XVJ Özbekiston iqtisodiyoti 2026-yilda 7,8 foizga ösişini, 2027-yilda esa 6,5 foizgaça sekinlaşişini prognoz qilmoqda

Özbekiston va qoşnilarga oid prognoz

Xalqaro valyuta jamğarmasi (XVJ) oktyabr oyida e’lon qilingan «World Economic Outlook» hisobotida Özbekiston iqtisodiyoti 2026-yilda 7,8 foizga ösişi, 2027-yilda esa ösiş 6,5 foizgaça sekinlaşişi prognoz qilinmoqda. Buni Euronews hisobot şarhida yozgan. Taqqoslaş uçun: jamğarma bahosiga kö‘ra, Qirğiziston bu yil 9 foizga, kelgusi yil esa 7 foizga ösadi, Tojikiston — 7,3 va 6,8 foizga, Turkmaniston — mos ravişda 2,4 va 2,5 foizga. Prognozga kö‘ra, Qozoğiston 2025-yildagi 6,5 foizdan 2026-yilda 4,4 foizgaça sekinlaşadi, biroq söngra 2027-yilda 4,9 foizgaça tezlaşadi va XVJning Yaqin Şarq hamda Markaziy Osiyo guruhidagi neft eksport qiluvçi davlatlar orasida eng tez ösuvçi iqtisodiyot bölib qoladi.

Mintaqaviy raqamlar ortida nima bor

Jamğarma Kavkaz va Markaziy Osiyo mintaqasidaki ösişni xomaşyo narxlari, pul ötkazmalari va davom etayotgan islohotlar bilan böğlaydi. Yaqin Şarqdagi vaziyatdan farqi Ormuz böğözining mart oyida yopilişi bilan izohlanadi — XVJ ma’lumotlariga kö‘ra, bu jahon neft qazib olişining taxminan 20 foizi, ya’ni kuniga taxminan 20 million barrel taşişni buzgan. Jamğarma Fors kö‘rfazi mamlakatlari uçun 2026-yilda ikki xonali pasayiş (Bahrayn, Iroq, Quvayt, Qatar) va undan keyin 2027-yilda ikki xonali ösişni kutmoqda. Defitsitni kö‘rfazdan taşqaridaki işlab çiqaruvçilar — Braziliya, Qozoğiston, AQŞ va Venesuela, şuningdek, yetkazib beriş yönalişlarini özgartiriş hamda MEA va Xitoyning zaxiralarini işga solişi qoplagan. XVJning bazaviy ssenariysiga kö‘ra, böğoz 2027-yil mart oyida oçiladi va öşa yilning oktabriga qadar uruşgaça bölgan şaroitlarga qaytiladi.

Kontekst: jahon iqtisodiyotining sekinlaşuvi va sun’iy intellekt

Özbekiston prognozi uçun global fon — sekinlaşuv: jamğarma bahosiga kö‘ra, jahon iqtisodiyoti ösişi 2025-yildaki 3,5 foizdan 2026-yilda 3,1 foizgaça kamayadi va 2027-yilda 3,4 foizgaça tiklanadi, inflyatsiya esa 2025-yilda 4,1 foizgaça pasaygandan söng 2026-yilda 4,7 foizga kö‘tariladi. Şu bilan birga, XVJ, jumladan Qozoğiston kabi xomaşyo eksport qiluvçi davlatlar uçun sun’iy intellekt texnologiyalari komponentlari — yarimötkazgiçlar va boşqa, zanjir boşidaki mamlakatlardan xomaşyo talab qiladigan uskunalarga bölgan ösuvçi talabda imkoniyat kö‘rmoqda. Biroq jamğarma sun’iy intellekt sohasidaki investitsiya bumining barqarorligi noaniq qolayotganini oçiq aytadi: talab kutganidan ham barqarorroq bölişi mumkin, ammo energiya çeklovlari va xavfsizlik masalalari soha ösişini sekinlaştrişi mumkin. Euronews şarhida XVJ Özbekiston böyiça bu borada alohida xulosalar keltirmaydi.