Angliya banki uç yildan keyin birinçi marta stavkani oşirdi: bu oilaviy byudjetlarga qanday ta’sir qiladi

Uç yildan ortiq vaqt içidagi birinçi oşiriş

Payşanba kuni Angliya banki asosiy stavkani 0,25 foiz punktda oşirdi — bu uç yildan ortiq vaqt içidagi birinçi oşiriş bölib, Eron bilan uruş bilan boğliq inflyatsiyaning ösişini töxtatişga urinişdir. Mutaxassislar yaqin 18 oy içida yana oşirişlar bölişi mumkinligini aytmoqda, çunki töqnaşuv Buyuk Britaniyada va dunyoda oziq-ovqat, yoqilği va energiya narxlarini yuqoriga itarib bormoqda. Buni BBC News.

Oşiriş kimni darhol, kimni keçikib ta’sir qiladi

Stavkaning oşişi qarz oluvçilarga bir xil darajada ta’sir qilmaydi. Özgaruvçan stavkali ipoteka olgan taxminan 1,3 million britaniyalik oşirişni darhol sezadi: ularning tölovlari bank qöşimçasi bilan asosiy stavkaga boğlangan. Masalan, Galifaksdagi kiçik plitka yotqiziş biznesi egasi, 48 yoşli Piter Gill oylik tölovi taxminan 45 funtga oşişini kutmoqda, lekin hozirça qat’iy stavkaga ötiş qimmatroq tuşadi deb hisoblaydi. Köpçilik qarz oluvçilar esa qat’iy stavkalarda, ular uçun ta’sir keçikadi, lekin allaqaçon namoyon bölmoqda: L&C Mortgages brokeri Devid Hollinguort ta’kidlaydiki, qat’iy stavkalar siyosat qat’iylaşişini kutib allaqaçon oşgan, va köpçilik beş yil oldingi takliflar bilan farqdan hayron böladi. Ipsviç yaqinidagi pilates murabbiyi Don Fazakerli-King misoli bunga yorqin dalil: 2022-yil yanvarida olingan 1,4% lik beş yillik qat’iy stavkasi tugamoqda, u topgan eng yaxşi taklif — ikki yilga 5,69%, bu yillik daromadi taxminan 70 000 funt bölgan oila uçun oyiga taxminan 200 funt qöşadi. «Bu pullar qayerdan çiqişini bilmayman», — deydi u va «tejaş uçun ortiqça yoğ qolmadi» deb qöşimça qiladi.

Kredit kartalar va qarzlar: oilaviy byudjetlarga bosim

Asosiy stavkaning oşişi odatda kredit kartalar narxini ham oşiradi, garçi ta’sir darhol bölmasa ham: provayderlar mavjud qarzlar böyiça stavkalarni 30 kun oldin xabar berib oşirişi mumkin. 41 yoşli, Şropşirda yaşovçi, sobiq buxgalter Ben Tomas, pandemiya davridagi ruhiy salomatlik inqirozidan keyin paramedik bölib qayta öqigan va 52 000 funt qarz töplagan, qarzining katta qismi böyiça foizlarni muzlatgan, lekin kredit kartalarda taxminan 2 000 funt böyiça hali ham foiz tölaydi va tölovlarning oşişidan qörqadi. Unga yordam berayotgan StepChange xayriya taşkiloti bir yil içida yordam sörab murojaatlar 20% ga oşganini qayd etdi; uning kommunikatsiyalar rahbari Saymon Trevetik kredit qimmatlaşuvi oilaviy byudjetlarga yetib borsa, yordam izlayotganlarga bosim kuçayişini ogohlantiradi. BBC şuningdek, stavka qançalik baland bölişi mumkinligini, va oşirişning qopçaga ta’sir qiluvçi uç asosiy yölini — ipoteka, tejaş va iste’mol qarzlarini tahlil qiladi.

Rasm manbasi, Taqdim etilgan

Rasm manbasi, Piter Gill

Rasm manbasi, Ben Şofild/BBC

Rasm manbasi, Ben Tomas