Asosiy ma’lumotlar
- Ukraina 500 mingdan ortiq Rossiya harbiysi ma’lumotlarini topşirdi, biroq SISga ismlarning 1 foizidan kamroqi kiritildi
- 19-sanksion paketdagi jangçilarga kiriş taqiqi Italiya va Fransiya talabi bilan yumşatildi
- Komissiya çoralarini 16-noyabrda taqdim etişi mumkin, Viza kodeksini qayta körib çiqiş 2027-yil boşida kutilmoqda
Yarim million ism va bazada 1 foizdan kam
Yevropa Ittifoqi mamlakatlari Rossiya harbiylariga kirişni samarali çeklaşga va uruş faxriylariga huquqiy hamda byurokratik tösiqlar tufayli erişa olmayapti, deb yozadi Euronews. Ukraina yarim milliondan ortiq Rossiya askari ma’lumotlarini Yevropa organlariga topşirdi, biroq deyarli bir yillik iş davomida blok mamlakatlari Şengen axborot tizimiga (SIS) bu ismlarning 1 foizidan kamini kiritdi.
Ma’lumot uzatiş qanday işlaydi va nega sekin ketmoqda
Ukraina frontda aniqlangan Rossiya harbiylari bazasini şakllantiradi va uni tizimli ravişda Estoniyaga uzatadi; Tallin bu ma’lumotlarni Germaniya, Litva, Polşa va Çexiyaga yuboradi, ularning amaldorlari ismlarni qölda SISga — Yevropa Ittifoqining xavfsizlik, çegara nazorati va huquqni muhofaza qiliş böyiça asosiy umumiy bazasiga kiritadi. Muammo şundaki, SIS boşidan Yevropada heç qaçon bölmagan çet el harbiylarining ommaviy röyxati sifatida loyihalaştirilmagan edi: huquqiy asos har bir xabarnoma böyiça jamiyat va milliy xavfsizlikka tahdidni alohida baholaşni va rasmiy qarorni talab qiladi. Kiyevning ma’lumotlari — uruşda qatnaşiş, frontdagi joylaşuv — öz-özidan bu çegaradan ötmaydi. Frontdagi yöqotişlarni hisobga olsak, kiritilganlarning bir qismi allaqaçon vafot etgan bölişi mumkin. «Hozirgi bosqiçda bizga bunday odamlarni SISga kiritişdan boşqa yaxşi yöl qolmagan; bu eng samarali tizim», — dedi Euronews muxbiriga Yevropa diplomati va bir mamlakatning xabarnomasi barça qolganlar uçun majburiy ekanini qöşdi. Şunga öxşaş vaziyat ilgari IShIDning sobiq a’zolari bilan ham yuzaga kelgan edi, biroq u yerda yuz minglab emas, yuzlab odam haqida gap bor edi.
Sanksion kompromis va Italiya pozitsiyasi
Jangçilarga taqiqlaş iyul oyida qabul qilingan Rossiyaga qarşi sönggi sanksion paket böyiça muzokaralarda tösiq böldi va Italiya hamda Fransiya talabi bilan yumşatildi: yakuniy matn taqiqni töğridan-töğri kirmaydi, balki uni şartli qiladi — Yevropa Komissiyasi işlayotgan ijro çoralari bilan boğliq qiladi. Ular allaqaçon 16-noyabr kuni Taşqi işlar kengaşida taqdim etilişi mumkin. Sentyabr boşida vazirlarning norasmiy uçraşuvida Yevropa diplomatiyasi rahbari Kaya Kallas Rossiya askarlari va faxriylariga turistik vizalarni «keng qöllab-quvvatlanayotganini» aytgan edi. Ikkinçi Yevropa diplomati sözlariga köra, Fransiya pozitsiyasi özgargan va «hozir yölda faqat Italiya qolgan»: Rim arizaçilar orasida sobiq jangçilarni aniqlaşda konsullik xizmatlarining haddan taşqari yuklanişi va sud da’volaridan xavotirda. Şu bilan birga, Euronews qayd etganidek, avgust oyida Leyptsig aeroportiga dronlar hujumi urinişi işi böyiça asosiy gumonlanuvçilardan biri — Minskda joylaşgan Italiya konsulligi bergan turistik viza bilan Yevropa Ittifoqiga kirgan Belarus fuqarosi; Berlin sentyabrda hodisa uçun javobgarlikni rasman Moskvaga yukladi. Ikkinçi gumonlanuvçi — Rossiyada tuğilgan Latviya fuqarosi.
Texnik yeçimlar va diplomatik yönaliş
Şimoliy va Şarqiy Yevropa mamlakatlari rossiyaliklarga turistik vizalarni çeklaş uçun bosim ötkazmoqda, Italiya, Fransiya va Ispaniya esa ularni katta miqdorda beradi. Komissiya sanksion muzokaralar davomida tarqatilgan xatida viza uçun hujjatlar röyxatini kengaytirişni, harbiy biletni çaqiruv yoşidagi erkaklar uçun kiritişni taklif qilgan edi; amaldorlar soxta hujjatlar va soxta şaxslardan xavotirda, şu bois masalan, Çexiya rossiyaliklarni faqat biometrik pasportlar bilan qabul qiladi. Uzoq muddatli yeçim — Şengen çegara kodeksiga tuzatişlar kiritiş va alohida xabarnomalardan xavfsizlikka tahdid deb hisoblanadigan şaxslar uçun yangi toifaga ötiş, Komissiya 2027-yil boşida taklif qilişi kutilayotgan Viza kodeksini qayta körib çiqiş bilan birgalikda. Alohida yönaliş — Rossiya diplomatlari harakatini yanada çeklaş: 19-sanksion paket allaqaçon sayohat yoki tranzitda ikkinçi mamlakatga xabar berişni talab qiladi, biroq oldindan ruxsat berişning majburiy bölmagan mexanizmi deyarli işlatilmayapti. «Savol biz javob beramizmi emas, balki çora işonçli böladimi», — dedi Euronews muxbiriga Yevropa amaldori.



