Tramp va Putinning dizel bitimi buzilış çegarasida: tankerlar yönalişini özgartirmoqda

Rossiya dizelini taşiyotgan tankerlar Atlantikada qolib ketdi

Donald Tramp va Vladimir Putin örtasida 9-oktabrda e'lon qilingan, rossiyalik dizelni AQŞga yetkazişga oid bitim buziliş xavfi ostida qoldi. Financial Times naşri Kpler tahlil kompaniyasi ma'lumotlariga tayanib xabar berişiça, Amerikaga yöl olgan tankerlar yönalişini özgartirmoqda yoki körsatma kutib töxtab qolgan. Syerra-Leone bayroği ostida suzuvçi, Gonkong kompaniyasiga qaraşli Leruo tanker Braziliyaga yöl oldi. Rossiyaning Talisman tankerlari Atlantikadan Örta yer dengiziga ötib, Jazoir qirğoqlarida «körsatma kutilmoqda» holatida turibdi — yukning tasdiqlangan xaridori va boradigan porti yöq. Ikkala kema ham ğarb sanksiyalari ostida.

Amerika kompaniyalari sotib olişga qaraşlik emas

Yana ikki kema AQŞ tomon harakatni davom ettirmoqda, biroq ularning holati ham noaniq. Gretsiyaning Eastern Mediterranean Maritime kompaniyasiga qaraşli Agioi Fanendes tankerida ham xuddi şu «körsatma kutilmoqda» holati körsatilgan; egasi tuşiriş porti hali belgilanmaganini tasdiqladi, Kpler ma'lumotlariga köra esa kema dastlabki Nyu-York yönalişini özgartirişi mumkin. Seyşel orollaridagi kompaniyalarga tegişli va, şuningdek, sanksiyalar ostida bölgan Beast tankerlari 27-oktabr kuni Primorsk portida yoqilği yuklab olib, hozirgaça AQŞning Atlantika sohiliga qarab yönalişini saqlab kelmoqda. Kpler tahlilçisi Matt Smit bu vaziyatni amerika kompaniyalari yuridik xavflar va sanksiyalar tufayli rossiyalik dizelni sotib olişga «jur'at qilmayotgani» bilan izohlaydi.

Huquqiy tösiqlar va Kongress tekşiruvi

Asosiy tösiq — huquqiy. AQŞning şarqiy sohilidagi eng yirik neft mahsulotlarini qabul qiliş va taqsimlaş markazi joylaşgan Nyu-Jersi ştati gubernatori Miki Şerrill biznesni Tramp va Putin bitimi 2022-yilda, Ukrainağa bosqinidan keyin Rossiyadan energiya resurslari importini taqiqlagan qonunğa zid ekanligi haqida ogohlantirdi. U Nyu-York va Nyu-Jersi port ma'muriyati hamda neft terminallari operatorlarini rossiyalik dizelni qabul qilmaslikka çaqirdi. Vakillar Palatasining sud masalalari böyica qömitasi a'zosi Jeymi Raskin alohida rossiyalik dizelni sotib oliş 1 mln dollargaça jarima va 20 yilgaça ozodlikdan mahrum qiliş jazosiga olib kelişi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Kongress bitim böyica tekşiruv ötkazişğa va'da berib, banklar va portlarga unğa aloqador barça hujjatlarni saqlab qöyiş talabini yubordi.

Dizel tanqisligi taranglikni kuçaytiradi

Vaziyat tanqislik fonida murakkablaşmoqda: yangi ma'lumotlarga köra, AQŞdagi dizel yoqilği zaxiralari yigirma yildan ortiq vaqt içida birinçi marta 100 mln barreldan pastğa tuşdi. Bitim kontekstini eslatib ötamiz: Tramp 9-oktabr kuni Putin bilan kelişuvğa erişganini e'lon qildi, şundan söng AQŞ Moliya vazirligi rossiyalik yoqilğiga qarşi sanksiya çeklovlarini 2027-yil apreligaça töxtatdi. AQŞğa yöl olgan uç tankerda taxminan 140 ming tonna dizel bor edi. Hozirça heç bir yukning tasdiqlangan qabul qiluvçisi yöq va amerika bozor iştirokçilari uçun yuridik xavflar saqlanib qolmoqda.