorlarni Vashington qabul qiladi. Seshanba kuni Isroilda 2023-yil 7-oktabrdagi HAMAS hujumidan keyingi ilk umumiy saylovlar bo‘lib o‘tmoqda. Asosiy kurash Benyamin Netanyaxu va Gadi Eyzencot o‘rtasida kechmoqda, biroq mutaxassislar Eron siyosatida keskin burilish kutmayapti: ularning fikricha, asosiy qarorlar Vashington tomonidan qabul qilinadi.
Isroildagi parlament saylovlarida 1981-yildan buyon eng yuqori saylovchilar faolligi qayd etildi, buning asosiy sababi arab saylovchilar bo‘ldi. Arab partiyalari Knessetning 120 o‘rinidan 16 tagacha o‘rin olib, koalitsiya shakllantirishda potensial «qirol yasovchisi»ga aylanishi mumkin.