Asosiy ma’lumotlar
- Çjoukoudyan, Xesyian va Sunszyadundan olingan taxminan 400 ming yillik oltita Homo erectus tişi örganildi
- Barça namunalarda ameloblastinda bir xil ikkita almaşinuv topildi, ulardan biri ilgari denisovslarda uçragan
- Tadqiqot Nature jurnalida 2026-yilning mayida çop etilgan; genom öqilmagan, xulosalar dastlabki hisoblanadi
DNK örniga oqsillar
Xitoy Fanlar akademiyasi mutaxassislari boşçiligidagi jamoa Xitoydagi Çjoukoudyan, Xesyian va Sunszyadun topilmalariga oid, taxminan 400 ming yillik oltita Homo erectus tişini örgandi. Iş Nature jurnalida 2026-yilning mayida çop etilgan, buni Gazeta.Ru xabar qilmoqda. Oqsil ma’lumotlariga köra, beşta namuna erkak individlarga, bittasi ayol individiga tegişli bölgan.
Emalda nima topildi
Qadimiy DNK odatda topilmani örganişga ulgurmay buziladi, şu sababli olimlar tiş emalidagi oqsillarga tayanadi — ular uzoqroq saqlanadi va qazilma odamlarning qarindoşligi haqida ma’lumot beradi. Oltita namunaning barçasida ameloblastin oqsilida bir xil ikkita aminokislata almaşinuvi aniqlandi. Ulardan biri ilgari böşaqa örganilgan inson liniyalarida, jumladan Gruziyadagi Dmanisidagi erektusda uçratilmagan edi — bu Şarqiy Osiyo namunalarini alohida molekulyar guruhga birlaştiradi. Ikkinçi almaşinuv denisovslarda ma’lum.
Bu nimani anglatadi va hozirça nimasi yöq
Mualliflar talqiniga köra, denisovslarga xos almaşinuv ularga şu erektuslarga qarindoş populyatsiyalardan ötgan bölişi mumkin; denisovslar genomining bunday qadimiy gen almaşinuvi bilan bögliq ba’zi uçastkalari keyinçalik zamonaviy odamlarga ötgan bölişi ehtimoli bor. Natijalar Şarqiy Osiyoda qadimiy inson guruhlari örtasidagi qorişuv gipotezasini qöllab-quvvatlaydi. Biroq tadqiqotçilar oqsillar bilan işladi, Homo erectus genomini öqimadi, şuning uçun bunday aloqalarning aniq tarixini hali tiklaşga töğri keladi.
